ભાગ ૪: ચંદ્રગિરિનો પડકાર
"જ્યાં સાગર પર્વતને મળે, અને ચંદ્ર પોતાની શીતળતા ત્યાગી દે..."
આ પંક્તિ રવિના મનમાં કોઈ ભૂલભૂલામણીની જેમ ઘૂમી રહી હતી. આચાર્ય તક્ષકના અનુયાયીના હુમલા પછી તે સમજી ગયો હતો કે તેની પાસે સમય બહુ ઓછો છે. તે અંધારી શક્તિઓ કવચના ટુકડાઓની ગંધ પારખી ચૂકી હતી અને હવે તે કોઈ પણ ભોગે તેને મેળવવા પ્રયત્ન કરશે. બૃહતી દ્વારા અપાયેલો આ કોયડો માત્ર એક સંકેત નહોતો, પણ એક પરીક્ષા હતી.
તેણે પોતાની સંશોધન વૃત્તિ કામે લગાડી. તે પોતાની લાઇબ્રેરીમાં, ભારતના પ્રાચીન ભૂગોળ અને પૌરાણિક સ્થળોના નકશાઓ અને ગ્રંથો વચ્ચે ખોવાઈ ગયો. "જ્યાં સાગર પર્વતને મળે," આ પંક્તિ તો ભારતના પૂર્વ અને પશ્ચિમના અનેક દરિયાકિનારાઓ તરફ ઈશારો કરતી હતી. પણ બીજી પંક્તિ, "અને ચંદ્ર પોતાની શીતળતા ત્યાગી દે," એ ગૂંચવણભરી હતી. ચંદ્ર તો શીતળતાનું પ્રતિક છે. તે પોતાની શીતળતા કેવી રીતે ત્યાગી શકે?
તેણે કલાકો સુધી મંથન કર્યું. તેણે જ્યોતિષશાસ્ત્ર, ખગોળશાસ્ત્ર અને પ્રતિકવાદના પુસ્તકો ફંફોસ્યા. અને ત્યારે જ, એક જૂના પ્રવાસ વર્ણનના પુસ્તકમાં તેની નજર ઓડિશાના પૂર્વ કિનારે આવેલા એક સ્થળના વર્ણન પર પડી.
એ સ્થળનું નામ હતું 'ચંદ્રગિરિ'.
લેખકે વર્ણન કર્યું હતું કે, "આ એક અદ્ભુત સ્થળ છે, જ્યાં પૂર્વ ઘાટના પર્વતો સીધા બંગાળની ખાડીમાં ઉતરી આવે છે, જાણે પર્વત સાગરને આલિંગન આપી રહ્યો હોય. અહીંની સૌથી વિચિત્ર વાત એ છે કે પૂનમની રાત્રે, જ્યારે ચંદ્ર બરાબર પર્વતની ટોચ પર હોય, ત્યારે નીચે દરિયામાં આવેલા ગંધકના ઝરાઓમાંથી નીકળતા વાયુને કારણે પાણીમાં એક પીળાશ પડતી આભા રચાય છે. એ સમયે ચંદ્રનું પ્રતિબિંબ જ્યારે એ પાણી પર પડે છે, ત્યારે એવું લાગે છે જાણે ચંદ્રએ પોતાની ચાંદી જેવી શીતળતા ત્યાગીને સુવર્ણ જેવી ઉષ્ણતા ધારણ કરી લીધી હોય."
"મળી ગયું." રવિ પોતાની ખુરશીમાંથી લગભગ કૂદી પડ્યો. કોયડો ઉકેલાઈ ગયો હતો. પહેલી પંક્તિ ચંદ્રગિરિના ભૌગોલિક સ્થાનનો નિર્દેશ કરતી હતી અને બીજી પંક્તિ ત્યાં થતી એક વિશિષ્ટ પ્રાકૃતિક ઘટનાનો. કવચનો બીજો ટુકડો ચંદ્રગિરિમાં જ છુપાયેલો હતો.
તેણે જરા પણ વિલંબ કર્યા વગર ચંદ્રગિરિ જવા માટે તૈયારી કરી. આ વખતે તે વધુ સાવચેત હતો. તેણે કોઈને પોતાના ગંતવ્ય વિશે જણાવ્યું નહીં. તેણે એક સામાન્ય પ્રવાસીની જેમ, થોડા કપડાં અને સંશોધન માટે જરૂરી સાધનો ભરેલી એક બેગપેક લીધી અને ટ્રેનમાં બેસી ગયો. 'અશ્વશાસ્ત્ર'ની પેલી રહસ્યમય પાંડુલિપિ તેણે પોતાની છાતી સરસી સાચવીને રાખી હતી.
ચંદ્રગિરિ પહોંચીને રવિ એ સ્થળની સુંદરતાથી મંત્રમુગ્ધ થઈ ગયો. એક તરફ ઊંચા, લીલાછમ પર્વતો વાદળો સાથે વાતો કરતા હતા, તો બીજી તરફ અનંત, ઘૂઘવતો સમુદ્ર પથરાયેલો હતો. વાતાવરણમાં ભેજ અને મીઠાની સુગંધ ભળેલી હતી. પણ આ સુંદરતાની પાછળ છુપાયેલા ભયથી તે વાકેફ હતો.
તેણે સ્થાનિક લોકો સાથે વાતચીત કરીને પર્વત અને તેની આસપાસના વિસ્તાર વિશે માહિતી મેળવવાનું શરૂ કર્યું. તેણે જાણ્યું કે પર્વતની ટોચ પર એક જૂનું, ખંડેર હાલતમાં દેવીનું મંદિર છે, જ્યાં હવે કોઈ જતું નથી. મોટાભાગના લોકો પર્વતને દુર્ગમ અને અમંગળ માનતા હતા. રવિને ખાતરી થઈ ગઈ કે તેનું લક્ષ્ય એ જ ખંડેર મંદિર હોવું જોઈએ.
બીજા દિવસે સવારે, સૂર્યોદય પહેલાં જ તે પર્વત ચડવા માટે નીકળી પડ્યો. રસ્તો અત્યંત કઠિન અને કાંટાળી ઝાડીઓથી ભરેલો હતો. જેમ જેમ તે ઉપર ચડતો ગયો, તેમ તેમ વાતાવરણ બદલાતું ગયું. પક્ષીઓનો કલરવ શાંત થઈ ગયો અને એક અજીબ નિઃશબ્દતા છવાઈ ગઈ. તેને એવું લાગી રહ્યું હતું કે જાણે કોઈ અદ્રશ્ય આંખો તેના પર નજર રાખી રહી છે. તક્ષકના અનુયાયીઓનો ભય તેના મનમાં સતત ઘૂમરાઈ રહ્યો હતો.
કલાકોની મુશ્કેલ ચઢાઈ પછી, તે આખરે પર્વતની ટોચ પર પહોંચ્યો. સામે જ એક પ્રાચીન મંદિરના અવશેષો હતા. મંદિરનો મોટો ભાગ તૂટી પડ્યો હતો, પણ ગર્ભગૃહ હજી પણ અડીખમ ઊભું હતું. મંદિરની પથ્થરની દીવાલો પર શૈવાળ અને વેલાઓનું સામ્રાજ્ય હતું.
તેણે સાવચેતીપૂર્વક મંદિરમાં પ્રવેશ કર્યો. અંદર અંધારું અને ભીની માટીની ગંધ હતી. ગર્ભગૃહની બરાબર વચ્ચે, દેવીની મૂર્તિના સ્થાને હવે માત્ર એક તૂટેલો ઓટલો બચ્યો હતો. રવિએ આસપાસ નજર દોડાવી. કવચનો ટુકડો ક્યાં છુપાવેલો હોઈ શકે? શું કોઈ ગુપ્ત ભોંયરું હશે? કે પછી કોઈ શિલાની નીચે?
તેણે પોતાની બેગમાંથી એક નાનું મેટલ ડિટેક્ટર કાઢ્યું. તે જાણતો હતો કે કવચનો ટુકડો દિવ્ય ધાતુમાંથી બનેલો છે, તેથી કદાચ આ ઉપકરણ કામ આવી શકે. તેણે ધીમે ધીમે આખા ગર્ભગૃહમાં ડિટેક્ટર ફેરવવાનું શરૂ કર્યું.
અચાનક, ઓટલાની બરાબર પાછળ, દીવાલ પાસે ડિટેક્ટરે 'બીપ... બીપ...' અવાજ કરવાનું શરૂ કર્યું. રવિનું હૃદય જોરથી ધડકવા લાગ્યું. તે ત્યાં પહોંચ્યો. દીવાલ પર એક મોટો પથ્થર હતો, જેના પર ચંદ્રની કોતરણી કરેલી હતી. આ કોતરણી મંદિરની બાકીની શૈલી કરતાં અલગ લાગતી હતી, જાણે તેને પાછળથી લગાવવામાં આવી હોય.
તેણે પોતાની પૂરી તાકાત લગાવીને એ પથ્થરને ધક્કો માર્યો. પહેલાં તો તે જરાય ન હલ્યો. પણ પછી, વર્ષોથી જામેલી ધૂળ અને માટી ખરતાં, પથ્થર ધીમે ધીમે અંદરની તરફ સરકવા લાગ્યો. પાછળ એક નાનકડું પોલાણ હતું.
અને એ પોલાણની અંદર, વાદળી રેશમી વસ્ત્રમાં વીંટળાયેલી એક વસ્તુ પડી હતી.
રવિના હાથ ધ્રૂજી રહ્યા હતા. તેણે ધીમેથી એ વસ્તુ બહાર કાઢી. વસ્ત્ર હટાવતા જ, અંદરથી નીકળતા પ્રકાશથી તેની આંખો અંજાઈ ગઈ. એ કવચનો બીજો ટુકડો હતો. તેનો આકાર ચંદ્રની કળા જેવો હતો અને તેમાંથી શીતળ, વાદળી આભા નીકળી રહી હતી. તેને હાથમાં લેતા જ રવિને પોતાના શરીરમાં એક ઠંડક અને શાંતિનો અનુભવ થયો.
તેણે રાહતનો શ્વાસ લીધો. તે સફળ થયો હતો.પણ તેની આ ખુશી ક્ષણિક હતી.
"ખૂબ સરસ, રવિ. તેં અમારું કામ ઘણું આસાન કરી દીધું."
એક પરિચિત, ક્રૂર અવાજ તેની પાછળથી આવ્યો. રવિએ ચમકીને પાછળ જોયું. મંદિરના દરવાજે, એ જ વીંછી દંડવાળો માણસ, આચાર્ય તક્ષકનો અનુયાયી, ઊભો હતો. પણ આ વખતે તે એકલો નહોતો. તેની સાથે કાળા વસ્ત્રોમાં સજ્જ બીજા ત્રણ બુકાનીધારીઓ હતા.
"તું... તું અહીં કેવી રીતે પહોંચ્યો?" રવિએ આઘાતથી પૂછ્યું.
"તું વિચારે છે કે તું એકલો જ હોશિયાર છે?" તે હસ્યો. "જ્યારે બૃહતીએ તને કોયડો આપ્યો, ત્યારે અમે પણ એ સાંભળ્યો હતો. અમને કદાચ સ્થળ શોધવામાં તારા કરતાં થોડી વધુ વાર લાગી, પણ અમે પહોંચી જ ગયા. અને હવે, એ ટુકડો અમને આપી દે."
રવિએ કવચના ટુકડાને પોતાની છાતી સાથે દબાવી દીધો. "ક્યારેય નહીં."
"તો પછી તારી નિયતિમાં મૃત્યુ લખેલું છે," એમ કહીને ચારેય જણા ધીમે ધીમે તેની તરફ આગળ વધવા લાગ્યા.
રવિ પાછળ હટવા લાગ્યો. તે ચારે બાજુથી ઘેરાઈ ગયો હતો. ભાગવાનો કોઈ રસ્તો નહોતો. તેણે ફરી એકવાર મનોમન સપ્તઅશ્વોને યાદ કર્યા. તેણે પોતાની પાસે રહેલી પાંડુલિપિને સ્પર્શ કર્યો.
એ જ ક્ષણે, મંદિરની છતમાંથી સૂર્યનું એક કિરણ સીધું કવચના ટુકડા પર પડ્યું. ટુકડામાંથી નીકળતી વાદળી આભા અચાનક અત્યંત તીવ્ર બની ગઈ અને એક વિસ્ફોટ સાથે ચારે તરફ ફેલાઈ. રવિ સિવાય, ચારેય દુષ્ટોની આંખો એ પ્રકાશથી અંજાઈ ગઈ.
એ પ્રકાશમાંથી આ વખતે કોઈ અશ્વ પ્રગટ ન થયો. પણ એક અવાજ ગુંજ્યો.
"ભાગ, રવિ. પશ્ચિમ તરફ ભાગ." એ બૃહતીનો જ અવાજ હતો.
રવિએ એક ક્ષણ પણ ગુમાવી નહીં. તેણે મંદિરની પશ્ચિમ દિશાની તૂટેલી દીવાલ તરફ દોટ મૂકી. એ દીવાલની પાછળ સીધો ઊંચો ખડક હતો. નીચે સેંકડો ફૂટ ઊંડી ખીણ અને ઘૂઘવતો સમુદ્ર હતો.
"ક્યાં ભાગીશ, મૂર્ખ? આગળ તો મૃત્યુ છે." પાછળથી તક્ષકના અનુયાયીનો અવાજ આવ્યો.
રવિ ખડકની કિનારે આવીને ઊભો રહી ગયો. તેની પાસે હવે કોઈ રસ્તો નહોતો. તેણે નીચે સમુદ્ર તરફ જોયું અને આંખો બંધ કરી દીધી. તેણે પોતાની જાતને ભાગ્યના ભરોસે છોડી દીધી અને ખડક પરથી છલાંગ લગાવી દીધી.
'આ અંત છે,' તેણે વિચાર્યું.
પણ પવનની સુસવાટી અને નીચે પછડાવાના અવાજને બદલે, તેને એવું લાગ્યું જાણે કોઈએ તેને હવામાં જ ઝીલી લીધો હોય. તેણે ડરતા ડરતા આંખો ખોલી.
તે હવામાં હતો, પણ નીચે નહોતો પડી રહ્યો. તે એક વિશાળ, પાંખોવાળા જીવની પીઠ પર હતો. એ કોઈ પક્ષી નહોતું. એ એક અશ્વ હતો, જેનો રંગ સુવર્ણ હતો અને તેની પીઠ પર ગરુડ જેવી વિશાળ પાંખો હતી. એ હવામાં સ્થિર ઊભો હતો, જાણે હવા તેની દાસી હોય.
"હું ઉષ્ણિક છું, સપ્તઅશ્વમાંથી ત્રીજો, વાયુનો સ્વામી," એમ કહી કવચનો ત્રીજો ટૂકડો એનાં હ્રદયમાં સ્થાપિત કર્યો જે વાયુ સાથે ગતિશીલ રહેતો હતો.
રવિના મનમાં એક શાંત પણ દૃઢ અવાજ ગુંજ્યો. "તું એકલો નથી, રવિ."
ઉષ્ણિકે એક લાંબી હણહણાટી કરી અને પાંખો ફફડાવી. તે વીજળીની ગતિએ આકાશમાં ઊંચે ઉડાન ભરી ગયો, નીચે ખડક પર અવાક થઈને ઊભેલા તક્ષકના અનુયાયીઓને છોડીને. રવિએ પહેલીવાર દુનિયાને પક્ષીની નજરે જોઈ. નીચે ચંદ્રગિરિ પર્વત, સમુદ્ર અને આખું જગત નાનકડું લાગી રહ્યું હતું.
તેણે પોતાની મુઠ્ઠીમાં રહેલા કવચના બીજા ટુકડાને જોયો. તે બીજો પડાવ પાર કરી ચૂક્યો હતો, પણ ખતરો વધુ ઘેરો બન્યો હતો. ત્રીજો ટૂકડો પણ હવે એની પાસે હતો.
તક્ષકના અનુયાયીઓ હવે જાણતા હતા કે તે શું શોધી રહ્યો છે. આગામી ટુકડાની સફર વધુ કપરી અને વધુ જોખમી બનવાની હતી. પણ હવે તેની સાથે ગાયત્રીની બુદ્ધિ, બૃહતીની શક્તિ અને ઉષ્ણિકની ગતિ હતી. તેની યાત્રા હવે પૃથ્વી પરથી આકાશમાં પહોંચી ચૂકી હતી.
(આગળનો ભાગ વાંચો...)
