પ્રકરણ ૨: કોતરોનો ગર્ભ અને લોહિયાળ ભૂતકાળ
ચંબલની કોતરો વિશે એક કહેવત છે કે અહીંની માટી ક્યારેય કોઈનો ઉપકાર ભૂલતી નથી અને લોહીનો એક પણ ટીપો ક્યારેય સુકાવા દેતી નથી. રાતના ઓપરેશન પછી, વિક્રમ સિંહા પોતાના ગુપ્ત અડ્ડા પર પાછો ફર્યો હતો. આ અડ્ડો કોઈ સાધારણ ગુફા નહોતી, પણ ચંબલના સૌથી ઊંડા અને દુર્ગમ વિસ્તારમાં આવેલી ‘ભૂતીયા કોતર’ તરીકે ઓળખાતી એક કુદરતી ગુફાઓની શૃંખલા હતી. અહીં સૂર્યનો પ્રકાશ પણ મંજૂરી લઈને પ્રવેશતો હોય તેવું લાગતું.
ગુફાની અંદર એક નાની શેષશાયી ગુપ્ત નદી વહેતી હતી, જેનું પાણી બરફ જેવું ઠંડું હતું. વિક્રમે નદીના પાણીથી પોતાનો ચહેરો ધોયો. પાણીના પ્રતિબિંબમાં તેણે પોતાના જમણા ગાલ પર રહેલો ઊંડો ડાઘ જોયો. આ ડાઘ માત્ર ચામડી પર નહોતો, પણ તેના આત્મા પર લાગેલો એક એવો જખમ હતો જે તેને પળેપળ ભૂતકાળની યાદ અપાવતો હતો.
પાંચ વર્ષ પહેલાં... વિક્રમ સિંહા કોઈ બાગી કે ડાકુ નહોતો. તે વજીરપુરા ગામનો એક ભણેલો-ગણેલો, સીધો-સાદો યુવાન હતો. તેના પિતા માધવ સિંહા ગામના આદરણીય ખેડૂત હતા. વિક્રમનું સપનું આર્મીમાં જઈને દેશની સેવા કરવાનું હતું. પણ નિયતિને કંઈક બીજું જ મંજૂર હતું.
તે સમયે ઠાકુર ભૈરવ સિંહે સરકારી નહેરની યોજના પોતાના ખેતરો તરફ વાળવા માટે આખા ગામની જમીનો હડપવાનું શરૂ કર્યું હતું. માધવ સિંહાએ આ અન્યાય સામે અવાજ ઉઠાવ્યો. તેમણે કોર્ટ અને પોલીસના દરવાજા ખખડાવ્યા. પણ ભ્રષ્ટ સિસ્ટમ ઠાકુરના ખિસ્સામાં હતી. એક કાળી રાત્રે, ઠાકુરના ગુંડાઓએ માધવ સિંહાની ધોળા દિવસે હત્યા કરી નાખી અને વિક્રમની નજર સામે જ તેમના આખા ઘરને આગ લગાડી દીધી.
જ્યારે વિક્રમ ન્યાય માંગવા પોલીસ ચોકીએ પહોંચ્યો, ત્યારે તત્કાલીન ઇન્સ્પેક્ટરે તેની જ ધરપકડ કરી લીધી અને તેના પર ખોટો કેસ ઠોકી દીધો. પોલીસ કસ્ટડીમાં તેના પર અમાનુષી અત્યાચાર ગુજારવામાં આવ્યો. એ જ રાત્રે લોકઅપની બારી તોડીને વિક્રમ ભાગી છૂટ્યો. કાયદા પરથી તેનો ભરોસો કાયમ માટે ઉઠી ગયો હતો. તે ભાગીને ચંબલના જંગલોમાં આશરો લેવા આવ્યો.
જંગલની શરૂઆતની એ રાતો ખૂબ જ ભયાનક હતી. ભૂખ, તરસ અને જંગલી જાનવરોનો ડર. પણ ચંબલે તેને મરવા ન દીધો. કોતરોના ગર્ભમાં ભટકતા ભટકતા વિક્રમની મુલાકાત ચંબલના જૂના બાગી ‘બાબા ગંગાસિંહ’ સાથે થઈ. ગંગાસિંહે વિક્રમને શસ્ત્રો ચલાવવાની, નકશા વગર જંગલ ખૂંદવાની અને સૌથી અગત્યનું—કાયદા વગર ન્યાય તોળવાની કળા શીખવી.
"વિક્રમ," એક દિવસ ગંગાસિંહે મરતી વખતે તેને પોતાની સત્તાવાર લાઠી સોંપતા કહ્યું હતું, "ડાકુ એ છે જે પોતાના સ્વાર્થ માટે લૂંટે, પણ બાગી એ છે જે સિસ્ટમના અત્યાચાર સામે હથિયાર ઉપાડે. તારે ગરીબોની ઢાલ બનવાનું છે."
ભૂતોની જેમ જીવતા આ જંગલમાં વિક્રમે ઘણા રહસ્યો શોધ્યા હતા. તેણે જોયું કે ચંબલની કેટલીક ગુફાઓ હજારો વર્ષ જૂની હતી, જ્યાં પ્રાચીન સમયના રાજાઓનો ખજાનો અને ગુપ્ત રસ્તાઓ છુપાયેલા હતા. આ એવા રસ્તાઓ હતા જે એક કોતરમાંથી શરૂ થઈને સીધા પાંચ કિલોમીટર દૂર નદીના બીજા કિનારે ખુલતા. આ જ રહસ્યમય રસ્તાઓની મદદથી વિક્રમ અને તેની ગેંગ પોલીસની નજર સામેથી ગાયબ થઈ જતા હતા.
વિક્રમ ભૂતકાળની યાદોમાંથી બહાર આવ્યો. તેના સાથી રઘુએ આવીને તેને જગાડ્યો, "સરદાર, રાતની લૂંટનો અડધો માલ વજીરપુરા અને આસપાસના પાંચ ગામડાઓના ગરીબો સુધી પહોંચાડી દેવાયો છે. લોકો તમને આશીર્વાદ આપી રહ્યા છે."
વિક્રમે માથું હલાવ્યું. પણ તેના ચહેરા પર ચિંતાની રેખાઓ હતી. "રઘુ, આપણી લડાઈ હવે અઘરી થવાની છે. શહેરમાંથી સમાચાર આવ્યા છે કે નવો ડી.એસ.પી. પૃથ્વીરાજ સિંહ ચંબલ આવ્યો છે. તે અગાઉના અધિકારીઓ જેવો ભ્રષ્ટ નથી. તે આપણી એક-એક ચાલ પર નજર રાખી રહ્યો છે."
"તો આપણે શું કરીશું સરદાર?" રઘુએ પૂછ્યું.
"આપણે આપણી વ્યૂહરચના બદલવી પડશે. પૃથ્વીરાજ સિંહ આપણને પકડવા માટે જંગલમાં આવશે, પણ તેને ખબર નથી કે જંગલ આપણું ઘર છે. આપણે તેને જંગલના એવા રહસ્યો બતાવીશું જેની તેણે કલ્પના પણ નહીં કરી હોય," વિક્રમની આંખોમાં એક નવો આત્મવિશ્વાસ ચમક્યો.
