ભાગ 12: અંતિમ ઉડાન
1. નવા સવારની છાંયો:
તારિની દરરોજ સવારે સાગરની લહેરોની સાથે પોતાનું બાળક ડગલાં નાખતું જોયે છે. એ બાળકનું નામ છે – જનમય. એ પૌત્ર છે માયા અને જનકનો. અને આજે, એ પાંખોની વારસાગાથાનો જીવંત સાક્ષી છે.
જ્યારે એ "મમ્મી" કહે છે, ત્યારે તારિની જાણે એની અંદર આખી વાર્તા ફરી જીવતી થાય છે.
> "મમ્મી, મારે પણ પાંખ આવે છે કે નહીં?"
એનાં પિછાણવાળા ઉદાસ سوالો સામે તારિની હસે છે – અને પોતે હવે એ પાંખ બની રહી છે, જે એને કોઈક દિવસે માયાએ આપી હતી.
2. માયાની યાદો વચ્ચે નવજાત શબ્દો:
એક દિવસ તારિનીને એના પુસ્તકાલયના કૂણા ખૂણે એક જૂનો ખાખી બોક્સ મળે છે. એ બોક્સમાં બે વસ્તુઓ છે:
માયાની એક ભૂલાઈ ગયેલી ડાયરી
અને જનકનું બેકાવરના શબ્દોથી ભરેલું ગીત
જ્યારે એ ડાયરી પાનાં પાનાં ખોલે છે, ત્યારે એમાં એક અજાણ્યા પ્રેમની ગાથા ખુલતી જાય છે. એવું લાગે છે કે માયા અને જનક વચ્ચે કંઈક એવું પણ હતું, જેની ખબર કોઈને નહોતી.
3. ધૂંધળા સંબંધોની સત્યતા:
તારિની એ ડાયરી પરથી આધારીત નાટક લખે છે – "પાંખોનું પડછાયાં." તે નાટક વિશ્વભરમાં ચાલી જાય છે. દરેક દ્રશ્યમાં લોકો પોતાનું ગુમાવેલું કોઈક શોધે છે. કોઈ માતા, કોઈ પિતા, કોઈ પ્રેમ… કે કદાચ પોતાનું જ હ્રદય.
4. પત્રોનું એક તળાવ:
તારિની એક તળાવ બનાવે છે – "લેખાશ્રમ." ત્યાં લોકો પોતાનું દુઃખ પત્રમાં લખી નાવમાં મુકે છે, અને તળાવના મધ્યમાં એ પત્ર હવામાં છૂટે છે.
> "તું જ્યારે બોલી શકતો ન હોય… ત્યારે લખ. જ્યારે લખી પણ ન શકી શકે… ત્યારે શ્વાસ લે. કારણ કે તું જીવતો છે એ તારો સૌથી મોટો શબ્દ છે."
5. એક નવું મિત્રતાનું પાંખ:
એક દીકરી કે જે પોતાના પિતાને ક્યારેય મળી ન હતી, એ તારિની પાસે આવે છે – અને કહે છે,
"શું તું મારી પાંખ બની શકે?"
તારિની એને પોતાની દીકરી જેવો સંભાળે છે. એને લખાવા શીખવે છે. એકવાર એ બાળક લખે છે:
> "હું તારી નથી… પણ તું મારી છે."
6. ધ્વનિઓ વગરના સંબંધો:
એક યુવક, ‘નેહન’, કે જે મૌન છે, પણ હાથમાંથી ભાષા બોલે છે – એ તારિનીના વર્ગમાં આવે છે. એ બતાવે છે કે પ્રેમ બોલવાથી વધુ સમજવાથી બને છે.
તારિની અને નેહન વચ્ચે એવું અનમોલ મિત્રતાનું બંધ બને છે કે જેને દુનિયાના કોઈ શબ્દોમાં બંધાય ન શકે. એકબીજાની આંખોમાં લખાતી ભાષા બની જાય છે.
7. અંતિમ ચિઠ્ઠી:
એક રાત, તારિની એ ઘરમાં પાછી જાય છે જ્યાં માયા અને જનકે જીવન જીવ્યું હતું. દરવાજા પાછળ પાંદડાંની નીચે એક ચિઠ્ઠી છે:
> "પાત્રો બધા ગયા… વાર્તા રહી. અને એ વાર્તા હવે તારા હાથમાં છે. લખતી રહે… કારણ કે જેમ સુધી તું લખી રહી છે, એમ સુધી અમે જીવીએ છીએ."
8. સમૂહ શ્વાસ:
તારિની આખા શહેરને એક જગ્યાએ ભેગું કરે છે. ત્યાં કોઈ મંચ નથી… કોઈ દર્શક નથી. ફક્ત એક ટેબલ છે. એક ખાલી કાગળ.
એ બધાને કહે છે:
"તમે જે બાકી છે તે લખો. ભલે એ તમારી પાંખ તૂટી ગઈ હોય… એ પણ લખો. કારણ કે જો તમે લખશો નહીં, તો એ પાંખ પણ ભૂલાઈ જશે."
એ દિવસથી ‘પાંખ દિવસ’ દર વર્ષે ઉજવાય છે – જ્યાં દરેક વ્યક્તિ પોતાના જીવનનો ભૂલેલો પાનું ફરીથી લખે છે.
9. અંતે અસમાપ્ત:
તારિની છેલ્લે લખે છે:
> "એક પાંખ મારી હતી, એક પાંખ તમારી. તમે મને ઉડાવ્યું… હવે મારી પાંખોથી બીજાં ઉડી રહ્યા છે. તમે ગયા… પણ તમારું હોવું, હવે માત્ર યાદમાં નહીં – પ્રેમમાં છે."
– સચોટ અંત –
આવો અંત છે, જ્યાં દરેક પાંખ – હવે સંબંધ નથી, ઓળખ છે. અને દરેક ઉડાન હવે અંત નથી… નવી પાંખની શરૂઆત છે.
