തുമ്പയും തുളസിയും
പുലരിയുടെ ആദ്യകിരണം
പൊട്ടിവീഴും മുൻപേ,
മുറ്റത്തെ മണ്ണിൽ
മഞ്ഞുതുള്ളികൾ ഉണർന്നിരുന്നു.
രാത്രിയുടെ തണുപ്പ്
പുൽനാമ്പുകളിൽ ഒളിപ്പിച്ചുവെച്ച്
പ്രഭാതം പതുക്കെ
വാതിൽ തുറന്നു.
മുറ്റത്തിന്റെ ഒരു കോണിൽ
വെള്ളപ്പട്ടുടുത്തതുപോലെ
തുമ്പപ്പൂവ് ചിരിച്ചുനിന്നു.
അതിനരികിൽ
മണ്ണിന്റെ മണം പേറിയ
തുളസിത്തറയും...
കാറ്റ് വന്നപ്പോൾ
തുളസിയിലകൾ പതുക്കെ ചലിച്ചു.
തുമ്പപ്പൂവ് ചോദിച്ചു:
“തുളസീ...
നിന്റെ ഇലകൾക്ക് ഇത്രയും സുഗന്ധം എവിടെ നിന്നാണ്?”
തുളസി ചിരിച്ചു.
“മണ്ണിൽ നിന്നാണ്.”
“മണ്ണിനോ സുഗന്ധമുണ്ടോ?”
“ഉണ്ട്.
മഴ പെയ്യുമ്പോൾ
നനഞ്ഞ മണ്ണിന്റെ മണം
ഒരിക്കൽ ഹൃദയത്തിൽ പതിഞ്ഞാൽ
പിന്നെ അത് മറക്കാനാവില്ല.”
തുമ്പപ്പൂവ് ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.
അത് തന്റെ വെണ്മയിലേക്ക് നോക്കി.
“എനിക്ക് സുഗന്ധം കുറവാണ്...
പക്ഷേ എന്നെ കാണുന്നവർ
ചിരിക്കും.”
തുളസി പറഞ്ഞു:
“അത് നിന്റെ കുറവല്ല.
ചില പൂക്കൾ
മണമാകാനാണ് ജനിക്കുന്നത്.
ചില പൂക്കൾ
കാഴ്ചയാകാനും.
ചിലത്
ഓർമ്മയാകാനും.”
അവരുടെ സംഭാഷണം കേട്ട്
പുലർകാറ്റ് ചിരിച്ചു.
അത് തുമ്പപ്പൂവിനെയും
തുളസിയെയും ഒരുപോലെ തഴുകി.
അപ്പോഴാണ്
അവിടേക്ക് ഒരു പെൺകുട്ടി വന്നത്.
അവളുടെ പേര് മീര.
കൈയിൽ ഒരു ചെറിയ വിളക്കും
മറ്റൊരു കൈയിൽ പൂക്കളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
അവൾ തുളസിത്തറയ്ക്കരികിൽ വന്ന്
വിളക്ക് കൊളുത്തി.
തുളസിയിലകളിൽ
നേർത്ത വെളിച്ചം വീണു.
പിന്നെ അവൾ
തുമ്പപ്പൂവിന്റെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു.
ഒരു പൂവ് പറിക്കാനായി
കൈ നീട്ടി.
പക്ഷേ പെട്ടെന്ന്
അവൾ കൈ പിൻവലിച്ചു.
“വേണ്ട...”
അവൾ പതുക്കെ പറഞ്ഞു.
“നിന്നെ പറിച്ചെടുത്താൽ
നിന്റെ സൗന്ദര്യം എനിക്ക് മാത്രം.
നീ ഇവിടെ നിന്നാൽ
ഈ മുറ്റത്തിനാകെ.”
തുമ്പപ്പൂവ്
കാറ്റിൽ പതുക്കെ തലയാട്ടി.
തുളസി ചിരിച്ചു.
അവൾക്ക് പ്രകൃതിയെ മനസ്സിലാക്കാൻ
ആരോ പഠിപ്പിച്ചിരുന്നില്ല.
പ്രകൃതിയോടൊപ്പം ജീവിച്ചാണ്
അവൾ പഠിച്ചത്.
അവളുടെ അമ്മമ്മയായിരുന്നു
അവളുടെ ആദ്യത്തെ ഗുരു.
അമ്മമ്മ പറയുമായിരുന്നു:
“മീരേ...
പൂക്കളെ സ്നേഹിക്കണം,
പക്ഷേ അവയെ സ്വന്തമാക്കാൻ ശ്രമിക്കരുത്.
മനുഷ്യരെയും അങ്ങനെ തന്നെ.
സ്നേഹിക്കാം.
പക്ഷേ അവരുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം
പറിച്ചെടുക്കരുത്.”
അന്ന് മീരയ്ക്ക്
ആ വാക്കുകളുടെ ആഴം മനസ്സിലായിരുന്നില്ല.
ഇന്ന് മനസ്സിലാകുന്നു.
അമ്മമ്മ പോയിട്ട്
മൂന്ന് വർഷമായി.
പക്ഷേ അമ്മമ്മയുടെ ശബ്ദം
ഇപ്പോഴും ഈ മുറ്റത്തുണ്ട്.
തുളസിയുടെ മണത്തിൽ,
മണ്ണിന്റെ ഗന്ധത്തിൽ,
പുലരിയുടെ തണുപ്പിൽ,
തുമ്പപ്പൂവിന്റെ വെണ്മയിൽ...
അമ്മമ്മ പോയ ദിവസവും
ഇതുപോലൊരു പുലരിയായിരുന്നു.
മുറ്റത്തെ തുളസിത്തറയിൽ
വിളക്ക് കത്തിച്ചിട്ട്
അവൾ മീരയുടെ തലയിൽ കൈവെച്ചു.
“ഞാൻ ഇല്ലാതായാലും
ഈ മുറ്റം വിട്ടുപോകരുത്.”
മീര ചിരിച്ചു.
“അമ്മമ്മ എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്?”
അമ്മമ്മ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.
അവളുടെ കണ്ണുകളിൽ
ഒരു ചെറിയ മഞ്ഞുതുള്ളി.
“ഒരുദിവസം നീ മനസ്സിലാക്കും.”
അന്ന് വൈകുന്നേരം
അമ്മമ്മ പോയി.
മീരയ്ക്ക് അന്ന്
മരണത്തിന്റെ അർത്ഥം അറിയില്ലായിരുന്നു.
പക്ഷേ പിന്നീട്
ഓരോ പുലരിയും
അമ്മമ്മയെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.
അവൾ തുളസിക്ക് വെള്ളമൊഴിക്കുമ്പോൾ
അമ്മമ്മയുടെ കൈകൾ ഓർമ്മ വരും.
തുമ്പപ്പൂവ് കാണുമ്പോൾ
അമ്മമ്മയുടെ വെളുത്ത മുണ്ടിന്റെ നിറം ഓർമ്മ വരും.
മഴ പെയ്യുമ്പോൾ
അമ്മമ്മയുടെ മടിയിൽ കിടന്നിരുന്ന രാത്രികൾ ഓർമ്മ വരും.
ഓർമ്മകൾക്കും
ഒരു ഗന്ധമുണ്ടെന്ന്
അവൾ അന്നാണ് മനസ്സിലാക്കിയത്.
---
ഒരു ദിവസം
മീര നഗരത്തിലേക്ക് പോകാൻ തീരുമാനിച്ചു.
വലിയ സ്വപ്നങ്ങളുമായി.
പഠിക്കണം.
ജോലി നേടണം.
വലിയൊരു ലോകം കാണണം.
അവൾ പോയി.
നഗരം അവളെ സ്വീകരിച്ചു.
പക്ഷേ മണ്ണിന്റെ മണം
അവളെ വിട്ടുപോയില്ല.
വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി.
ഒരു ദിവസം
അവൾ തിരിച്ചെത്തി.
പക്ഷേ പഴയ മുറ്റം
അതേപോലെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
പല ചെടികളും ഇല്ലാതായി.
പഴയ മതിൽ ഇടിഞ്ഞു.
തുളസിത്തറ മാത്രം
അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
അതിന്റെ അരികിൽ
ഒരു ചെറിയ തുമ്പച്ചെടിയും.
മീരയുടെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു.
“അമ്മമ്മ...”
അവൾ പതുക്കെ വിളിച്ചു.
മറുപടി ഇല്ല.
പക്ഷേ കാറ്റ് വന്നു.
തുളസിയിലകളിലൂടെ കടന്നുപോയി.
തുമ്പപ്പൂവിന്റെ ഇതളുകളെ തഴുകി.
അവൾക്ക് തോന്നി—
അമ്മമ്മ മറുപടി പറയുകയാണ്.
“ഞാൻ ഇവിടെ തന്നെയുണ്ട്.”
മീര മണ്ണിൽ മുട്ടുകുത്തി.
കൈകൾ കൊണ്ട്
മണ്ണ് തൊട്ടു.
ആ മണ്ണിന്
ഇന്നും അതേ മണം.
അമ്മമ്മയുടെ മണം.
ബാല്യത്തിന്റെ മണം.
സ്നേഹത്തിന്റെ മണം.
അവൾ കരഞ്ഞില്ല.
പകരം പുഞ്ചിരിച്ചു.
കാരണം അവൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു—
ചില മനുഷ്യർ
നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് പോകുന്നില്ല.
അവർ രൂപം മാറ്റുന്നു.
ഒരിക്കൽ അവർ
നമ്മുടെ കൈപിടിക്കും.
പിന്നീട് അവർ
കാറ്റായി മാറും.
പൂവായി മാറും.
മണ്ണിന്റെ മണമായി മാറും.
ഓർമ്മയായി മാറും.
---
ആ രാത്രി
മീര തുളസിത്തറയ്ക്കരികിൽ ഇരുന്നു.
ആകാശത്ത്
നക്ഷത്രങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
അവൾ തുമ്പപ്പൂവിനോട് ചോദിച്ചു:
“നാളെ നീ ഉണ്ടാകുമോ?”
തുമ്പപ്പൂവ് ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.
തുളസി കാറ്റിൽ ചലിച്ചു.
മീരയ്ക്ക് ഉത്തരം മനസ്സിലായി.
“ഒന്നും ശാശ്വതമല്ല.”
പൂക്കൾ കൊഴിയും.
ഇലകൾ ഉണങ്ങും.
മഞ്ഞുതുള്ളികൾ അലിയും.
മനുഷ്യർ യാത്രയാകും.
പക്ഷേ...
അവരുടെ സ്നേഹം
നമ്മിൽ ബാക്കിയാകും.
അത് ഒരു വിത്തുപോലെ.
കാലം മൂടിയാലും
മണ്ണിനടിയിൽ കിടക്കും.
ഒരു മഴ വന്നാൽ
അത് വീണ്ടും മുളക്കും.
ഒരു ഓർമ്മ വന്നാൽ
അത് വീണ്ടും പൂക്കും.
---
പിറ്റേന്ന് പുലർച്ചെ
മീര എഴുന്നേറ്റപ്പോൾ
മുറ്റം മുഴുവൻ മഞ്ഞിൽ പൊതിഞ്ഞിരുന്നു.
തുമ്പപ്പൂവിന്റെ ഇതളുകളിൽ
മഞ്ഞുതുള്ളികൾ തിളങ്ങി.
തുളസിയിലകളിലും
ചെറിയ ജലമുത്തുകൾ.
കിഴക്കേ ആകാശം
ചുവന്നുതുടങ്ങി.
സൂര്യൻ പതുക്കെ ഉയർന്നു.
ഒരു മഞ്ഞുതുള്ളി
തുമ്പപ്പൂവിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് വീണു.
മണ്ണിൽ അലിഞ്ഞു.
മീര അതിനെ നോക്കി നിന്നു.
അവൾക്ക് അമ്മമ്മയുടെ വാക്കുകൾ ഓർമ്മ വന്നു:
“മഞ്ഞുതുള്ളി ഇല്ലാതാകുന്നില്ല, മീരേ...
അത് മണ്ണിലേക്ക് മടങ്ങുകയാണ്.”
അവൾ കണ്ണുകൾ അടച്ചു.
അവളുടെ മനസ്സിൽ
അമ്മമ്മയുടെ മുഖം തെളിഞ്ഞു.
“അമ്മമ്മ...”
അവൾ പതുക്കെ പറഞ്ഞു.
“ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി.”
കാറ്റ് വീശി.
തുളസിയുടെ സുഗന്ധം
മുറ്റം മുഴുവൻ നിറഞ്ഞു.
തുമ്പപ്പൂവ്
പുലരിയുടെ വെളിച്ചത്തിൽ
കൂടുതൽ വെളുത്തു.
മീര ചിരിച്ചു.
അവൾക്ക് തോന്നി—
അമ്മമ്മ ഇന്ന്
തന്നോട് സംസാരിക്കുകയാണ്.
വാക്കുകളില്ലാതെ.
ഒരു പൂവിലൂടെ.
ഒരു മണത്തിലൂടെ.
ഒരു മഞ്ഞുതുള്ളിയിലൂടെ.
---
അന്ന് മുതൽ
മീര ആ മുറ്റം വിട്ടില്ല.
അവൾ നഗരത്തിലെ ജോലി ഉപേക്ഷിച്ചില്ലെങ്കിലും
ഓരോ അവസരത്തിലും വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങിവന്നു.
തുളസിക്ക് വെള്ളമൊഴിച്ചു.
തുമ്പച്ചെടികളെ സംരക്ഷിച്ചു.
പുതിയ ചെടികൾ നട്ടു.
അവൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള കുട്ടികളോട്
പ്രകൃതിയെ സ്നേഹിക്കാൻ പഠിപ്പിച്ചു.
ഒരു ദിവസം ഒരു കുഞ്ഞ് ചോദിച്ചു:
“ചേച്ചീ...
തുമ്പപ്പൂവിനും തുളസിക്കും
എന്താണ് ഇത്ര വ്യത്യാസം?”
മീര പുഞ്ചിരിച്ചു.
“വ്യത്യാസമുണ്ടല്ലോ.
ഒന്ന് പൂവാണ്.
മറ്റൊന്ന് ഔഷധമാണ്.
ഒന്ന് കണ്ണുകളെ സന്തോഷിപ്പിക്കും.
മറ്റൊന്ന് ശരീരത്തെ.
പക്ഷേ രണ്ടിനും ഒരു സാമ്യമുണ്ട്.”
“എന്താണ്?”
മീര തുമ്പപ്പൂവിലേക്കും
തുളസിയിലേക്കും നോക്കി.
“രണ്ടും മണ്ണിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്.
അതുകൊണ്ട് രണ്ടും
മണ്ണിന്റെ മക്കളാണ്.”
കുഞ്ഞ് വീണ്ടും ചോദിച്ചു:
“നമ്മളും?”
മീര ചിരിച്ചു.
“അതെ.
നമ്മളും.”
അവൾ ആകാശത്തേക്ക് നോക്കി.
പുലരിയുടെ വെളിച്ചം
വീണ്ടും മുറ്റത്തേക്ക് പടർന്നു.
തുമ്പപ്പൂവ് ചിരിച്ചു.
തുളസി സുഗന്ധം പരത്തി.
മീരയുടെ മനസ്സിൽ
ഒരു കവിത പിറന്നു—
തുമ്പപ്പൂവേ,
നിന്റെ വെണ്മയിൽ
ഞാൻ ബാല്യത്തെ കണ്ടു.
തുളസിയേ,
നിന്റെ മണത്തിൽ
ഞാൻ അമ്മമ്മയെ കണ്ടെത്തി.
മഞ്ഞുതുള്ളിയേ,
നിന്റെ നിശ്ശബ്ദതയിൽ
ഞാൻ ജീവിതം പഠിച്ചു.
പുലരിയേ,
നിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ
ഞാൻ നഷ്ടപ്പെട്ടവരെ
വീണ്ടും കണ്ടു.
പൂക്കൾ കൊഴിയും.
മഞ്ഞുതുള്ളികൾ അലിയും.
മനുഷ്യർ യാത്രയാകും.
പക്ഷേ സ്നേഹം...
അത് മണ്ണിനടിയിൽ കിടക്കുന്ന
ഒരു വിത്തുപോലെയാണ്.
കാലം എത്ര കടന്നാലും
അത് മരിക്കില്ല.
ഒരു ദിവസം
ഒരു മഴത്തുള്ളി വീഴും.
ഒരു പുലരി വരും.
മണ്ണ് വീണ്ടും നനയും.
അപ്പോൾ...
ഒരു ചെറിയ തുമ്പപ്പൂവ്
വീണ്ടും വിരിയും.
ഒരു തുളസിയില
വീണ്ടും സുഗന്ധം പരത്തും.
ഒരു പഴയ ഓർമ്മ
വീണ്ടും ഹൃദയത്തെ തൊടും.
അപ്പോൾ നമ്മൾ തിരിച്ചറിയും—
നമ്മൾ മറന്നുവെന്ന് കരുതിയ
ചില സ്നേഹങ്ങൾ
ഒരിക്കലും നമ്മെ വിട്ടുപോയിരുന്നില്ല.
അവ തുമ്പപ്പൂവിന്റെ വെണ്മയായി,
തുളസിയുടെ സുഗന്ധമായി,
മണ്ണിന്റെ മണമായി,
പുലർകാലത്തെ മഞ്ഞുതുള്ളിയായി...
നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ
എന്നും ജീവിച്ചുകൊണ്ടേയിരുന്നു
