ગિરિનગરના પહાડો પર સૂર્યોદય થયો હતો, પણ આ ઉજાસમાં કોઈ ઉમંગ નહોતો. શિવ મંદિરના પટાંગણમાં પર્વતક રાજાના સૈનિકો હજુ પણ સુરંગના મુખ પરથી પથ્થરો હટાવવાનો નિરર્થક પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા. સુવર્ણા એક પથ્થર પર બેસીને શૂન્યમનસ્ક નજરે એ કાટમાળને જોઈ રહી હતી. તેના હાથ લોહી અને ધૂળથી ખરડાયેલા હતા, પણ તેને પોતાની વેદનાનું ભાન નહોતું. તેના કાનમાં હજુ પણ સુરંગમાં થયેલો એ ભયાનક ધડાકો ગુંજતો હતો.
"સુવર્ણા, તારે વિશ્રામની જરૂર છે," પર્વતક રાજાએ તેની નજીક આવીને ધીમા અવાજે કહ્યું. તેમની આંખોમાં પણ અપરાધભાવ હતો. તેમને પસ્તાવો હતો કે રુદ્રમણિ જેવા ગદ્દારને ઓળખવામાં તેમણે બહુ મોડું કરી દીધું, જેના પરિણામે તક્ષશિલાનો યુવરાજ આ પથ્થરો નીચે દફન થઈ ગયો.
સુવર્ણાએ ઊંચું જોયું, તેની આંખોમાં આંસુને બદલે એક જિજ્ઞાસા હતી. "રાજન, જે માણસ આચાર્ય ચાણક્યનો શિષ્ય હોય, તે આટલી સહેલાઈથી મૃત્યુને શરણ ન થાય. વિસ્ફોટ થયો એ પહેલાં મેં સુરંગમાં એક ત્રીજા પડછાયાની હિલચાલ જોઈ હતી. રુદ્રમણિ સિવાય પણ ત્યાં કોઈ હતું." તેની વાત સાંભળી પર્વતક રાજા ગંભીર થયા, પણ આ વિશાળ કાટમાળ જોઈને તેમને આશા ઓછી જણાતી હતી.
બીજી તરફ, મગધની સીમા પર પહોંચેલા દૂત પાસે જ્યારે કાલકેતુએ સમાચાર પહોંચાડ્યા કે ચંદ્રપ્રકાશ સુરંગમાં દટાઈ ગયો છે, ત્યારે દૂતના ચહેરા પર વિજયનું સ્મિત ફરી વળ્યું. તેણે તાત્કાલિક પાટલીપુત્ર સંદેશો મોકલ્યો: "તક્ષશિલાનો સ્તંભ તૂટી ગયો છે. સમ્રાટ ધનનંદને કહો કે હવે મગધને કોઈ પડકાર આપી શકે તેમ નથી." મગધ માટે આ એક મોટી જીત હતી, અથવા તેમને એવું મનાવવામાં આવ્યું હતું.
તક્ષશિલાના વિદ્યાધામમાં આચાર્ય ચાણક્ય હજુ પણ સ્થિર ચિત્તે બેઠા હતા. આચાર્ય વરુણે અંદર આવીને ધીમેથી કહ્યું, "આચાર્ય, ગિરિનગરથી સમાચાર આવ્યા છે કે સુરંગનું મુખ બંધ થઈ ગયું છે અને ચંદ્રપ્રકાશનો કોઈ પત્તો નથી. સુવર્ણા અત્યંત વિહવળ છે."
ચાણક્યએ ધીમેથી પોતાની નજર નકશા પરથી હટાવી. "દુઃખ એ સત્યને છુપાવવા માટેનું શ્રેષ્ઠ આવરણ છે, વરુણ. સુવર્ણાની પીડા મગધના ગુપ્તચરોને ખાતરી અપાવશે કે ચંદ્રપ્રકાશ હવે નથી રહ્યો. અને આપણી રમત માટે આ અનિવાર્ય છે. દુશ્મન જ્યારે વિજયના કેફમાં અંધ બને, ત્યારે જ તે મહાભૂલ કરે છે." વરુણ સમજી ગયો કે આચાર્યએ પહેલેથી જ કોઈ ગોઠવણ કરી રાખી હતી.
એ જ સમયે, પર્વતની બીજી તરફ આવેલી એક ગુપ્ત ગુફામાં, ચંદ્રપ્રકાશે ધીમેથી પોતાની આંખો ખોલી. તેની આસપાસ પથ્થરો નહીં, પણ ઔષધિઓની સુગંધ અને હળવો પ્રકાશ હતો. તેની પીઠ પર પાટા બાંધેલા હતા. તેની સામે એક બલિષ્ઠ અને નકાબધારી વ્યક્તિ બેઠી હતી.
"તમે કોણ છો? અને મને અહીં કેવી રીતે લાવ્યા?" ચંદ્રપ્રકાશે નબળા અવાજે પૂછ્યું.
તે વ્યક્તિએ ચહેરા પરથી નકાબ હટાવ્યો. "મારું નામ નિષ્કાંત છે. આચાર્ય ચાણક્યએ મને મહિનાઓ પહેલાં આ ગુપ્ત સુરંગોના રક્ષણ માટે અહીં મોકલ્યો હતો. આચાર્ય જાણતા હતા કે રુદ્રમણિ જેવો માણસ ક્યારેક આ માર્ગનો ઉપયોગ કરશે, એટલે તેમણે સુરંગના મધ્યભાગમાં એક ગુપ્ત દ્વાર બનાવડાવ્યું હતું જે સીધું આ ગુફામાં ખૂલે છે."
ચંદ્રપ્રકાશ આ સાંભળી આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયો. ચાણક્યની દૂરોગામી દ્રષ્ટિએ તેને ફરી એકવાર આશ્ચર્યમાં મૂકી દીધો હતો. "તો હવે મારે શું કરવાનું છે?"
નિષ્કાંતે ગંભીરતાથી કહ્યું, "હવે તમારી નવી ઓળખ શરૂ થાય છે. આખા આર્યાવર્ત માટે યુવરાજ ચંદ્રપ્રકાશ મૃત્યુ પામ્યો છે. પણ એક નવા યોદ્ધાનો જન્મ થયો છે, જે મગધની અંદર રહીને ધનનંદના સિંહાસનના પાયા હલાવી દેશે. તમારે હવે એક સાધારણ મજૂર કે જાસૂસ તરીકે પાટલીપુત્ર જવાનું છે. જ્યાં સુધી આચાર્યનો આદેશ ન મળે, ત્યાં સુધી સુવર્ણા કે પર્વતક રાજાને પણ ખબર ન પડવી જોઈએ કે તમે જીવતા છો."
ચંદ્રપ્રકાશના મનમાં એક તરફ સુવર્ણાની પીડાનો વિચાર હતો અને બીજી તરફ રાષ્ટ્ર પ્રત્યેનું કર્તવ્ય. તેણે પોતાની આંખો બંધ કરી અને આચાર્યના શબ્દો યાદ કર્યા કે શ્રેષ્ઠ યોદ્ધા એ છે જે પોતાના અસ્તિત્વને પણ રાષ્ટ્ર માટે ભૂંસી નાખે.
સંધ્યાકાળે, ગિરિનગરના શિવ મંદિર પાસે પર્વતક રાજાએ ચંદ્રપ્રકાશની પ્રતીકાત્મક અંતિમવિધિ કરી. આખા રાજ્યમાં શોક છવાઈ ગયો હતો. પણ એ જ અંધકારમાં, પહાડની નીચેથી એક અજાણ્યો મુસાફર મગધ તરફ જતી કેડી પર આગળ વધી રહ્યો હતો. તેના ચહેરા પર રાખ ચોળેલી હતી અને હાથમાં એક લાકડી હતી. કોઈ કહી શકે તેમ નહોતું કે આ એ જ રાજકુમાર છે જેણે હમણાં જ ગિરિનગરને વિનાશથી બચાવ્યું હતું.
પાટલીપુત્રમાં, સમ્રાટ ધનનંદ મદિરાના કેફમાં હસી રહ્યો હતો. "ચાણક્યનો ગર્વ તૂટી ગયો! હવે તક્ષશિલાને જીતતા મને કોઈ નહીં રોકે!" પણ તે અજાણ હતો કે જે શિષ્યને તે મૃત માની રહ્યો હતો, તે જ શિષ્ય હવે તેના કાળ બનીને પાટલીપુત્રની ગલીઓમાં પ્રવેશવાનો હતો.
