હડસન પરનો અમર ચમત્કાર
જાન્યુઆરી ૨૦૦૯ની એક કઠણ ઠંડી સાંજે, જ્યારે ન્યૂયોર્કની શેરીઓ બરફના સ્પર્શે કાંપતી હતી અને હડસન નદીનું પાણી લગભગ બે ડિગ્રીની ઠંડકમાં જાણે બરફ બની ગયું હતું, ત્યારે લા ગાર્ડિયા એરપોર્ટ પર એક સામાન્ય ઉડાન અચાનક જીવન અને મૃત્યુના સંઘર્ષમાં પરિવર્તિત થઈ ગઈ. US એરવેઝની ફ્લાઇટ ૧૫૪૯, ચાર્લોટ તરફ જતી, ૧૫૦ યાત્રીઓ અને ૫ ક્રૂ મેમ્બર્સ સાથે – કુલ ૧૫૫ જીવો – આકાશમાં ઉડાન ભરી. પરંતુ આ ઉડાન કોઈ સામાન્ય ઉડાન ન હતી. આ તો એક મહાન નાયકની અંદર છુપાયેલી શક્તિનું પરીક્ષણ હતું.
કોકપિટમાં બેઠા હતા કેપ્ટન ચેસ્લી બર્નેટ “સલી” સુલેનબર્ગર ત્રીજા. ઉંમર ૫૭ વર્ષ. ટેક્સાસના એક નાનકડા ગામડામાંથી આવેલા આ માણસે બાર વર્ષની ઉંમરે જ આકાશનો પ્રેમ કેળવ્યો હતો. ૧૯૭૩માં એર ફોર્સ અકાદમીમાંથી પાસ થયા, ફાઇટર પાઇલટ તરીકે ૧૭૦૦ કલાકથી વધુની ઉડાનો, અને પછી વ્યાવસાયિક પાઇલટ તરીકે વીસ હજારથી વધુ કલાકોનો અનુભવ. તેમણે પોતે કહ્યું હતું કે, “બેતાલીસ વર્ષ સુધી મેં નાની-નાની જમા કરી હતી…(અનુભવ) ૧૫ જાન્યુઆરી ૨૦૦૯ના દિવસે તે જમા એટલી વધી ગઈ કે એક મોટો ઉપાડ કરી શકાય.(સાહસ કરી સકાય)”
साहसेन विना दैवं न कदापि सहायकृत् ।
हिम्मतं कुरु वीर त्वं, मद्ददाति तदा हरिः ॥
સાહસ (હિંમત) વગર ભાગ્ય (દૈવ) ક્યારેય મદદ કરતું નથી।
હે વીર! તું હિંમત રાખ, ત્યારે ભગવાન તને સહાય કરે છે।
ટેકઓફના માત્ર ત્રણ મિનિટ પછી – ઊંચાઈ ૨,૮૧૮ ફૂટ પર – કેનેડિયન હંસોનું એક ઝુંડ વિમાન સાથે અથડાયું. બંને એન્જિનોમાં પક્ષીઓ ઘૂસી ગયા. આગની લપાટો, પછી સન્નાટો. વિમાન ગ્લાઇડર બની ગયું. મેનહેટનની ઘેરી વસ્તીની ઉપર, જ્યાં એક પણ ભૂલથી હજારો જીવોનો સંહાર થઈ શકે તેવી સ્થિતિ હતી.
“મે-મે-મે! આ કેક્ટસ ૧૫૪૯ છે… અમે પક્ષીઓ સાથે અથડાયા છીએ. બંને એન્જિનોની શક્તિ ગુમાવી દીધી છે.” કેપ્ટન સલીનો શાંત પરંતુ દૃઢ અવાજ રેડિયો પર ગુંજ્યો. એર ટ્રાફિક કંટ્રોલરે લા ગાર્ડિયા તરફ વળવાનું કહ્યું, પણ સલીએ કહ્યું, “અસમર્થ.” તેટરબોરો ઐરપોર્ટ નું વિકલ્પ પણ અસંભવ. છેવટે તેમણે નિર્ણય લીધો – “અમે હડસન નદીમાં ઉતરવા જઈ રહ્યા છીએ.”
આ નિર્ણય માત્ર કેટલાક સેકન્ડમાં લેવાયો હતો. પરંતુ આ નિર્ણય પાછળ તેમના ચાર દાયકાના અનુભવની સમગ્ર જમા હતી.
કેબિનમાં આદેશ ગુંજ્યો: “પરિણામ માટે તૈયાર રહો!” યાત્રીઓએ માથું નીચું કરીને બ્રેસ પોઝિશન લીધું. કેટલાક રડતા હતા, કેટલાક પ્રાર્થના કરતા હતા. અને પછી, બરફીલા પાણી પર વિમાને સંપૂર્ણ સંતુલન સાથે ઉતરાણ કર્યું. પૂંછડી પહેલાં સ્પર્શી, પણ વિમાન પલટ્યું નહીં, તૂટ્યું નહીં. એવિએશન ઇતિહાસનું સૌથી સફળ “વોટર લેન્ડિંગ” થયું.
પાણી કેબિનમાં ઘૂસવા લાગ્યું. ઠંડી હાડકાં સુધી ઊતરી ગઈ. પરંતુ ક્રૂએ શાંતિ જાળવી રાખી. સ્લાઇડ-રાફ્ટ્સ બહાર આવ્યા. યાત્રીઓ પાંખો પર ઊભા રહ્યા. ફેરી બોટ્સ, કોસ્ટ ગાર્ડ, પોલીસ – બધા ક્ષણોમાં પહોંચી ગયા.
પરંતુ કેપ્ટન સલી હજુ વિમાનમાં હતા.
તેઓ પહેલી વાર કેબિનમાં ગયા. દરેક સીટ તપાસી. “કોઈ બચ્યું છે કે?” પછી બીજી વાર. પાણી ઘૂંટણ સુધી હતું. ઠંડી હાડકાં ભેદી રહી હતી. જ્યારે તેમને ખાતરી થઈ કે છેલ્લો યાત્રી પણ સલામત છે, ત્યારે જ તેઓ બહાર નીકળ્યા – સૌથી છેલ્લા.
“આખરી માણસ આખરી ક્ષણ સુધી જવાબદારી નિભાવે તે જ સાચો નાયક.”
આ ઘટના માત્ર પાંચ મિનિટમાં પૂરી થઈ. એન્ટીએસબીએ તેને “એવિએશન ઇતિહાસનું સૌથી સફળ ડિચિંગ” કહ્યું. ન્યૂયોર્કના ગવર્નરે નામ આપ્યું – “મિરેકલ ઓન ધ હડસન”. ૨૦૧૬માં ટોમ હેન્ક્સ અભિનીત ફિલ્મ “સલી” બની. પરંતુ અસલી વાર્તા તો નેતૃત્વની છે – અરાજકતામાં શાંતિ રાખવાની, છેલ્લી જવાબદારી નિભાવવાની અને સૌથી છેલ્લે બહાર નીકળવાની.
હડસનની ઠંડી લહેરો પર તરતો વિમાન,
સલીના હાથમાં જીવનની દોરી,
શાંતિમાં છુપાયેલી વીરતાની જ્યોત,
છેલ્લા માણસે જીતી લીધી મૃત્યુની હારી.
આ વાર્તા આજે પણ પાઇલટ્સની તાલીમમાં, ક્રાઇસિસ મેનેજમેન્ટની ક્લાસમાં અને દરેક યુવાન હૃદયમાં જીવંત છે. કારણ કે તે માત્ર એક ઉડાનની વાર્તા નથી. આ તો એક માણસની વાર્તા છે જેણે દર્શાવ્યું કે અસલી વીરતા એ છે જે શોર મચાવતી નથી, પરંતુ ચૂપચાપ, પોતાની તાલીમ પર વિશ્વાસ કરીને અસંભવને સંભવ બનાવી દે છે.
उद्यमः साहसं धैर्यं बुद्धिः शक्तिः पराक्रमः ।
षडेते यत्र वर्तन्ते तत्र दैवं सहायकृत् ॥
ઉદ્યોગ (પ્રયત્ન), સાહસ (હિંમત), ધૈર્ય, બુદ્ધિ, શક્તિ અને પરાક્રમ—
આ છ ગુણ જ્યાં હોય છે, ત્યાં ભાગ્ય (દૈવ) પણ સહાય કરે છે।
હડસનની ઠંડી લહેરો પર તરતું તે એરબસ આજે પણ સલી એવિએશન મ્યુઝિયમમાં રાખવામાં આવ્યું છે. પરંતુ તેનું સાચું મ્યુઝિયમ તો તે ૧૫૫ હૃદયોમાં છે જેમને એક પાઇલટે, પોતાની આખી જિંદગીની જમા લગાવીને, મૃત્યુમાંથી પાછા લાવ્યા.
જય હો આવા નાયકોનો.
જય હો તે શાંતિનો જે તોફાનમાં પણ ડગમગતી નથી.
