વિષય: "રાજકારણ ગંદુ કીચડ કે કીચડમાં ખીલેલું કમળ"
પ્રકાર: અછાંદસ કાવ્ય
શીર્ષક: દ્રષ્ટિ અને દાવ
લોકો કહે છે, આ તો 'ગંદુ કીચડ' છે,
જ્યાં ખાદીના શ્વેત વસ્ત્રો પર,
ઊડે છે છાંટા—આક્ષેપોના,
અને દાગ લાગે છે—ઈમાનદારી પર.
અહીં પગ મૂકતા પહેલાં સો વાર વિચારવું પડે,
કારણ કે આ લપસણી જમીન છે,
જ્યાં સિદ્ધાંતો લપસી પડે છે,
અને સ્વાર્થનું સંતુલન જાળવવું પડે છે.
અહીં કોઈ મિત્ર નથી ને કોઈ શત્રુ નથી,
બસ, સમય અને સંજોગના સોગઠા છે.
આ એવું અંધારું ભોંયરું છે,
જ્યાં સત્તાની મશાલ લઈને સૌ ભટકે છે.
પણ...
થોડું અટકીને, ઉંડા શ્વાસ લઈને જોયું,
તો સમજાયું...
કે કમળને ખીલવા માટે,
આ જ કાદવ અનિવાર્ય છે!
જો કાદવ ન હોત,
તો કમળની પવિત્રતાનો અર્થ શું હોત?
ભ્રષ્ટાચારની દુર્ગંધ વચ્ચે જ તો,
પ્રમાણિકતાની સુગંધ પરખાય છે.
એક સાચો લોકનાયક એ જ છે,
જે કાદવમાં ઉગે છે, કાદવથી પોષાય છે,
છતાં...
પોતાની પાંખડીઓ પર,
કાદવનું એક ટીપું પણ ટકવા દેતો નથી.
રાજકારણ પોતે ક્યાં કશું છે?
એ તો માત્ર એક આરસો છે.
જો જોનારની દાનત મેલી, તો એ 'કીચડ',
અને જો જોનારની નિયત સાફ,
તો એ જ કીચડમાં ખીલેલું... 'આશાનું કમળ'.
નિર્ણય તો આપણે કરવાનો છે, "સ્વયમ્'ભૂ"
કે આપણે કીચડથી ડરીને કાંઠા પર બેસવું છે?
કે કમળ બનીને કાદવને સુધારવો છે?
અશ્વિન રાઠોડ "સ્વયમ્'ભૂ"