મા! તું જ તીર્થ, તું જ જગતનો સાર
! બસ એક શબ્દ, ને એમાં સમાયું આખું બ્રહ્માંડ,
સર્જનનો અણમોલ સ્ત્રોત, હેતનો કાયમી અખંડ.
પૃથ્વી પરનો સૌથી પવિત્ર ને મહાન શબ્દ જો કોઈ હોય,
તો એ છે માતૃત્વ, જ્યાં વસે છે ઈશ્વરની છાય.
તું જ માર્ગદર્શક, તું જ સહારાનો આધાર,
મા! તું જ તીર્થ, તું જ જગતનો સાર.
બાળપણની છાયા:
હતો હું સૂતો પારણે જ્યારે નાનકડો,
ત્યારે કોણ રાખતું છાનો, જ્યારે રડતો?
મને દુઃખી દેખી દુઃખી કોણ થાતું?
મહા હેતવાળી દયાળી જ મા તું.
ભીની કોરે પોઢી પોતે, સુકે સુવરાવનારી,
પીડા પામું પંડે તોયે, સ્વાદ ત્યજી દેનારી.
કોણ હતું એ, જેણે પોતાના શ્વાસથી મને સીંચ્યો?
પોતાના લોહીનો એકેએક ટીપું આપીને જીવતર દીધો.
તારા ખોળામાં મળે એ શાંતિ, એ સુરક્ષાનો સંગ,
સંસારના કોઈ ખૂણે જડે નહીં એવો રંગ.
ત્યાગ અને સહનશક્તિ:
તારી આંખમાં છે ગંગા, ને હૈયામાં છે મહાસાગર,
કેટલાંય દુઃખો પીધાં, છતાં તું તો ખુશીઓનો સરોવર.
મા! તારા હેતમાં કદી રૂકાવટ હોતી નથી,
તારા વિચારમાં કદી મિલાવટ હોતી નથી.
તારી સહનશક્તિની સરખામણી કોની સાથે કરું?
ખુદ ધરતી પણ તારી આગળ નાની પડે, એવું માનું!
બાળકની ભૂલ પર ક્યારેક ખીજાય, ક્યારેક મારે,
પણ અંતે તો ખુદ રડીને, એને શાંત પાડે.
સ્વર્ગની બધી સમૃદ્ધિ જનનીના પાલવમાં સમાણી,
એવી નિસ્વાર્થ મૂર્તિ, હે નારી! તું ક્યાં કોઈને સમજાણી?
જીવનનો આધાર:
મોટો થયો, જગતને જાણ્યું, જોયાં અનેક સંબંધો,
પણ તારા જેવો પવિત્ર ને સાચો, ના મળ્યો કોઈ બંધન.
સંબંધો બધા સ્વાર્થથી બંધાયેલા આ દુનિયામાં,
એક તારો પ્રેમ જ છે જે નિઃશરત વસે છે હૃદયમાં.
જિંદગીની મુશ્કેલીમાં તું જ બને લાકડીનો ટેકો,
તારા આશીર્વાદ વિના કોઈ રસ્તો નથી સહેલો.
તારું ઋણ ચૂકવવા માટે નથી કોઈ શબ્દો કે દામ,
તારા ચરણોમાં ઝૂકીને કરું છું હું પ્રણામ.
મીઠા મધુ ને મીઠા મેહુલા રે, એથી મીઠી તો મોરી માત,
જનનીની જોડ સખી નહીં જડે રે લોલ!
"મા તે મા, બીજા વગડાના વા."
તને સદા દાસ થઈને વાળી આપીશ સારું,
મહા હેતવાળી, દયાળી જ મા તું.
મા! બસ એક શબ્દ, ને એમાં સમાયું આખું બ્રહ્માંડ,
સર્જનનો અણમોલ સ્ત્રોત, હેતનો કાયમી અખંડ.
પૃથ્વી પરનો સૌથી પવિત્ર ને મહાન શબ્દ જો કોઈ હોય,
તો એ છે માતૃત્વ, જ્યાં વસે છે ઈશ્વરની છાય.
તું જ માર્ગદર્શક, તું જ સહારાનો આધાર,
મા! તું જ તીર્થ, તું જ જગતનો સાર.
નવ મહિના કોખમાં રાખી, સહ્યાં કેવા કેવા દુઃખ,
પ્રસવ વેદનાનો ઘૂંટ પીધો, ત્યારે જોયું મારું મુખ.
પ્રથમ શ્વાસે તારો સ્પર્શ, ને પ્રથમ રુદને તારી વાણી,
મારા માટે તો તું જ છો આ જગતની સૌથી મોટી રાણી.
હતો હું સૂતો પારણે જ્યારે નાનકડો,
ત્યારે કોણ રાખતું છાનો, જ્યારે રડતો?
મને દુઃખી દેખી દુઃખી કોણ થાતું?
મહા હેતવાળી દયાળી જ મા તું.
ત્યાગ, તપસ્યા અને માસૂમ બાળપણ
કોણે કીધું કે તું નથી દેવી, તું તો સ્વયં શક્તિનો સ્ત્રોત,
ભીની કોરે પોઢી પોતે, સુકે સુવરાવનારીનો ઉદ્યોત.
પીડા પામું પંડે તોયે, સ્વાદ ત્યજી દેનારીનો સાથ,
મને સુખ મળે તે માટે, કડવું કોણ ખાતું, બસ તું જ માથ.
યાદ છે એ રાતો જ્યારે તાવથી તન તપતું,
સૂતેલી તારી આંખમાંયે મારું દર્દ છલકતું.
હથેળીનો તારો સ્પર્શ, જાણે હળવું ઔષધ,
તારાથી મોટો કોઈ વૈદ્ય, ના મળ્યો જગતમાં લબ્ધ.
