કૃષ્ણ અને સુદામા
ન હતી સંપત્તિ, ન સોનાનો શણગાર,
છતાં મિત્રતામાં હતો પ્રેમ અપાર;
એક દ્વારકાનો નાથ, એક ગરીબ બ્રાહ્મણ,
પણ બંનેના હૈયામાં એક જ ભગવાન.
સુદામા લઈને આવ્યા તાંદુલની પોટલી,
આંખોમાં આશા, હૈયામાં ભક્તિ ભોળી;
કૃષ્ણે જોયો મિત્ર, ભૂલી ગયા રાજસિંહાસન,
દોડી મળ્યા સુદામાને, વરસ્યું પ્રેમનું ચંદન.
ન પૂછ્યું ધનનું, ન પૂછ્યું દારિદ્ર્ય,
પૂછ્યું તો બસ—“મિત્ર, કેમ છે તારું હૃદય?”
મિત્રના પગ ધોઈને કૃષ્ણે કહી દીધું,
“સાચું ધન તો મિત્રતા છે”—જગને શીખવી દીધું.
સુદામા કંઈ માંગ્યા વગર પાછા ફર્યા,
કૃષ્ણના પ્રેમથી અંતરમાં ભરાયા;
ઘરે પહોંચ્યા તો જીવન બદલાઈ ગયું,
પણ સુદામાનું હૈયું તો કૃષ્ણમય જ રહ્યું.
કૃષ્ણે આપ્યું ઘણું, પણ કહ્યું કશું નહીં,
મિત્રતાની કિંમત ક્યારેય માંગી નહીં;
જ્યાં સ્વાર્થ નથી, ત્યાં પ્રેમ અમર બને,
કૃષ્ણ-સુદામાની મિત્રતા સદીઓ સુધી ગુંજે.
મિત્રતા એવી કે અંતર પણ અંતર ન રહે,
પ્રેમ એવો કે શબ્દોની જરૂર ન રહે;
કૃષ્ણ હોય હૃદયમાં, સુદામા હોય ભાવમાં,
તો ભગવાન મળે પોતાના જ સંબંધના સ્વભાવમાં.
— શૈલેષ જાની “સુદામા”
