କଙ୍କଣ — କେବେ ଶେଷ ନହେଉଥିବା ଏକ କାହାଣୀ
ହାତରେ ସଜିଥିଲା ସେଇ ଛୋଟିଆ କଙ୍କଣ,
ଦେଖିବାକୁ ଥିଲା ଖୁବ୍ ସାଧାରଣ,
କିନ୍ତୁ ତାହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ରୁଣୁଝୁଣୁ ଶବ୍ଦରେ
ଲୁଚି ରହିଥିଲା
ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନର କାହାଣୀ।
ସେ କେବଳ ସୁନା କିମ୍ବା ରୁପାର ଅଳଙ୍କାର ନଥିଲା,
ସେ ଥିଲା ଜଣେ ନିଜ ଲୋକର ସ୍ମୃତି,
ଏକ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି,
ଏକ ଭଲପାଇବା,
ଆଉ କେବେ ଫେରି ନଆସିବା
ସେଇ ସୁନ୍ଦର ମୁହୂର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକର ଚିହ୍ନ।
ଦିନେ କେହି ତାକୁ
ସେଇ କଙ୍କଣଟି ପିନ୍ଧାଇ କହିଥିଲେ—
“ଏହାକୁ ସବୁବେଳେ ଯତ୍ନରେ ରଖିବ।
ଯେତେବେଳେ ଏହା ରୁଣୁଝୁଣୁ ହେବ,
ସେତେବେଳେ ତୁମର ମୋ କଥା ମନେ ପଡ଼ିବ।”
ସେଦିନ ସେ କେବଳ ହସିଥିଲା।
ତାକୁ କେଉଁଠି ଜଣାଥିଲା,
ଦିନେ ସେଇ କଙ୍କଣ ହିଁ
ତାର ହସ ଓ ଆଖିର ଲୁହର
ସାଥୀ ହୋଇଯିବ।
ସମୟ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଗଲା।
ମଣିଷ ବଦଳିଗଲେ,
ରାସ୍ତା ବଦଳିଗଲା,
ସମ୍ପର୍କର ରଙ୍ଗ ବଦଳିଗଲା,
ଆଉ କେତେକ ଲୋକ
ବିଦାୟ ନଦେଇ
ତାର ଜୀବନରୁ ଦୂରେଇଗଲେ।
କିନ୍ତୁ ସେଇ କଙ୍କଣଟି
ସେମିତି ରହିଗଲା।
ଯେତେବେଳେ ତାର ହାତ ହଲୁଥିଲା,
କଙ୍କଣଟି ଧୀରେ ଧୀରେ ବାଜୁଥିଲା—
ରୁଣୁଝୁଣୁ… ରୁଣୁଝୁଣୁ…
ଆଉ ସେଇ ଶବ୍ଦ ଭିତରେ
ସେ ନିଜର ଅତୀତକୁ ଶୁଣୁଥିଲା।
ମନେ ପଡ଼ୁଥିଲା
ସେଇ ଛୋଟ ଛୋଟ କଥା,
କାରଣ ନଥାଇ ହସିବା,
ସେଇ ଲମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା,
ଆଖିରେ ଦେଖିଥିବା ସ୍ୱପ୍ନ,
ଆଉ ସେଇ ଗୋଟିଏ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି—
“ଆମେ ସବୁବେଳେ ସାଙ୍ଗରେ ରହିବା।”
କେତେ ଛୋଟ ଥିଲା ସେଇ ଶବ୍ଦ—
“ସବୁବେଳେ।”
କିନ୍ତୁ ଜୀବନ ତାକୁ ଶିଖାଇଦେଲା,
“ସବୁବେଳେ”ର ଅର୍ଥ
ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ ନୁହେଁ।
କେତେକ ଲୋକ
ଆମ ସହିତ ସାରା ଜୀବନ ଚାଲନ୍ତି ନାହିଁ,
କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ମୃତି
ସାରା ଜୀବନ ଆମ ସହିତ ଚାଲେ।
ଦିନେ ବାହାରେ ବର୍ଷା ହେଉଥିଲା।
ସେ ଝରକା ପାଖରେ ଠିଆ ହୋଇ
ନିଜ ହାତକୁ ଚାହିଁଲା।
ବର୍ଷାର ଆଲୋକରେ
କଙ୍କଣଟି ଆହୁରି ସୁନ୍ଦର ଚମକୁଥିଲା।
ସେ ଧୀରେ ପଚାରିଲା—
“ସମସ୍ତେ ଯେତେବେଳେ ଚାଲିଗଲେ,
ତୁମେ ଏବେ ବି ମୋ ସହିତ କାହିଁକି ଅଛ?”
କଙ୍କଣ କିଛି ଉତ୍ତର ଦେଲା ନାହିଁ।
କେବଳ ପୁଣି ଧୀରେ ବାଜିଲା—
ରୁଣୁଝୁଣୁ… ରୁଣୁଝୁଣୁ…
ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ବୁଝିଲା—
ଏହି କଙ୍କଣ କାହାର ଫେରିବା ବାଟ ଚାହୁଁନଥିଲା।
ଏହା ତାର ଜୀବନର
ଏକ ସୁନ୍ଦର ସ୍ମୃତି ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ଏବେ ସେ କଙ୍କଣ ପିନ୍ଧି
ଦୁଃଖୀ ହେଉନଥିଲା।
ବରଂ ତାହାକୁ ଦେଖି
ହସୁଥିଲା।
କାରଣ ସେ ଶିଖିଯାଇଥିଲା—
ପ୍ରତ୍ୟେକ ସମ୍ପର୍କ ଆମ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚେ ନାହିଁ,
କିନ୍ତୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସତ ସମ୍ପର୍କ
ଆମକୁ କିଛି ନା କିଛି ଶିଖାଇ ଯାଏ।
କେତେକ ଲୋକ ଆମ ଜୀବନରେ
କାହାଣୀ ହୋଇ ଆସନ୍ତି,
କେତେକ କବିତା ହୋଇ,
ଆଉ କେତେକ
ଗୋଟିଏ ଛୋଟ କଙ୍କଣର ରୁଣୁଝୁଣୁ ଶବ୍ଦ ହୋଇ
ସବୁଦିନ ପାଇଁ ହୃଦୟରେ ରହିଯାଆନ୍ତି।
ସେ କଙ୍କଣକୁ ଛୁଇଁ
ଧୀରେ କହିଲା—
“ତୁମେ ମୋ ହାତର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ନୁହଁ,
ତୁମେ ମୋ ଜୀବନର ଏକ କାହାଣୀ।”
ଜହ୍ନ ଆଲୋକ
ତାର ହାତ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା।
କଙ୍କଣଟି ପୁଣି ଚମକି ଉଠିଲା।
ଆଉ ତାହାର ରୁଣୁଝୁଣୁ ଶବ୍ଦ ଭିତରୁ
ଯେମିତି କେହି କହୁଥିଲା—
“ସତ ଭଲପାଇବା କେବେ ଶେଷ ହୁଏ ନାହିଁ,
ଏହା କେବଳ ସ୍ମୃତି ହୋଇ
ହୃଦୟ ଭିତରେ ବଞ୍ଚିବା ଶିଖିଯାଏ।”
ରୁଣୁଝୁଣୁ… ରୁଣୁଝୁଣୁ…
କଙ୍କଣଟି ବାଜୁଥିଲା…
ଆଉ ତାର କାହାଣୀ
ଆଜି ବି ଚାଲିଥିଲା।
ନୈତିକ ଶିକ୍ଷା
ସତ ଭଲପାଇବା ସବୁବେଳେ ଆମ ପାଖରେ ରହେ ନାହିଁ,
କିନ୍ତୁ ତାହାର ସୁନ୍ଦର ସ୍ମୃତି
ସାରା ଜୀବନ ଆମ ହୃଦୟରେ ଜୀବନ୍ତ ରହିଥାଏ।
