💖 પ્રકરણ ૨૩: અવસર સેનાની દીકરીનો: સેના બની નિરાલીનો પરિવાર
પરિવારના તમામ સભ્યોએ હરખભેર પોતાની સંમતિ આપી અને સરહદ પર ખીલેલા આ પ્રણયપુષ્પને લગ્નના પવિત્ર બંધનમાં બાંધવાની તૈયારીઓ ધામધૂમથી શરૂ કરી દીધી. લદ્દાખની શિબિરોમાં અને અમદાવાદના બંગલે—બંને બાજુ અત્યંત જોરશોરથી આયોજનો થવા લાગ્યા.
સામાન્ય રીતે લગ્નની જવાબદારી પક્ષકાર પરિવારોની હોય છે, પણ નિરાલીના કિસ્સામાં પરિસ્થિતિ અલગ હતી. નિરાલીનો પોતાનો કોઈ લોહીનો સંબંધ બચ્યો નહોતો, પણ આ જવાબદારી ભારતીય સેનાએ પોતે જ પોતાના માથે લઈ લીધી. સેના માટે નિરાલી માત્ર એક ડૉક્ટર નહોતી, પણ શહીદ થયેલા એક વીર સૈનિકની દીકરી હતી.
લદ્દાખના પહાડોમાં હવે માત્ર પથ્થરો તૂટવાનો અવાજ, સેનાની માર્ચનો અવાજ કે પછી સૈન્ય અભ્યાસ બાબતે થતી કાર્યવાહી કે ઠંડી હવાનો સુસવાટો નહોતો; પણ ત્યાં હવે એક નવી જિંદગીની શરૂઆતની ગુંજ હતી. વિસ્મય અને નિરાલીના લગ્ન માટે લદ્દાખની સૈન્ય છાવણીને એક નવવધૂની જેમ સજાવવામાં આવી હતી. સફેદ બરફની વચ્ચે કેસરી, સફેદ અને લીલા રંગના તોરણો જાણે દેશભક્તિ અને પ્રેમનો અનોખો સંગમ રચતા હતા.
પોતાની લાડકવાયી દીકરીના લગ્નની તૈયારી કરતા હોય, તેમ સેનાના તમામ જવાનોથી લઈને ઉચ્ચ અધિકારીઓ સુધીના દરેક વ્યક્તિ આ ઉત્સવમાં સહભાગી બન્યા. લશ્કરી છાવણીમાં સેનાના પરિવારની સ્ત્રીઓ દ્વારા ગવાતા મંગળ ગીતોની ગુંજ સંભળાવા લાગી. જે હાથોમાં હંમેશા બંદૂકો રહેતી, તે હાથો આજે લગ્નના મંડપની સજાવટમાં વ્યસ્ત હતા. મેસ (Mess) ના રસોઈયાઓ ખાસ વાનગીઓની યાદી બનાવી રહ્યા હતા અને ઓફિસરો લગ્નની વિધિઓ માટે લદ્દાખની ઠંડી વચ્ચે હૂંફાળું વાતાવરણ તૈયાર કરવામાં લાગી ગયા હતા.
આ બાજુ અમદાવાદમાં, વિસ્મયના પરિવારને જાણે કુબેરનો ભંડાર મળ્યો હોય તેમ કોઈ વાતની કમી ન રહી જાય તેની કાળજી લેવામાં આવતી હતી. યશ અને નિધિએ પોતાની પુત્રવધૂના સ્વાગત માટે આખું ઘર નવવધૂની જેમ શણગાર્યું હતું. નિરાલીને જરા પણ એવો અહેસાસ ન થાય કે તે અનાથ છે, તે માટે નિધિ ખાસ તકેદારી રાખતી હતી.
લગ્ન માટેના ઘરેણાં હોય, કપડાંની પસંદગી હોય કે ઘરના કોઈ ફેરફાર—દરેક નાની-મોટી બાબતે વિડિયો કોલ દ્વારા નિરાલીનો અભિપ્રાય લેવામાં આવતો. નિધિ હંમેશા કહેતી, "બેટા નિરાલી, આ ઘર હવે તારું છે, એટલે તારી પસંદગી જ આ ઘરનો અંતિમ નિર્ણય હશે." નિરાલી માટે આ બધું એક સપના જેવું હતું. જે દીકરીએ વર્ષોથી માત્ર હોસ્પિટલની સફેદ દીવાલો અને દર્દીઓની પીડા જોઈ હતી, તેને આજે એક પરિવારનો અતૂટ પ્રેમ અને સન્માન મળી રહ્યા હતા. વિસ્મય પણ આ બધું જોઈને ગદ્ગદિત હતો. તેને અહેસાસ થયો કે તેણે માત્ર એક જીવનસાથી નથી મેળવી, પણ બે વિભિન્ન જગતને એક કર્યા છે. એક તરફ શિસ્તબદ્ધ સેના હતી અને બીજી તરફ પ્રેમાળ પરિવાર.
🚁 અમદાવાદથી લદ્દાખ: લાગણીઓની સફર
અમદાવાદથી યશ, નિધિ, હરગોવનદાસ અને લક્ષ્મીબેન લદ્દાખ પહોંચ્યા હતા. યશ માટે આ ક્ષણ અત્યંત ભાવુક હતી. જે દીકરાને તેણે એક સમયે વ્યવસાય સંભાળવા દબાણ કર્યું હતું, આજે એ જ દીકરાએ પોતાની મહેનતથી જે સામ્રાજ્ય અને જે સન્માન મેળવ્યું હતું, તે જોઈ યશની છાતી ગજગજ ફૂલતી હતી.
જ્યારે નિધિએ પહેલીવાર નિરાલીને રૂબરૂ જોઈ, ત્યારે તેણે તેને ગળે વળગાડી દીધી. નિધિએ ધીમેથી નિરાલીના કાનમાં કહ્યું, "બેટા, તારા પિતા ભલે આજે નથી, પણ આજથી તારો આખો પરિવાર અહીં છે. તારી મા તરીકે હું હંમેશા તારી સાથે છું." નિરાલીની આંખોમાં વર્ષોથી છુપાયેલી એકલતા પળવારમાં ઓગળી ગઈ. યશે પણ નિધિને કહ્યું, "નિધિ, મેં અત્યાર સુધી ઘણી ઇમારતો બનાવી છે, પણ જે નિર્માણ વિસ્મયે કર્યું છે—એક શહીદની દીકરીને આપણા ઘરની આબરૂ બનાવીને—એ નિર્માણ આગળ મારી બધી પ્રોપર્ટી નાની છે."
લગ્નના પવિત્ર અવસરની ઘડીઓ નજીક આવતી જતી હતી. સરહદ પર બરફની ચાદર વચ્ચે હવે પ્રેમ અને વિશ્વાસની નવી વાર્તા લખાવવા જઈ રહી હતી.
💍 પર્વતોની સાક્ષીએ સપ્તપદી
લગ્નનો મંડપ કોઈ આલીશાન હોટેલમાં નહીં, પણ પહાડોની તળેટીમાં તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો. વિસ્મય તેની લશ્કરી વર્દીમાં સજ્જ હતો, જે તેના વ્યક્તિત્વને વધુ તેજસ્વી બનાવતી હતી. બીજી તરફ, નિરાલીએ પોતાના ડોક્ટર સૂટને જ મહત્વ આપ્યું હતું; બંને વર-વધૂએ પરંપરાગત લગ્નનાં કપડાંને બદલે પોતાની ફરજ અને લગ્નની જગ્યાને અનુરૂપ પોશાકની સાક્ષીએ લગ્ન કરવાનો નિર્ણય કર્યો હતો. સેનાના તમામ સશસ્ત્ર યોદ્ધાઓની વચ્ચે નિરાલીના ચહેરા પરનું સ્મિત અને તેની આંખોમાં રહેલી ડોક્ટરની ગંભીરતા તેને એક 'શસ્ત્ર વગરની યોદ્ધા' તરીકેની સાચી ઓળખ આપતી હતી.
જ્યારે વિસ્મય અને નિરાલી અગ્નિની સાક્ષીએ ફેરા ફરી રહ્યા હતા, ત્યારે આકાશમાંથી બરફની હળવી પાંખડીઓ વરસી રહી હતી, જાણે કુદરત પોતે આ રક્ષકો પર પુષ્પવર્ષા કરી રહી હોય. સેનાના જવાનોએ હવામાં બંદૂકો દ્વારા 'ગાર્ડ ઓફ ઓનર' આપીને આ નવદંપતીનું સ્વાગત કર્યું.
લગ્નની વિધિ પૂર્ણ થયા બાદ, કમાન્ડિંગ ઓફિસરે સ્ટેજ પર આવીને બંનેને સંબોધતા કહ્યું, "આ માત્ર બે વ્યક્તિના લગ્ન નથી. આ 'નિર્માણ' (વિસ્મય) અને 'રક્ષણ' (નિરાલી) નું મિલન છે. એક દેશની રક્ષા કાજે સરહદ પર રસ્તા બનાવે છે જેથી દેશની સેના સરહદના રક્ષણ માટે તેના થકી સરળતાથી અને ઝડપથી પહોંચી શકે, અને બીજી એ રસ્તા પર ચાલનારા રક્ષકોના જીવ બચાવે છે."
વિસ્મયએ નિરાલીનો હાથ પકડીને યશ અને નિધિના આશીર્વાદ લીધા. યશએ ગર્વથી વિસ્મયના ખભા પર હાથ મૂક્યો અને કહ્યું, "બેટા, તેં સાબિત કરી દીધું કે 'વિશ્વકર્મા' માત્ર ઈમારતો નથી બનાવતા, પણ જો મક્કમતા હોય તો સાચા સંબંધો અને રાષ્ટ્રનું ભવિષ્ય પણ કંડારી શકે છે." તે રાત્રે, લદ્દાખના આકાશમાં પૂનમનો ચંદ્ર ખીલ્યો હતો. વિસ્મય અને નિરાલીએ સાથે મળીને સંકલ્પ કર્યો કે તેઓ જે રીતે અત્યાર સુધી અલગ-અલગ રહીને દેશની સેવા કરતા હતા, હવેથી એક થઈને, એકબીજાની શક્તિ બનીને સરહદોની રક્ષા અને દેશનું નિર્માણ કરશે.
🏛️ વિજયી પુનરાગમન અને ગૌરવશાળી સ્વાગત
લદ્દાખના પહાડોમાં લગ્નની પવિત્ર વિધિ પૂર્ણ કર્યા બાદ, હવે સમય હતો વિસ્મય અને નિરાલીના અમદાવાદ પરત ફરવાનો. વિસ્મય માટે આ માત્ર વતનમાં પરત ફરવું નહોતું, પણ એક વિજયી યોદ્ધાની જેમ પોતાના અસ્તિત્વની સાબિતી સાથેનું પુનરાગમન હતું. જે રસ્તા પરથી તે એકવાર પિતાની અપેક્ષાઓના ભાર નીચે દબાઈને નીકળ્યો હતો, આજે એ જ રસ્તા પર તે ગર્વ અને પોતાની પસંદગીના જીવનસાથી સાથે પાછો ફરી રહ્યો હતો.
અમદાવાદ એરપોર્ટ પર જ્યારે વિસ્મય અને નિરાલી બહાર આવ્યા, ત્યારે દ્રશ્ય જોવા જેવું હતું. યશની કંપનીના કર્મચારીઓ, સેનાના નિવૃત્ત અધિકારીઓ અને પરિવારના નજીકના મિત્રો ફૂલહાર લઈને ઉભા હતા. ઢોલ-નગારાના અવાજથી આખું વાતાવરણ ગુંજી ઉઠ્યું હતું. વિસ્મય તેની ગૌરવશાળી આર્મી યુનિફોર્મમાં હતો અને તેની બાજુમાં નિરાલી લાલ સાડીમાં સાક્ષાત્ લક્ષ્મી જેવી લાગતી હતી. યશ અને નિધિએ આગળ વધીને આરતી ઉતારી. યશની આંખોમાં હરખના આંસુ હતા, તેને લાગ્યું કે આજે તેનું ઘર સાચા અર્થમાં 'પૂર્ણ' થયું છે.
જ્યારે તેઓ યશના આલીશાન બંગલે પહોંચ્યા, ત્યારે આખું ઘર રોશનીથી ઝળહળી રહ્યું હતું. ઘરના ઉંબરે લક્ષ્મીબેન (વિસ્મયના દાદી) ઊભા હતા. તેમણે નિરાલીના માથે હાથ મૂકી આશીર્વાદ આપ્યા. "બેટા નિરાલી, આ ઘર તારું છે. તેં સરહદ પર જિંદગીઓ બચાવી છે, હવે આ ઘરની ખુશીઓને તારા સ્મિતથી સાચવજે," લક્ષ્મીબેને ગળગળા થઈને કહ્યું. નિરાલીએ વિસ્મયની સામે જોયું. જે છોકરીએ વર્ષો પહેલાં પોતાના પિતાને ગુમાવીને એકલતા વેઠી હતી, તેને આજે એક વિશાળ અને પ્રેમાળ પરિવાર મળ્યો હતો. તેણે કુમકુમ ભરેલા પગલે ઘરમાં પ્રવેશ કર્યો, જાણે સાક્ષાત્ સુખ અને શાંતિના પગલાં પડ્યા હોય.
બીજા દિવસે સાંજે યશે એક ભવ્ય સ્વાગત લગ્ન સમારંભ (Reception) યોજ્યો હતો. શહેરના મોટા ગજાના ઉદ્યોગપતિઓ અને ઓફિસરો હાજર હતા. સ્ટેજ પર જ્યારે વિસ્મય અને નિરાલી ઊભા હતા, ત્યારે યશે માઈક સંભાળ્યું અને બધાની સામે ગર્વથી કહ્યું: "લોકો કહે છે કે મેં આટલી મોટી કંપની બનાવી છે, પણ આજે મને સમજાયું કે સૌથી મોટું 'નિર્માણ' તો મારા દીકરાએ કર્યું છે. તેણે સરહદ પર રસ્તા બનાવીને દેશને સુરક્ષિત કર્યો અને નિરાલી જેવી બહાદુર દીકરીને આ ઘરની વહુ બનાવીને અમારા જીવનને ધન્ય કર્યું. આ જોડી માત્ર એન્જિનિયર અને ડોક્ટરની નથી, આ 'સેવા અને નિર્માણ'નું અતૂટ બંધન છે."
સભામાં તાળીઓનો ગડગડાટ ગુંજી ઉઠ્યો. વિસ્મયે જોયું કે નિધિ દૂર ઉભી રહીને સ્મિત સાથે તેને જોઈ રહી હતી. તેને યાદ આવ્યું કે કેવી રીતે તેની માએ હંમેશા તેને મનનું ધાર્યું કરવા પ્રોત્સાહન આપ્યું હતું. સમારંભ પૂર્ણ થયો, મહેમાનો બધા ઘરે પાછા ગયા. ત્યારબાદ મોડી રાત્રે જ્યારે બધો શોરબકોર શાંત થયો, ત્યારે વિસ્મય અને નિરાલી બંગલાની અગાશી પર ઉભા હતા. અમદાવાદનું આકાશ લદ્દાખ જેવું ચોખ્ખું તો નહોતું, પણ આજે ત્યાં શાંતિ હતી.
નિરાલીએ ધીમેથી કહ્યું, "વિસ્મય, મેં ક્યારેય નહોતું વિચાર્યું કે મને આટલો પ્રેમ મળશે. મને લાગતું હતું કે મારે આખી જિંદગી એકલા જ લડવાનું છે." વિસ્મયે તેનો હાથ પકડીને કહ્યું, "નિરાલી, તું 'શસ્ત્ર વગરની યોદ્ધા' છે. તેં બીજાને જીવન આપ્યું છે, તો કુદરત તને આટલી ખુશીઓ કેમ ના આપે? હવે આપણે બંને સાથે મળીને આપણા જીવનનો રસ્તો આપણે જાતે બનાવીશું અને સાથે મળીને દેશના લોકોની જિંદગીઓ પણ બચાવીશું."
