મુંબઈના નરીમાન પોઈન્ટ પર આવેલી 'મેહતા એમ્પાયર'ની ૬૦ માળની ગગનચુંબી ઈમારત આજે રાત્રે કોઈ કાચના પિંજરા જેવી લાગતી હતી. બહાર અરબી સમુદ્રનું કાળું પાણી કિનારા સાથે અથડાઈને માથું પટકતું હતું, પણ ૬૦મા માળે પૃથ્વીરાજ મેહતાની કેબિનમાં એક એવી ભારે શાંતિ હતી જે તોફાન પહેલાના સન્નાટા જેવી હતી.
પૃથ્વીરાજ મેહતા — જેમના એક હસ્તાક્ષરથી દેશના અર્થતંત્રમાં હલચલ મચી જતી — આજે પોતાની જ આલીશાન ઓફિસમાં એકલા બેઠા હતા. ટેબલ પર પડેલી ફાઈલો અને લેપટોપની બ્લુ લાઈટ તેમના ચહેરા પરના થાકને સ્પષ્ટ દેખાડી રહી હતી. ૬૫ વર્ષની ઉંમરે પણ તેમની આંખોમાં જે તેજ હતું, તે આજે થોડું ઝાંખું પડી રહ્યું હોય તેમ લાગતું હતું. તેમણે ગ્લાસમાં રહેલું પાણી પીવા હાથ લંબાવ્યો, પણ તેમની આંગળીઓ સહેજ ધ્રૂજી. આ ધ્રૂજારી ઉંમરની નહોતી, પણ એ અહેસાસની હતી કે જે સામ્રાજ્ય તેમણે પથ્થર-પથ્થર જોડીને બનાવ્યું હતું, તેની જ ઈંટો હવે ખરવા લાગી છે.
સમય: રાત્રે ૨:૩૦ વાગ્યે
અચાનક, કેબિનનો ભારે સાગના લાકડાનો દરવાજો ખુલ્યો. પગરવનો અવાજ નહોતો, પણ હવામાં એક મોંઘા અત્તરની તીવ્ર સુગંધ ફેલાઈ ગઈ. પૃથ્વીરાજે પાછળ જોયા વગર જ જાણી લીધું કે કોણ આવ્યું છે.
"વિક્રમ, આટલી મોડી રાત્રે અહીં આવવા માટે કોઈ ખાસ કારણ?" પૃથ્વીરાજનો અવાજ ગંભીર અને ભારે હતો.
વિક્રમ મેહતા, પૃથ્વીરાજનો નાનો ભાઈ, ધીમેથી ચાલીને ટેબલની સામે આવીને ઉભો રહ્યો. કાળા રંગના અત્યંત મોંઘા સૂટમાં સજ્જ વિક્રમના ચહેરા પર એક એવું સ્મિત હતું જે જીતનો જશ્ન મનાવતા પહેલા શિકારીના ચહેરા પર હોય. "ભાઈ, જ્યારે જહાજ ડૂબવાનું હોય ત્યારે કેપ્ટને જાગતા રહેવું પડે છે, પણ જ્યારે કેપ્ટન જ થાકી જાય, ત્યારે બીજાએ સુકાન સંભાળવું પડે."
પૃથ્વીરાજે પોતાની જૂની ફાઉન્ટેન પેન ટેબલ પર મૂકી અને વિક્રમની આંખોમાં સીધું જોયું. "જહાજ ડૂબતું નથી વિક્રમ, જહાજમાં કાણાં પાડવામાં આવ્યા છે. સિંગાપોર શિપિંગ પ્રોજેક્ટમાં જે ૪૦૦ કરોડનું નુકસાન દેખાય છે, એ કુદરતી નથી. આ એક આયોજિત ષડયંત્ર છે."
વિક્રમ હસ્યો — એક ઠંડુ અને ગણતરીપૂર્વકનું હાસ્ય. તેણે ટેબલ પર ઝૂકીને ધીમા અવાજે કહ્યું, "ષડયંત્ર કે વ્યૂહરચના? એ તો સમય કહેશે. પણ હકીકત એ છે કે આવતીકાલે સવારે ૧૦ વાગ્યે જ્યારે બોર્ડ ઓફ ડિરેક્ટર્સની મીટિંગ શરૂ થશે, ત્યારે તમારી પાસે કોઈ જવાબ નહીં હોય. શેરબજાર ખુલતાની સાથે જ મેહતા એમ્પાયરના શેર જમીન દોસ્ત થઈ જશે. તમારી વર્ષોની પ્રતિષ્ઠા એક જ ક્ષણમાં રાખ થઈ જશે."
પૃથ્વીરાજના જડબાં ખેંચાયા. "તારી લાલસા તને એટલી અંધી કરી દેશે એવું મેં ક્યારેય નહોતું વિચાર્યું, વિક્રમ. તને એ જ પિતાએ અને મેં આંગળી પકડીને ચાલતા શીખવ્યું હતું."
"પિતાએ આંગળી પકડી હતી, પણ સત્તા તો તમે જ પકડી રાખી છે ભાઈ," વિક્રમનો અવાજ હવે તીખો થયો.
"મેં હંમેશા તમારી છાયામાં રહેવાનું પસંદ કર્યું, પણ હવે મારે મારો સૂર્ય જોઈએ છે. આવતીકાલની મીટિંગમાં જો તમે સ્વેચ્છાએ રાજીનામું આપશો, તો પરિવારની આબરૂ બચી જશે. નહીંતર, મારે એવા રસ્તા અપનાવવા પડશે જે તમને ગમશે નહીં."
વિક્રમ ત્યાંથી નીકળી ગયો. તેના જૂતાનો અવાજ કોરિડોરમાં ગુંજતો રહ્યો, જાણે પૃથ્વીરાજના સમયની અંતિમ ક્ષણો ગણાઈ રહી હોય. પૃથ્વીરાજ ફરીથી એકલા પડી ગયા. તેમણે બારીની બહાર જોયું. મુંબઈની રોશનીઓ નીચે લાખો લોકો સપના જોતા હશે, પણ આટલી ઉંચાઈ પર બેઠા પછી જે એકલતા અનુભવાય છે, તે નીચે ઉભેલા કોઈને ક્યારેય નહીં સમજાય.
સમય: રાત્રે ૩:૧૫ વાગ્યે
પૃથ્વીરાજે ધ્રૂજતા હાથે ફોન ઉઠાવ્યો. તેમણે એક અંગત સેક્રેટરી, શંકરને ફોન કર્યો. શંકર છેલ્લા ૩૫ વર્ષથી પૃથ્વીરાજનો પડછાયો હતો.
"શંકર, બધી તૈયારી થઈ ગઈ?"
"સાહેબ, બધું જ આયોજન મુજબ છે. પણ શું તમને ખાતરી છે? જો આ ચાલ નિષ્ફળ ગઈ, તો આપણી પાસે બીજો કોઈ રસ્તો નહીં રહે." શંકરના અવાજમાં ચિંતા સ્પષ્ટ હતી.
"વિશ્વાસઘાત જ્યારે પોતાના જ લોહી દ્વારા થાય શંકર, ત્યારે વળતો પ્રહાર પણ એવો જ હોવો જોઈએ જેની દુશ્મને કલ્પના ન કરી હોય. તેને કહી દે કે કાલની સવાર મારા માટે નહીં, પણ આ સામ્રાજ્યના અસ્તિત્વ માટે છે. તેને આવવું જ પડશે."
ફોન મૂક્યા પછી પૃથ્વીરાજે ટેબલના ખાનામાંથી એક જૂની ડાયરી કાઢી. તેમાં એક ફોટો હતો — એક નાનકડા બાળકનો, જેની આંખોમાં પૃથ્વીરાજ જેવી જ મક્કમતા હતી. પૃથ્વીરાજે એ ફોટા પર હાથ ફેરવ્યો અને મનોમન બોલ્યા, "મેં તને આ ગંદકીથી દૂર રાખવા માટે વર્ષો સુધી સંઘર્ષ કર્યો, પણ આજે આ જ ગંદકી સાફ કરવા માટે મારે તારી જરૂર છે."
સમય: સવારે ૬:૦૦ વાગ્યે
મુંબઈના એક વૈભવી પેન્ટહાઉસમાં, માયા — જે મેહતા એમ્પાયરની ચીફ લીગલ ઓફિસર હતી — બારી પાસે ઉભી રહીને કોફી પી રહી હતી. તેના ચહેરા પર કોઈ ભાવ નહોતા, પણ તેનું મગજ શતરંજની ચાલની જેમ દોડી રહ્યું હતું. તે જાણતી હતી કે પૃથ્વીરાજ પાસે કોઈક 'સિક્રેટ વેપન' છે, પણ એ શું છે એ હજુ સુધી તેની પકડમાં આવ્યું નહોતું.
વિક્રમ સાથે તેનો ગાઢ સંબંધ હતો, પણ માયા વફાદારીમાં નહીં, પણ સત્તામાં માનતી હતી. તેનો ફોન રણક્યો. વિક્રમનો ફોન હતો.
"માયા, કાલે રાત્રે પૃથ્વીરાજે કોઈની સાથે લાંબી વાત કરી છે. તપાસ કર કે એ કોણ છે. મને લાગે છે કે તે કોઈ મોટો વકીલ કે કોઈ આંતરરાષ્ટ્રીય ફર્મની મદદ લઈ રહ્યો છે."
માયાએ હળવું સ્મિત કર્યું. "વિક્રમ, તમે ચિંતા ન કરો. મેં બોર્ડના ૭૦% સભ્યોને આપણી તરફ કરી લીધા છે. પૃથ્વીરાજ ભલે ગમે તેને બોલાવે, આંકડાઓ સામે સત્ય હંમેશા હારી જાય છે. કાલે સવારે ૧૦ વાગ્યા પછી આ ઓફિસ તમારી હશે."
સમય: સવારે ૮:૦૦ વાગ્યે
મેહતા એમ્પાયરના મેઈન ગેટ પર સુરક્ષાકર્મીઓની અવરજવર વધી ગઈ હતી. કર્મચારીઓ ધીમા અવાજે ૪૦૦ કરોડના નુકસાનની વાતો કરી રહ્યા હતા. વાતાવરણમાં એક પ્રકારનો ભય હતો. દરેક વ્યક્તિ જાણતી હતી કે આજે કોઈ મોટો ધડાકો થવાનો છે.
બરાબર ત્યારે જ, એક કાળા રંગની ગાડી એરપોર્ટ પરથી સીધી ઓફિસના પાછળના ગેટ પર આવીને ઉભી રહી.
ગાડીમાંથી એક વ્યક્તિ ઉતરી. તેણે કાળા ચશ્મા પહેર્યા હતા અને લાંબો કોટ પહેર્યો હતો. તેનો ચહેરો કોઈએ જોયો નહીં. શંકરે પોતે તેને રિસીવ કરવા માટે ગેટ પર ઉભા હતા.
"તમે આવી ગયા, એ જ મોટી વાત છે," શંકરે નીચા અવાજે કહ્યું.
પેલી વ્યક્તિએ કશું જ કહ્યું નહીં, માત્ર એક મક્કમ નજર શંકર તરફ નાખી અને લિફ્ટ તરફ આગળ વધી. તેની ચાલમાં એક એવો આત્મવિશ્વાસ હતો જે વર્ષોથી આ ઓફિસમાં જોવા મળ્યો નહોતો.
સમય: સવારે ૯:૫૫ વાગ્યે - બોર્ડ મીટિંગ રૂમ
કોન્ફરન્સ રૂમમાં ભારે ટેન્શન હતું. વિક્રમ મેહતા અને તેના સાથીઓ એક તરફ બેઠા હતા, જ્યારે બીજી તરફ પૃથ્વીરાજ મેહતા શાંતિથી પોતાની ફાઈલો જોઈ રહ્યા હતા.
"ચેરમેન સાહેબ, સમય થઈ ગયો છે," વિક્રમે ઘડિયાળ તરફ જોતા કહ્યું. "જો કોઈ ગેસ્ટ આવવાના બાકી ન હોય, તો આપણે મીટિંગ શરૂ કરીએ?"
પૃથ્વીરાજે દરવાજા તરફ જોયું અને પછી વિક્રમની આંખોમાં જોઈને બોલ્યા, "ગેસ્ટ હજુ આવ્યા નથી વિક્રમ, પણ તેમની હાજરી આ રૂમમાં વરતાઈ રહી છે. આપણે શરૂ કરીએ."
જેમ જેમ મીટિંગ આગળ વધી, વિક્રમે એક પછી એક દસ્તાવેજો રજૂ કર્યા જે પૃથ્વીરાજની નિષ્ફળતા સાબિત કરતા હતા. બોર્ડના સભ્યો ગણગણાટ કરવા લાગ્યા.
"પૃથ્વીરાજભાઈ, જો કંપની આટલા મોટા નુકસાનમાં હોય, તો તમારે રાજીનામું આપી દેવું જોઈએ," એક ડિરેક્ટરે કહ્યું.
પૃથ્વીરાજ હજુ કશું બોલે તે પહેલા જ, રૂમનો દરવાજો અચાનક ખુલ્યો.
બધાની નજર દરવાજા તરફ ગઈ. પણ અંદર કોઈ માણસ નહોતો, માત્ર એક સ્ટાફ મેમ્બર એક મોટું પરબિડિયું લઈને આવ્યો. તેણે એ પરબિડિયું પૃથ્વીરાજને સોંપ્યું. પૃથ્વીરાજે તે ખોલ્યું અને અંદરથી એક પેન-ડ્રાઈવ કાઢી.
"આ શું છે?" વિક્રમે અધીરાઈથી પૂછ્યું.
"આ એ ચક્રવ્યૂહનો નકશો છે વિક્રમ, જે તેં રચ્યો હતો,"
પૃથ્વીરાજે શાંતિથી કહ્યું. "સિંગાપોર પ્રોજેક્ટનું નુકસાન ૪૦૦ કરોડ નથી, પણ એ ૪૦૦ કરોડ તારી જ બે શેલ કંપનીઓમાં ટ્રાન્સફર થયા છે એનો પુરાવો આમાં છે. અને આ પુરાવો શોધનાર વ્યક્તિ અત્યારે આ બિલ્ડિંગમાં જ છે."
વિક્રમનો ચહેરો ફિક્કો પડી ગયો. માયાની આંખોમાં પહેલીવાર ડર દેખાયો. કોણ હતી એ વ્યક્તિ જેણે આટલા ગુપ્ત વ્યવહારો શોધી કાઢ્યા? પૃથ્વીરાજે લંડનથી કોને બોલાવ્યો હતો જેણે ઓફિસમાં આવ્યા વગર જ આખું પાસું પલટી નાખ્યું?
ખેલ હવે બરાબરનો જામ્યો હતો. જે વ્યક્તિની એન્ટ્રીની રાહ જોવાતી હતી, તેણે પોતાની અદ્રશ્ય હાજરીથી જ યુદ્ધ શરૂ કરી દીધું હતું. ચક્રવ્યૂહનું પહેલું સ્તર તૂટી રહ્યું હતું, પણ અસલી માસ્ટરમાઇન્ડ હજુ પણ પડદા પાછળ હતો.
