Quotes by અશ્વિન રાઠોડ - સ્વયમભુ in Bitesapp read free

અશ્વિન રાઠોડ - સ્વયમભુ

અશ્વિન રાઠોડ - સ્વયમભુ

@ashwinrathod6053

આજે વિશ્વ પર્યટન દિવસ પર રચના!

"ગુજરાત અને પર્યટન" (ધબકતી માટીનો સાદ) અછાંદસ કાવ્ય

પગલાં ઉપાડું ને
આખો મુલક સાદ પાડે,
આ માત્ર નકશા પર દોરેલી સરહદો નથી,
આ તો સદીઓથી વિસ્તરેલું એક ખુલ્લું આકાશ છે.

રણના ઉજાસમાં
જ્યાં ચાંદની મીઠાની ચાદર ઓઢીને સૂવે છે,
ને ધોળાવીરાની ઈંટો
સમયની રેતી ખંખેરીને ઇતિહાસનો કાન ચૂમે છે.

સાંભળ...
ગીરની ગર્જનામાં ધરતીનું રુધિર ધબકે છે,
ને નર્મદાના ખળખળ વહેણમાં
આકાશને અડતી સરદારની ઊંચી છાતી
એકતાનું ગીત ગાય છે.

દ્વારિકાના મોજાં પગ પખાળે,
સોમનાથના ઘંટારાવમાં શ્રદ્ધા આળસ મરડે,
ને પાવાગઢના શિખરેથી
પવનનો સુસવાટો ભક્તિ બનીને વહે.

અહીં પથ્થર પણ કળા થઈને બોલે છે,
મોઢેરાના સૂર્યમંદિરના થાંભલે થાંભલે,
રાણકી વાવનાં ઊંડાણોમાં
શિલ્પીઓએ પાણીમાં કંડારેલા શ્વાસ આજેય જીવે છે.

પર્યટન એટલે માત્ર આંખોથી જોવું નહીં,
પર્યટન એટલે—
કાઠિયાવાડના રોટલા અને છાશની મીઠાશ માણવી,
પોળની સાંકડી શેરીઓમાં સ્નેહની સુગંધ શોધવી,
ને કોઈ અજાણ્યા આંગણે પહોંચીને
‘આવો, પધારો’ના એક જ વેણે ઘર જેવું પામી જવું.

ચાલ, નીકળી પડ મુસાફર!
આ માટી તને માત્ર રસ્તા નહીં બતાવે,
તારી અંદર ખોવાઈ ગયેલી ‘તને’
નવેસરથી તારી "સ્વયમ્'ભૂ" ઓળખ બતાવે.

અશ્વિન રાઠોડ — "સ્વયમ્'ભૂ"

Read More

तुम...
जानते हो मुझे क्या पसंद है?

शाम की हल्की ठंडक में
कुल्हड़ से उठती भाप और चाय,
आसमान की तन्हाई में चमकता हुआ
आधा-अधूरा सा चाँद,

कीचड़ से बेपरवाह खिलता कमल,
सफेद कागज़ पर जज़्बात उकेरती कलम,
पुरानी जिल्द वाली कोई महकती क़िताब,
और ख़ामोशी में सिसकती हुई कविता।

पसंद है वो गलियाँ
जहाँ की हवाओं में तुम्हारी खुशबू घुली हो,
यानी तुम्हारा शहर,
और वो चारदीवाल जहाँ सुकून की साँस मिले—मेरा घर।
ये सब पसंद हैं मुझे,

मगर इन सबसे बढ़कर,
और सबसे ज्यादा।
पहला शब्द फिरसे पढ़ो।।

अश्विन राठौड़ "स्वयम'भू"

Read More

"જીવ્યે જ જિંદગી"

જીવનનો એક ભાગ જિંદગી,
જીવનનો પર્યાય જિંદગી.

​આશાનો ઉમંગ જિંદગી,
આશાનો એક રંગ જિંદગી.

​દોડનું એક નામ જિંદગી,
દોડનું એક કામ જિંદગી.

​શ્વાસનો એક ભાવ જિંદગી,
શ્વાસોનો પ્રવાહ જિંદગી.

​સપનાનો અણસાર જિંદગી,
સપનાનો આકાર જિંદગી.

​પ્રેમનો એક રાગ જિંદગી,
પ્રેમભર્યો અનુરાગ જિંદગી.

​દુઃખનો થોડો ભાર જિંદગી,
સુખનો મીઠો સાર જિંદગી.

​પડવાનું નામ જિંદગી,
ફરી ઊઠવાનું કામ જિંદગી.

​ખુદને મળવાનું નામ જિંદગી,
ખુદમાં ખોવાઈ જવાનું કામ જિંદગી.

​અંતે તો એ જ સાચું,
જાતે જીવ્યે જ જિંદગી!"સ્વયમ્'ભૂ"

અશ્વિન રાઠોડ— "​સ્વયમ્'ભૂ"

Read More

ગઝલ: "દાતાર"

તેં વણમાગ્યો જીવનનો આભાસ આપ્યો,
બદલામાં મેં તુચ્છ અહંમનો વાસ આપ્યો.

તેં સાચી દ્રષ્ટિ દીધી સંસાર જોવા,
ને મેં સ્વાર્થભર્યો ખુદને જ ભાવ આપ્યો.

મેં ઝંખી'તી બસ અંજલિ ભરીને ખુશીઓ,
તેં મુજ ભાગ્યમાં સુખનો દરિયાવ આપ્યો.

સંકટ આવ્યું ત્યારે કરી બસ ફરિયાદો,
હર સુખમાં મેં ખુદને જ યશનો ભાવ આપ્યો.

તેં પ્રેમ વહેંચવા મુજને જગમાં મોકલ્યો,
ને મેં પાષાણ પૂજીને વૈરાગ્ય આપ્યો.

હવે આંસુ સિવાય મુજ કને કાંઈ નથી,
એ જ આંસુઓનો મેં તુજને અર્ઘ્ય આપ્યો.

તું દાતાર બનીને અનરાધાર વરસ્યો,
મેં 'સ્વયમ્'ભૂ' બનીને બસ એક સવાલ આપ્યો.

અશ્વિન રાઠોડ — "સ્વયમ્'ભૂ"

Read More

"નરેન્દ્ર મોદી વડનગરથી વિશ્વમંચ" (અછાંદસ કાવ્ય)

વડનગરની સાંકડી ગલીઓમાં ગૂંજતો એક કલરવ,
માટીની ભીની સુગંધ વચ્ચે પાંગરેલું એક સ્વપ્ન.
સ્ટેશનના પાટાઓ પર ધસમસતી ટ્રેનની વ્હીસલ
અને ધુમાડા વચ્ચે ઊકળતી કીટલીની વરાળ—
એ વરાળમાં જ લખાતી હતી સંઘર્ષની પ્રથમ લીટી.

નાનકડી હથેળીઓમાં છુપાયેલી હતી અપાર જીજીવિષા,
શર્મિષ્ઠા તળાવના ઊંડા જળને ચીરીને
સાહસ શીખતો એ કિશોર,
જેને પરિસ્થિતિઓએ ઘડ્યો હતો
નહીં કે સુવિધાઓએ.

એક દિવસ ઘરની સીમાઓ ટૂંકી પડી,
અને પગલાં વળી ગયા હિમાલયની બરફીલી શાંતિ તરફ.
સાધનાની અગ્નિ, એકાંતનું મંથન,
અને આત્મામાં સળગતી રાષ્ટ્રભક્તિની ધૂણી.
ત્યાંથી શરૂ થઈ એક સંન્યાસીની કર્મયોગી બનવાની યાત્રા.

સંઘના સંસ્કારો, ખભે થેલો અને અવિરત પ્રવાસ,
ધૂળિયા રસ્તાઓને પોતાનું સરનામું બનાવ્યું.
સંગઠનની નીરવ સાધનામાંથી
જ્યારે ગુજરાતની ધરતી પર સુકાન સંભાળ્યું,
ત્યારે ભૂકંપના કાટમાળ વચ્ચેથી ઊભું થયું
પુનર્નિર્માણનું એક અજેય શિખર.

વિકાસની નવી પરિભાષા કંડારાઈ,
અને પછી શરૂ થયો દિલ્હીના રાજપથ તરફનો પ્રયાણ.
૨૦૧૪ની એ ઐતિહાસિક સવાર,
લોકશાહીના મંદિરના પગથિયે માથું ટેકવતો એ લોકનાયક,
જેણે દેશના છેવાડાના માનવીની આંખમાં
સ્વાભિમાનનું અજવાળું રેડ્યું.

જનધનથી લઈને ચંદ્રયાન સુધી,
કાશીના ઘાટથી લઈને વિશ્વ મંચના શિખરો સુધી,
વિરોધોના વંટોળ વચ્ચે પણ અડગ ઊભેલો એક વડલો.
નિર્ણયોની કઠોરતા પાછળ ધબકતું એક સંવેદનશીલ હૃદય,
જે દરેક પડકારને અવસરમાં પલટી નાખવાની જીદ રાખે છે.

આજે પણ એ જ ઊર્જા, એ જ અવિરત દોડ,
કોઈ થાક નહીં, કોઈ વિરામ નહીં.
મા ભોમની સેવામાં સમર્પિત પ્રત્યેક શ્વાસ,
ચાની નાની દુકાનથી શરૂ થયેલી પગદંડી
આજે વિશ્વના સૌથી મોટા લોકતંત્રનો સુવર્ણ ઇતિહાસ બનીને
અવિરત વહી રહી છે "સ્વયમ્'ભૂ" સમયના પ્રવાહ સાથે.

અશ્વિન રાઠોડ — "સ્વયમ્'ભૂ"

Read More

વિશ્વ એક મંચ (અછાંદસ કાવ્ય)

વિશ્વ એક મંચ છે, કહે છે સૌ,
પડદો ઊઘડે છે રોજ સવારે,
ને દરેક જણ પોતાનો સંવાદ શોધે છે.

એ મંચ પર એક યુવક છે,
ખિસ્સામાં સપનાઓ અને હથેળીમાં પરસેવો લઈને ઉભો છે,
એને કોઈ વારસો નથી મળ્યો,
એને તો પોતાની ભૂલોમાંથી જ ભાષા ઘડવી છે.
લોકો કહે છે - "તારાથી નહિ થાય"
ને એ જ શબ્દોને એ સીડી બનાવી દે છે,
અંધારામાં ઉભો રહીને પણ,
એ પોતાના અજવાળાનો દીવો જાતે જ બને છે.
એની પ્રતિભા બૂમ નથી પાડતી,
એ તો કામ બનીને બોલે છે.

ને એ જ મંચ પર એક સ્ત્રી છે,
જેના માટે મંચ એટલે માત્ર તાળીઓ નથી,
મંચ એટલે રસોડું, આંગણું, બાળકનું લેસન, અને પતિની ચિંતા.
એ ક્યારેય પાછળ નથી રહેતી,
એ આગળ રહે છે - થાકને પણ હસાવીને,
પોતાની ઈચ્છાઓને ગજવામાં મૂકીને,
પરિવારના સપનાઓને પોતાની સાડીના છેડે બાંધીને.
એનો અભિનય કોઈ જોતું નથી,
કારણ કે એ પડદા પાછળ રહીને પણ આખું નાટક ચલાવે છે.

હા, વિશ્વ એક મંચ છે,
અહીં કોઈ હીરો નથી, કોઈ હારેલું નથી,
અહીં તો સૌ પોતપોતાનો ધર્મ ભજવે છે,
યુવક પોતાને સાબિત કરીને,
અને સ્ત્રી પોતાનાને જીવંત રાખીને.

અને હું? "સ્વયમ્'ભૂ"
હું તો બસ આ મંચના એક ખૂણે બેઠો,
આ બંનેને જોઈને લખી રહ્યો છું.

અશ્વિન રાઠોડ - "સ્વયમ્'ભૂ"

Read More

"મિચ્છામિ દુક્કડમ્"

અંતરના અહંકાર ઓગાળી, આજે હૈયું નિર્મળ થાય,
સંવત્સરીના પાવન ટહુકે, ક્ષમા તણો સૂર રેલાય.

જાણતાં કે અજાણતાં જો, કોઈનું દિલ દુભાવ્યું હોય,
કટુ વચન કે વર્તનથી કદી, કોઈનું સ્મિત છીનવાયું હોય;

ગાંઠ જૂની મનમાંથી છોડી, વેર ત્યજી દેવાય,
સંવત્સરીના પાવન ટહુકે, ક્ષમા તણો સૂર રેલાય.

ખામીઓ સઘળા જીવને, ગુણ સર્વના સ્વીકારીએ,
ક્ષમા આપીએ અંતરથી ને, મસ્તક નમાવી યાચીએ;

'ખામૈમિ સવ્વ જીવે'નો, પવિત્ર મંત્ર ગુંજાય,
સંવત્સરીના પાવન ટહુકે, ક્ષમા તણો સૂર રેલાય.

શબ્દોમાં જો સ્નેહ ભળે તો, વિશ્વ આખું મીત બને,
મૈત્રીભાવનું અમી છાંટીએ, સૌ જીવ પર પ્રીત બને;

કહે 'સ્વયમ્'ભૂ' આજ દિને, સાચું તપ આ કહેવાય,
સૌને હૃદયપૂર્વક મિચ્છામિ દુક્કડમ્ કહેવાય.

અશ્વિન રાઠોડ — "સ્વયમ્'ભૂ"

Read More

"વિનાયક વંદના"

આવ્યા ચતુર્થીના રૂડા અવસર, પધાર્યા દેવ આજ,
ભાવે નમન કરીએ ચરણે, સુધારો અમારા કાજ.

પ્રથમ નમું હું સુમુખ સુંદર, ભાવે નમું એકદંત,
વાંકી સૂંઢે અમૃત વરસાવો, વક્રતુંડ ભગવંત.

કમળ નયને દિવ્ય તેજ ઝળકે, કૃષ્ણપિંગાક્ષ કહાવ્યા,
વિશાળ મસ્તકે જ્ઞાન દીપાવે, જગમાં ગજવક્ત પૂજાયા.

મોદક પ્રેમે સદાય આરોગે, ઉદર વિશાળ લંબોદર,
સંકટ સમયે રક્ષણ કરતા, દિવ્ય પ્રતાપી વિકટ હર.

કષ્ટ નિવારી મંગલ કરતા, જય હો વિઘ્નવિનાશક,
અગ્નિ-ધૂમ્ર સમ આભા જેની, નમું ધૂમ્રવર્ણ પાલક.

મસ્તક શીતળ શશી બિરાજે, શોભે ભાલચંદ્ર રૂડા,
સર્વ દેવોમાં અગ્રેસર પૂજાતા, વિનાયક ગુણવંતા પૂરા.

ગણો તણા જે અધિપતિ સ્વામી, વ્હાલા ગણપતિ રાય,
દુઃખ હરીને હર્ષ વરસાવે, સહુ ગજાનન ગુણ ગાય.

રિદ્ધિ-સિદ્ધિ સંગે બિરાજો, દીન જનોના તારણહાર,
આજ ગણેશ ચતુર્થીએ ગૂંજે, મંગલમૂર્તિ "સ્વયમ્'ભૂ" જયજયકાર!

અશ્વિન રાઠોડ — "સ્વયમ્'ભૂ"

Read More

કક્કાની કવિતા: જીવનની કેળવણી

ક એટલે કેળવણી, જે જીવન અજવાળે,
ખ એટલે ખંત, જે લક્ષ્ય તરફ વાળે.

ગ એટલે ગુણ, જે માનવતા વધારે,
ઘ એટલે ઘડતર, જે સંસ્કાર સિંચારે.

ચ એટલે ચિંતન, મનને જે શુદ્ધ કરે,
છ એટલે છાંયડો, તપતા જીવને ઠારે.

જ એટલે જ્યોત, જે અંધકાર હરે,
ઝ એટલે ઝરણું, જે અવિરત વહ્યા કરે.

ટ એટલે ટેક, પોતાના નિયમ પર રહેવું,
ઠ એટલે ઠરેલ, સૌ દુઃખો હસીને સહેવું.

ડ એટલે ડહાપણ, વિચારમાં વિવેક ધરે,
ઢ એટલે ઢાલ, જે મુશ્કેલીમાં રક્ષણ કરે.

ણ એટલે ઋણ, માટી અને માવતરનું ચૂકવવું,
ત એટલે ત્યાગ, સ્વાર્થ સઘળો ત્યજવું.

થ એટલે થાપણ, સત્કર્મોની સાચી મૂડી,
દ એટલે દાન, જેની રીત જગતમાં રૂડી.

ધ એટલે ધીરજ, વિપત્તિમાં ન હારવું,
ન એટલે નમ્રતા, વડીલોને સદાય નમવું.

પ એટલે પરિશ્રમ, સફળતાની સાચી ચાવી,
ફ એટલે ફળ, જે મહેનતથી લેવું લાવી.

બ એટલે બંધુતા, ભાઈચારો દિલમાં રાખવો,
ભ એટલે ભક્તિ, પ્રભુ પ્રેમ નિત ચાખવો.

મ એટલે મૈત્રી, સ્વાર્થ વિનાનો સંગ,
ય એટલે યશ, કીર્તિનો ચડે નવો રંગ.

ર એટલે રાહ, સત્યનો જે માર્ગ બતાવે,
લ એટલે લગન, જે મંઝિલ સુધી પહોંચાડે.

વ એટલે વિશ્વાસ, સંબંધોનું સાચું મૂળ,
શ એટલે શાંતિ, સુગંધિત જેમ કોઈ ફૂલ.

ષ એટલે ષડરિપુ, અંદરના શત્રુઓને જીતવા,
સ એટલે સત્ય, અસત્યના બંધનો છોડવા.

હ એટલે હિંમત, સંકટ સામે અડગ ઊભા રહેવું,
ળ એટલે નિર્મળ, મનને સદાય પવિત્ર રાખવું.

ક્ષ એટલે ક્ષમા, સાચો વીર સદાય માફ કરે,
જ્ઞ એટલે જ્ઞાની, જે આ કક્કો "સ્વયમ્'ભૂ" જીવનમાં ઉતારે.

અશ્વિન રાઠોડ — "સ્વયમ્'ભૂ"

Read More

"પથ્થર પાછળનો માણસ એટલે ઘરનો મોભી" (અછાંદસ કાવ્ય રચના)

દુનિયા જેને ‘આધાર’ કહે છે,
એ ખભા ક્યારેક એકલામાં ધ્રૂજે છે.
સૌ જાણે છે કે હું મજબૂત છું,
પણ કોઈ એ નથી પૂછતું કે
અંદરથી કેટલો તૂટ્યો છું.

હું પણ થાકું છું અપેક્ષાઓના ભારથી,
હું પણ ડરું છું આવતીકાલની હારથી.
જ્યારે બંધ બારણે અંધારું ઘેરી વળે,
ત્યારે એક ખૂણે બેસી હું પણ રડું છું,
પોતાના જ અસ્તિત્વથી વિખેરાઈ જાઉં છું.

ચીસ પાડવાનું મન તો મનેય થાય છે,
કોઈના ખોળામાં માથું મૂકી હળવા થવું છે;
પણ પુરુષ હોવાની વણલખી શરત એ છે કે—
મારે આંસુઓને ગળી જતાં શીખવું પડે છે.

અને પછી...
જેવી પૂર્વમાં સવારની પહેલી કિરણ ફૂટે,
હું રાતના બધા જ ડૂસકાં સંકેલી લઉં છું.
ચહેરા પર પહેરી લઉં છું એ જ જૂનું મહોરું,
અને દર્પણ સામે ઊભા રહી ફરી હસી લઉં છું.

કેમ કે આ હાસ્ય પાછળ
ઘરના ચૂલાની આંચ સચવાયેલી છે,
મા-બાપની નિરાંત અને સંતાનોનું બાળપણ છે;
મારા એક તૂટી જવા પાછળ
કેટલાય પોતાનાઓની ખુશીઓ દાવ પર લાગેલી છે.

હું માત્ર એક સ્તંભ નથી,
એક ધબકતું, સંવેદનશીલ હૃદય પણ છું;
દુનિયા માટે કદાચ હું "સ્વયમ્'ભૂ" અભેદ્ય પથ્થર હોઈશ,
પણ ઈશ્વર જાણે છે—હું પણ એક માણસ છું.

અશ્વિન રાઠોડ — "સ્વયમ્'ભૂ"

Read More