ભાગ ૧૩ — જૂનું નામ
રવિએ જીવનમાં પહેલી વાર પૈસાની ફાઈલ બંધ કરીને સંબંધોની ફાઈલ ખોલી હતી.
પણ બીજા જ દિવસે સવારે તેના જીવનમાં એક એવો ફોન આવ્યો, જેના માટે તે બિલકુલ તૈયાર નહોતો.
સવારે નવ વાગ્યા હતા.
રવિ નાસ્તો કરી રહ્યો હતો.
મોબાઈલ વાગ્યો.
અજાણ્યો નંબર.
“હેલો?”
થોડી ક્ષણ સામે કોઈ બોલ્યું નહીં.
પછી એક ધીમો અવાજ આવ્યો—
“રવિ?”
રવિનો હાથ અટકી ગયો.
આ અવાજ…
ઓળખીતો લાગ્યો.
પણ વર્ષો જૂની કોઈ યાદ જેવી ધૂંધળી.
“કોણ?”
સામેથી થોડું મૌન.
પછી જવાબ આવ્યો—
“તું મને ભૂલી ગયો છે?”
રવિનું હૃદય અચાનક ઝડપથી ધબકવા લાગ્યું.
“નામ કહો.”
સામેથી જવાબ આવ્યો—
“કિરણ.”
રવિના હાથમાંથી ચાનો કપ લગભગ છૂટી ગયો.
કિરણ.
આ નામ સાંભળ્યાને લગભગ પચ્ચીસ વર્ષ થઈ ગયા હતા.
કિરણ તેનો સૌથી નજીકનો મિત્ર હતો.
ક્યારેક બંને એક જ રૂમમાં રહેતા.
એક જ ઓફિસમાં કામ કરતા.
એક જ સપનું જોતા.
અને બંનેએ સાથે મળીને નાનું બિઝનેસ શરૂ કરવાનું નક્કી કર્યું હતું.
પણ પછી…
એક દિવસ કિરણ અચાનક ગાયબ થઈ ગયો હતો.
રવિએ ઘણી શોધ કરી હતી.
ફોન બંધ.
ઘર બંધ.
કોઈ સંપર્ક નહીં.
સમય પસાર થતો ગયો.
રવિએ પણ તેને ભૂતકાળનો એક અધૂરો અધ્યાય માની લીધો.
“કિરણ… તું ક્યાં હતો?”
રવિના અવાજમાં ગુસ્સો નહોતો.
ફક્ત વર્ષોનું દુઃખ હતું.
કિરણ ધીમેથી બોલ્યો,
“ઘણું બધું થયું હતું, રવિ.”
“પણ તું મને એક વાર પણ ફોન ન કર્યો?”
“કરી શક્યો હોત તો જરૂર કરત.”
“એનો અર્થ?”
કિરણ થોડી ક્ષણ ચૂપ રહ્યો.
“મને તારી મદદ જોઈતી હતી.”
રવિની આંખો નીચે થઈ ગઈ.
“ક્યારે?”
“પચ્ચીસ વર્ષ પહેલાં.”
રવિના મનમાં જૂના દિવસો ફરી જીવંત થઈ ગયા.
પચ્ચીસ વર્ષ પહેલાં…
રવિ અને કિરણ બંને યુવાન હતા.
બંને પાસે પૈસા ઓછા હતા, પરંતુ સપના મોટા હતા.
કિરણ હંમેશા કહેતો,
“રવિ, આપણે નોકરી કરીને આખી જિંદગી બીજાના સપના પૂરાં નહીં કરીએ.”
રવિ હસતો.
“પછી?”
“પોતાનું કંઈક કરીશું.”
બંનેએ મળીને એક નાનું રોકાણ શરૂ કર્યું હતું.
રવિએ પોતાની બચતમાંથી પૈસા નાખ્યા.
કિરણએ પણ પોતાની બધી બચત મૂકી.
તેમણે નક્કી કર્યું હતું કે થોડા વર્ષોમાં એ રોકાણ મોટું થશે.
પણ એ સમયે જ કિરણના જીવનમાં મુશ્કેલી આવી.
તેના પિતાનું અચાનક અવસાન થયું.
ઘરમાં દેવું હતું.
પરિવારની જવાબદારી હતી.
કિરણને બિઝનેસમાંથી પોતાનો હિસ્સો કાઢવો પડ્યો.
રવિએ કહ્યું હતું,
“ચિંતા ન કર. હું આ સંભાળી લઈશ.”
કિરણએ જવાબ આપ્યો હતો,
“એક દિવસ હું બધું પાછું આપીશ.”
પણ એ દિવસ ક્યારેય આવ્યો નહીં.
કિરણ ગાયબ થઈ ગયો.
અને રવિ આગળ વધતો રહ્યો.
“હવે તું ક્યાં છે?” રવિએ ફોન પર પૂછ્યું.
“અમદાવાદમાં.”
રવિ થોડો આશ્ચર્યચકિત થયો.
“અમદાવાદમાં?”
“હા.”
“તો મને મળવા કેમ નથી આવ્યો?”
કિરણ હસ્યો.
“કદાચ મને ડર હતો.”
“શાનો?”
“કે તું મને ઓળખીશ નહીં.”
રવિની આંખોમાં પાણી આવી ગયું.
“મિત્રને ઓળખવા માટે ચહેરો નથી જોઈતો, કિરણ.”
સામેથી લાંબું મૌન.
પછી કિરણ બોલ્યો,
“તો આજે સાંજે મળીએ?”
રવિએ તરત કહ્યું,
“હા.”
સાંજે રવિ નક્કી કરેલા સ્થળે પહોંચ્યો.
એક નાનું જૂનું કેફે.
રવિ અંદર ગયો.
ખૂણાના ટેબલ પર એક માણસ બેઠો હતો.
વાળમાં સફેદી.
ચહેરા પર ઉંમરની રેખાઓ.
આંખોમાં થાક.
પણ એ આંખો…
રવિ તરત ઓળખી ગયો.
“કિરણ!”
બંને થોડા સમય સુધી એકબીજાને જોતા રહ્યા.
પછી રવિએ તેને ભેટી લીધો.
પચ્ચીસ વર્ષનું અંતર એક ક્ષણમાં ઓગળી ગયું.
બંનેની આંખોમાં આંસુ હતા.
“તું બહુ બદલાઈ ગયો,” રવિએ કહ્યું.
કિરણ હસ્યો.
“તું પણ.”
“પણ તારી આંખો હજુ એવી જ છે.”
કિરણ ચૂપ રહ્યો.
થોડીવાર પછી તેણે ખિસ્સામાંથી એક જૂનું લિફાફું કાઢ્યું.
“આ તારા માટે છે.”
રવિએ લિફાફો હાથમાં લીધો.
“શું છે?”
“પચ્ચીસ વર્ષ જૂની વાત.”
રવિએ લિફાફો ખોલ્યો.
અંદર એક જૂનો કાગળ હતો.
તે વાંચવા લાગ્યો.
અને પ્રથમ જ લાઇન વાંચીને તેનો ચહેરો બદલાઈ ગયો.
કાગળ પર લખ્યું હતું—
“રવિના નામે કરેલું રોકાણ…”
રવિએ કિરણ તરફ જોયું.
“આ શું છે?”
કિરણ ધીમેથી બોલ્યો,
“જે રોકાણને તું તારી મહેનતનું પરિણામ માનતો રહ્યો… એમાં મારી પણ ભાગીદારી હતી.”
રવિ સ્તબ્ધ થઈ ગયો.
“શું કહે છે?”
“તારી આજની સંપત્તિમાં જે પૈસા તું વર્ષોથી કમાતો રહ્યો છે… તેની શરૂઆત ક્યાંથી થઈ હતી, એ તને ખબર નથી.”
રવિના હાથ ધ્રૂજવા લાગ્યા.
“સ્પષ્ટ બોલ.”
કિરણ થોડો આગળ વળ્યો.
“પચ્ચીસ વર્ષ પહેલાં જે પૈસા આપણે બંનેએ સાથે રોકાણ કર્યા હતા… એ રોકાણ મેં તારા નામે રાખ્યું હતું.”
રવિની આંખો પહોળી થઈ ગઈ.
“પણ એ તો…”
“હા.”
કિરણ બોલ્યો,
“એ પૈસા મેં ક્યારેય પાછા લીધા નહોતા.”
રવિ કંઈ બોલી શક્યો નહીં.
કિરણએ આગળ કહ્યું—
“અને આજે એ રોકાણની કિંમત…”
તે અટકી ગયો.
રવિએ પૂછ્યું,
“કેટલી?”
કિરણએ તેની આંખોમાં જોઈને કહ્યું—
“તને લાગે છે તેના કરતાં ઘણી વધારે.”
રવિની અંદર કંઈક તૂટી પડ્યું.
આટલા વર્ષો સુધી તે માનતો રહ્યો કે તેની સફળતા માત્ર તેની મહેનતનું પરિણામ હતી.
પણ હવે ખબર પડી રહી હતી કે તેની જિંદગીની શરૂઆતમાં કોઈ બીજાનું પણ મોટું યોગદાન હતું.
અને એ વ્યક્તિ…
પચ્ચીસ વર્ષ સુધી તેની જિંદગીથી દૂર રહી હતી.
રવિએ ધીમેથી પૂછ્યું,
“તું આ બધું આજે શા માટે કહી રહ્યો છે?”
કિરણની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા.
“કારણ કે હવે મને પૈસાની જરૂર નથી…”
તે થોડો અટક્યો.
“મને ફક્ત મારું મિત્ર પાછું જોઈએ છે.”
રવિએ તેનો હાથ પકડી લીધો.
પણ વાત અહીં પૂરી નહોતી.
કિરણએ ટેબલ પર બીજો એક કાગળ મૂક્યો.
“આ પણ વાંચ.”
રવિએ કાગળ ખોલ્યો.
અને આ વખતે જે નામ લખેલું હતું…
એ જોઈને રવિના ચહેરા પરથી લોહી ઊતરી ગયું.
એ નામ તેની પત્નીનું હતું.
રવિએ કિરણ તરફ જોયું.
“આમાં… એનું નામ કેમ છે?”
કિરણએ ધીમેથી કહ્યું—
“કારણ કે તારી પત્નીને આપણા રોકાણ વિશે તારા કરતાં વધારે ખબર હતી.”
રવિની આંખો સ્થિર થઈ ગઈ.
કદાચ તેની પત્નીએ વર્ષો પહેલાં જે વાત છુપાવી હતી… તેનો જવાબ હવે મળવાનો હતો.
