કક્કાની કવિતા: જીવનની કેળવણી
ક એટલે કેળવણી, જે જીવન અજવાળે,
ખ એટલે ખંત, જે લક્ષ્ય તરફ વાળે.
ગ એટલે ગુણ, જે માનવતા વધારે,
ઘ એટલે ઘડતર, જે સંસ્કાર સિંચારે.
ચ એટલે ચિંતન, મનને જે શુદ્ધ કરે,
છ એટલે છાંયડો, તપતા જીવને ઠારે.
જ એટલે જ્યોત, જે અંધકાર હરે,
ઝ એટલે ઝરણું, જે અવિરત વહ્યા કરે.
ટ એટલે ટેક, પોતાના નિયમ પર રહેવું,
ઠ એટલે ઠરેલ, સૌ દુઃખો હસીને સહેવું.
ડ એટલે ડહાપણ, વિચારમાં વિવેક ધરે,
ઢ એટલે ઢાલ, જે મુશ્કેલીમાં રક્ષણ કરે.
ણ એટલે ઋણ, માટી અને માવતરનું ચૂકવવું,
ત એટલે ત્યાગ, સ્વાર્થ સઘળો ત્યજવું.
થ એટલે થાપણ, સત્કર્મોની સાચી મૂડી,
દ એટલે દાન, જેની રીત જગતમાં રૂડી.
ધ એટલે ધીરજ, વિપત્તિમાં ન હારવું,
ન એટલે નમ્રતા, વડીલોને સદાય નમવું.
પ એટલે પરિશ્રમ, સફળતાની સાચી ચાવી,
ફ એટલે ફળ, જે મહેનતથી લેવું લાવી.
બ એટલે બંધુતા, ભાઈચારો દિલમાં રાખવો,
ભ એટલે ભક્તિ, પ્રભુ પ્રેમ નિત ચાખવો.
મ એટલે મૈત્રી, સ્વાર્થ વિનાનો સંગ,
ય એટલે યશ, કીર્તિનો ચડે નવો રંગ.
ર એટલે રાહ, સત્યનો જે માર્ગ બતાવે,
લ એટલે લગન, જે મંઝિલ સુધી પહોંચાડે.
વ એટલે વિશ્વાસ, સંબંધોનું સાચું મૂળ,
શ એટલે શાંતિ, સુગંધિત જેમ કોઈ ફૂલ.
ષ એટલે ષડરિપુ, અંદરના શત્રુઓને જીતવા,
સ એટલે સત્ય, અસત્યના બંધનો છોડવા.
હ એટલે હિંમત, સંકટ સામે અડગ ઊભા રહેવું,
ળ એટલે નિર્મળ, મનને સદાય પવિત્ર રાખવું.
ક્ષ એટલે ક્ષમા, સાચો વીર સદાય માફ કરે,
જ્ઞ એટલે જ્ઞાની, જે આ કક્કો "સ્વયમ્'ભૂ" જીવનમાં ઉતારે.
અશ્વિન રાઠોડ — "સ્વયમ્'ભૂ"
