#કેન્સર
ભાગ 5 શસ્ત્રક્રિયાની સવાર અને શ્રદ્ધાનો સૂરજ
જ્યારે ડૉ. જીવન શાહે 'માસ્ટેક્ટોમી' સ્તન કાઢવા ના ઓપરેશન નો નિર્ણય સંભળાવ્યો, ત્યારે જીવિકાના મનમાં એક જ સવાલ ઘૂમરાતો હતો: "શું એક અંગ ગુમાવ્યા પછી પણ હું એ જ જીવિકા રહીશ?"
સોમવારની એ સવાર અત્યંત નિસ્તેજ હતી. અમદાવાદની સવારનો કોલાહલ હોસ્પિટલના પાંચમા માળે આવેલા ઓપરેશન થિયેટર (OT) ના દરવાજા પાસે આવીને શમી જતો હતો. જીવિકાને બ્લુ રંગનું હોસ્પિટલ ગાઉન પહેરાવવામાં આવ્યું હતું. તેના માથા પર સર્જિકલ કેપ હતી, જે તેના મુંડન કરેલા માથાને ઢાંકી રહી હતી.
સ્ટ્રેચર તૈયાર હતું. નર્સે આવીને કહ્યું, "ચાલો જીવિકાબેન, સમય થઈ ગયો છે."
જીવિકાએ સ્ટ્રેચર પર સૂતા પહેલા એકવાર પાછળ ફરીને જોયું. જીત તેના સાસુ-સસરા, ભાઈ અને ભાભી બધા જ ત્યાં ઉભા હતા. વીણાને ઘરે રાખવામાં આવી હતી, કારણ કે આ દ્રશ્ય એક સાત વર્ષની બાળકી માટે અસહ્ય હતું. જીતનો ચહેરો સાવ સુકાઈ ગયો હતો, તેની આંખો રાતભરના ઉજાગરા અને રડવાને કારણે લાલચોળ હતી.
"જીત..." જીવિકાએ તેનો હાથ પકડ્યો. તેના ઠંડા હાથમાં જીતનો ગરમાવો એક આખરી ભરોસો આપતો હતો.
"ચિંતા ના કરતી , હું બહાર જ બેઠો છું. તું પાછી આવીશ એટલે આપણે વીણાને લઈને બહાર ફરવા જઈશું," જીતે ખોટું સ્મિત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો, પણ તેનો અવાજ ફાટી ગયો.
સ્ટ્રેચર જ્યારે અંદર ગયું અને OT ના ભારે દરવાજા 'ખટાક' અવાજ સાથે બંધ થયા, ત્યારે બહાર બેઠેલા પરિવાર માટે સમય જાણે થંભી ગયો. એ લાલ લાઈટ ચાલુ થઈ, જે જીવન અને મૃત્યુ વચ્ચેના જંગનું પ્રતીક હતી.
અંદરનું વાતાવરણ અત્યંત ઠંડું હતું. એનેસ્થેસિયોલોજિસ્ટે જીવિકાને ઓક્સિજન માસ્ક પહેરાવ્યો. "જીવિકાબેન, લાંબો શ્વાસ લો અને ૧૦ થી ૧ ઊંધી ગણતરી કરો."
૧૦... ૯... ૮... જીવિકાની આંખો સામે તેના લગ્નના દિવસો, વીણાનો જન્મ અને જીત સાથે વિતાવેલી એ વરસાદી સાંજ તરવરી રહી હતી. ૭... (જે તેનો લકી નંબર હતો)... અને તે ગાઢ નિદ્રામાં સરી પડી.
ડૉ. જીવન શાહે હાથમાં સર્જિકલ બ્લેડ લીધી. સ્તન કેન્સર જ્યારે બીજા કે ત્રીજા સ્ટેજમાં હોય, ત્યારે સર્જરી અનિવાર્ય બને છે. તે જે કાપ મૂકતા હતા, તે માત્ર ચામડી પરનો કાપ નહોતો, પણ એક સ્ત્રીના ગૌરવનો છેદ હતો. ૪૦,૦૦૦ ના ઇન્જેક્શને ગાંઠને નરમ તો પાડી હતી, પણ કેન્સરના કોષો હજી પણ આસપાસની નસો (Lymph Nodes) માં ફેલાયેલા હતા. ડૉક્ટરે અત્યંત સાવચેતીથી પેશીઓ કાઢવાનું શરૂ કર્યું.
સાસુ OT ની બહારની બેંચ પર બેસીને સતત હનુમાન ચાલીસાના પાઠ કરી રહ્યા હતા. તેમની માળાના મણકા જેટલી ઝડપથી ફરતા હતા, તેનાથી વધુ ઝડપથી તેમનું હૃદય ધડકી રહ્યું હતું. સસરા દિવાલનો ટેકો લઈને ઉભા હતા. તેમણે આખી જિંદગીમાં ક્યારેય આટલી લાચારી અનુભવી નહોતી. "હે ઈશ્વર, આટલા ખર્ચા, આટલી પીડા... હવે તો એને સાજી કરી દે," તેમના હોઠ સતત ફફડતા હતા.
જીત પાસે અત્યારે બે લડાઈ હતી. એક અંદર જીવિકાના જીવન માટેની અને બીજી બહાર હોસ્પિટલના કાઉન્ટર પરના બિલ માટેની. હજી હમણાં જ એડમિનિસ્ટ્રેશને બોલાવીને કહ્યું હતું કે, "સાહેબ, ઓપરેશન દરમિયાન વધારાના બ્લડ યુનિટ્સ અને સ્પેશિયલ કન્ઝ્યુમેબલ્સની જરૂર પડી છે, વધુ ૫૦,૦૦૦ ડિપોઝિટ કરાવો."
જીતે તેના ભાઈ સામે જોયું. ભાઈએ ખિસ્સામાંથી બેંકની સ્લિપ કાઢી. "જીત, જમીનના પૈસા આવી ગયા છે. તું ચિંતા ના કર, અત્યારે ૫૦,૦૦૦ શું, ૫ લાખ જોઈશે તો પણ હું ઉભા કરીશ." આ પિયર પક્ષનો 'ફુલ સપોર્ટ' જ જીતને આ નર્કમાં ટકી રહેવાની તાકાત આપતો હતો.
ભાભી વિચારી રહ્યા હતા કે ઓપરેશન પછી જ્યારે જીવિકા હોશમાં આવશે, ત્યારે તેને અરીસા સામે કેવી રીતે ઉભી રાખવી? એક સ્ત્રી તરીકે તે જાણતા હતા કે અંગ ગુમાવ્યા પછીનું જે ખાલીપણું (Phantom pain) હોય છે, તે કીમોના દુખાવા કરતા પણ વધુ આકરું હોય છે. તેમણે મનોમન નક્કી કર્યું કે તે જીવિકાને ક્યારેય એવું અહેસાસ નહીં થવા દે કે તે અધૂરી છે.
ત્રણ કલાક પછી OT ની લાલ લાઈટ બંધ થઈ. ડૉ. જીવન શાહ બહાર આવ્યા. તેમના કપાળ પર પરસેવો હતો.
"ઓપરેશન સફળ રહ્યું છે. અમે બધું જ અસરગ્રસ્ત ટિશ્યુ કાઢી લીધું છે. પણ અત્યારે તે ઓબ્ઝર્વેશનમાં રહેશે," ડૉક્ટરે રાહતના સમાચાર આપ્યા.
જ્યારે જીવિકાને વોર્ડમાં શિફ્ટ કરવામાં આવી, ત્યારે તેની હાલત જોઈને જીતનું હૃદય દ્રવી ઉઠ્યું. તેની જમણી બાજુના સ્તન પર સફેદ પટ્ટાઓનું આખું જાળું બાંધેલું હતું. શરીરમાંથી લોહી અને વધારાનું પ્રવાહી કાઢવા માટે બે પારદર્શક પાઈપો (Drainage pipes) લગાવેલી હતી, જે પ્લાસ્ટિકની નાની થેલીઓમાં જતી હતી. આ દ્રશ્ય એટલું ભયાનક હતું કે સામાન્ય માણસ જોઈ પણ ના શકે.
જીવિકાએ ધીમેથી આંખો ખોલી. તેની નજર સૌથી પહેલા તેના શરીર પર ગઈ. તે સમજી ગઈ કે તે હવે 'અડધી' થઈ ગઈ છે. તેણે જીત સામે જોયું. તેની આંખમાંથી એક આંસુ ટપકીને તકિયા પર પડ્યું.
"જીત... હું... હું બહુ ખરાબ દેખાઉં છું ને?" જીવિકાનો અવાજ અત્યંત નબળો હતો.
જીતે તેનો હાથ પોતાના ગાલ પર મૂક્યો. "જીવિકા, તું અત્યારે દુનિયાની સૌથી સુંદર અને બહાદુર સ્ત્રી છે. આ જે નિશાન છે, એ તારી જીતનું પ્રતીક છે, હારનું નહીં."
પણ સંઘર્ષ હજી પૂરો નહોતો થયો. ડૉક્ટરે કહ્યું કે ટાંકા રૂઝાયા પછી 'રેડિયેશન' (શેક) ના ૨૫ રાઉન્ડ લેવા પડશે. રેડિયેશન એટલે એ ક્ષ કિરણો જે શરીરમાં બાકી રહેલા કેન્સરના કણોને બાળી નાખે છે, પણ સાથે સાથે ચામડીને પણ કોલસા જેવી કાળી પાડી દે છે.
આર્થિક રીતે પણ પરિવાર હવે પાયમાલ થઈ રહ્યો હતો. ૪૦,૦૦૦ ના ઇન્જેક્શન પછી હવે રેડિયેશનના ખર્ચાનો પહાડ ઉભો હતો. જીવિકાના ભાઈએ તો તેની મિલકત વેચી દીધી હતી, પણ હવે ઘર ચલાવવું પણ મુશ્કેલ બની રહ્યું હતું.
સૌથી મોટો આઘાત ત્યારે લાગ્યો જ્યારે પાડોશીઓ અને દૂરના સબંધીઓએ આવવાનું ઓછું કરી દીધું. "કેન્સર છે, ચેપી તો નહીં હોય ને?" એવી માનસિકતા ધરાવતા લોકો જીવિકાને મળવાથી ડરતા હતા. આ સામાજિક એકલતા જીવિકાને અંદરથી ખાઈ રહી હતી.
રાત્રે જ્યારે વીણાને હોસ્પિટલ લાવવામાં આવી, ત્યારે જીવિકાએ પોતાની પીડા છુપાવીને તેને સ્મિત આપ્યું. વીણાએ મમ્મીના પાટા જોયા અને પૂછ્યું, "મમ્મી, હવે પેલા રાક્ષસો નીકળી ગયા ને? હવે તું ડાન્સ કરી શકીશ ને?"
જીવિકાએ માત્ર હકારમાં માથું હલાવ્યું. તેને ખબર હતી કે તે હવે ક્યારેય પહેલા જેવી નહીં થઈ શકે, પણ તેને જીવવું હતું પોતાના પતિ માટે, પોતાની દીકરી માટે અને એ પરિવાર માટે જેણે તેના માટે પોતાનું સર્વસ્વ હોમી દીધું હતું.
આ વાર્તા એવા હજારો પરિવારોની છે જેઓ કેન્સર સામે લડતા-લડતા આર્થિક અને માનસિક રીતે તૂટી જાય છે. ૪૦,૦૦૦ ના ઇન્જેક્શનની કિંમત માત્ર રૂપિયામાં નથી હોતી, તે લોહીના સંબંધોના બલિદાનમાં હોય છે.
#MansiDesaiShastriNiVartao
#માનસીદેસાઈશાસ્ત્રીનીવાર્તાઓ
#Aneri
#SuspensethrillerStory
#Booklover
#Storylover
#Viralstory
