તક્ષશિલાના આકાશમાં પૂનમનો ચંદ્ર સોળે કળાએ ખીલ્યો હતો, પણ રાજમહેલના ગઢની રાંગ ઉપર પહેરો ભરતા સૈનિકોના મનમાં અમાસનો અંધકાર હતો. શપથવિધિનો ઉત્સવ હજુ હમણાં જ શાંત પડ્યો હતો. મહેલની ઓસરીઓમાં દીવડાઓનો પ્રકાશ લહેરાતો હતો, પણ એ પ્રકાશમાં પડછાયાઓ કંઈક વધુ જ લાંબા અને બિહામણા દેખાતા હતા.
આચાર્ય ચાણક્ય પોતાના કક્ષના ઓટલા પર બેઠા હતા. તેમની નજર સામે પેલો પત્ર હતો, જે અગ્નિમાં ભસ્મ થઈ ચૂક્યો હતો, પણ તેના અક્ષરો ચાણક્યની સ્મૃતિમાં કોતરાઈ ગયા હતા: "તારું પોતાનું કોણ છે?"
"આચાર્ય..." પાછળથી એક ધીમો પણ મક્કમ અવાજ આવ્યો. એ સૂર્યપ્રતાપ હતો. તેના ખભે લટકતી તલવાર ચંદ્રના પ્રકાશમાં ચળકી રહી હતી.
ચાણક્યએ પાછળ જોયા વગર જ કહ્યું, "સૂર્યપ્રતાપ, રાત્રિના ત્રીજા પ્રહરે તારું અહીં હોવું એ સૂચવે છે કે તારું મન પણ વ્યાકુળ છે. બોલ, તારા મનમાં શું ઘાટ ઘડાય છે?"
સૂર્યપ્રતાપ નજીક આવ્યો અને આચાર્યના ચરણ સ્પર્શ કરી બોલ્યો, "આચાર્ય, દરબારમાં જ્યારે ચંદ્રપ્રકાશ શપથ લેતો હતો, ત્યારે મેં જોયું કે મહામંત્રી શર્મિષ્ઠની આંખોમાં હરખ નહોતો, પણ એક પ્રકારની ઈર્ષ્યાની લાલાશ હતી. અને નગરપાલક ઘનશ્યામ... એ તો જાણે કોઈના ઈશારાની વાટ જોતો હોય તેમ વારંવાર પૂર્વ દિશા તરફ નજર કરતો હતો. મને લાગે છે કે ખતરો બહાર નથી, ભીતરમાં જ ઘર કરી ગયો છે."
ચાણક્યના મુખ પર એક ફીકું સ્મિત આવ્યું. "સૂર્ય, તેં જે જોયું એ માત્ર સપાટી છે. શત્રુ એટલો કાચો નથી કે પોતાની ઈર્ષ્યા આંખોમાં દેખાવા દે. જે ઈર્ષ્યા દેખાય છે, એ કદાચ આપણને ભરમાવવા માટે પણ હોય. ખરી રમત તો એ છે જે પડદા પાછળ રમાઈ રહી છે."
તેમણે ઊભા થઈને મહેલના મુખ્ય મિનારા તરફ આંગળી ચીંધી, "જો પેલા મિનારા પર. ત્યાં બેઠેલો પહેરેગીર દર પાંચ મિનિટે મશાલ ત્રણ વાર હલાવે છે. એ કોના માટે સંકેત છે? અને રસોડામાંથી આવતી સુગંધમાં આજે કેસર ઓછું અને કસ્તૂરીનો તીખો અવાજ કેમ છે?"
સૂર્યપ્રતાપ ચોંક્યો. "શું આપને લાગે છે કે આજે રાત્રે જ કંઈક બનશે?"
"સાત રાતની અવધિ આપી છે શત્રુએ," ચાણક્યએ ગંભીર સ્વરે કહ્યું, "પણ આપણે આ પહેલી જ રાતને અંતિમ રાત સમજીને લડવાનું છે. તું અત્યારે જ ગુપ્ત વેશે નગરના ચોરે જા. ત્યાંના લોકોની વાતો સાંભળ. ગામડાના પાદરેથી આવતા ગાડાંઓમાં શું ભરેલું છે એ તપાસ. પણ ધ્યાન રાખજે, તારો પડછાયો પણ કોઈને દેખાય નહીં."
સૂર્યપ્રતાપ 'જેવી આજ્ઞા' કહીને અંધકારમાં ઓગળી ગયો.
બીજી તરફ, નવયુવરાજ ચંદ્રપ્રકાશ પોતાના શયનખંડમાં બેઠા હતા. તેમના હાથમાં તક્ષશિલાનું પ્રાચીન શાસન-શાસ્ત્ર હતું, પણ તેમનું ધ્યાન અક્ષરો પર નહોતું. તેમને સતત એવું લાગતું હતું કે કોઈ તેમને ભીંતોની પાછળથી જોઈ રહ્યું છે. તેમણે દીવો તેજ કર્યો. અચાનક, બારીની બહારથી એક નાનો પથ્થર રૂમમાં ફેંકાયો. પથ્થરની સાથે એક ચબરખી લપેટેલી હતી.
ચંદ્રપ્રકાશે ધડકતા હૈયે એ ચબરખી ખોલી. તેમાં લખ્યું હતું:
"જેને તમે રક્ષક માનો છો, એ જ ભક્ષક છે. સાવધાન રહેજો, આજે રાત્રે દૂધમાં મીઠાશ નહીં, મોત હશે."
ચંદ્રપ્રકાશના હાથ ધ્રૂજી ઉઠ્યા. બરાબર એ જ ક્ષણે, સેવક સોનાના કટધરામાં ગરમ દૂધનો પ્યાલો લઈને અંદર પ્રવેશ્યો. સેવકનો ચહેરો નમેલો હતો, પણ તેના હાથમાં સહેજ કંપન હતું.
"યુવરાજ, આપના માટે દૂધ..." સેવકે ધીમા અવાજે કહ્યું.
ચંદ્રપ્રકાશે દૂધના પ્યાલા તરફ જોયું અને પછી સેવકની આંખોમાં. શું આ એ જ સેવક હતો જે વર્ષોથી રાજપરિવારની સેવા કરતો હતો? કે પછી આ મુખૌટા પાછળ કોઈ બીજું હતું?
વાતાવરણમાં 'મૌન' છવાઈ ગયું. એક એવું મૌન જેમાં હૃદયના ધબકારા પણ સંભળાતા હતા. ચંદ્રપ્રકાશે પ્યાલો હાથમાં લીધો અને તેને હોઠે અડાડવાની તૈયારી કરી...
---------------------------------------------------------આપનો અમૂલ્ય અભિપ્રાય જરૂરથી આપશો. ધન્યવાદ
