પૂજારી
અંતિમ પ્રકરણ: વિનાશનું રણ અને શ્રદ્ધાનો સૂર્યોદય
લેખિકા
Mansi Desai
Desai Mansi
Shastri
૧. સ્મશાનવત પાટણ
અને આત્માનો આક્રંદ
સોમનાથનું પ્રાંગણ જે ક્યારેક વેદમંત્રોના નાદથી ગુંજતું હતું, ત્યાં આજે માત્ર પવનનો કરુણ સુસવાટો અને ગીધડાંઓની પાંખોનો ફફડાટ સંભળાતો હતો. ગર્ભગૃહની અંદર પૂજારી રત્નેશ્વરનો ક્ષત-વિક્ષત દેહ લોહીના ખાબોચિયામાં પડ્યો હતો. ગઝનીએ લૂંટ ચલાવી હતી, પણ તે લોહીની ગંધ આખા મંદિરમાં પ્રસરી ગઈ હતી. ગઝનીના સૈનિકોએ સોનાના કપાટ ઉખેડી લીધા હતા, શિવલિંગના ટુકડા કરી તેને અપવિત્ર કર્યા હતા, અને જતાં-જતાં આખા મંદિરમાં આગ ચાંપી દીધી હતી.
ધુમાડાના કાળા ગોટેગોટા આકાશને ગળી રહ્યા હતા. આખું પાટણ અત્યારે એક જીવતું-જાગતું સ્મશાન હતું. જે ગર્ભગૃહમાં રત્નેશ્વર નો દેહ પડ્યો હતો , ત્યાં છત પરથી ઓગળેલું સોનું લોહી સાથે ભળીને જમીન પર વહી રહ્યું હતું. આ દ્રશ્ય એટલું ભયાનક હતું કે કુદરત પણ સ્તબ્ધ થઈ ગઈ હોય તેમ સમુદ્રની લહેરો થંભી ગઈ હતી.
૨. ગઝનીનો વળતો પ્રવાસ: કાળનું રણ
મહમૂદ ગઝની હજારો ઊંટો પર સોમનાથનો વૈભવ લાદીને સિંધના રણ માર્ગે પાછો વળ્યો. તેને અહંકાર હતો કે તેણે 'બુત-શિકન' (મૂર્તિ તોડનાર) તરીકે વિજય મેળવ્યો છે, પણ તેને ખબર નહોતી કે તેણે જે પથ્થર તોડ્યો હતો તેની પાછળ રહેલી શ્રદ્ધાનો શાપ તેની સાથે ચાલી રહ્યો હતો.
રણની રેતીમાં જ્યારે ગઝનીનું લશ્કર પ્રવેશ્યું, ત્યારે વાતાવરણ અચાનક બદલાઈ ગયું. ધોમધખતા તડકામાં પણ સૈનિકોને ઠંડી ચડવા લાગી. રાત્રિના સમયે જ્યારે સૈનિકો સૂતા, ત્યારે તેમને સપનામાં લોહીલુહાણ પૂજારી રત્નેશ્વર દેખાતા. પૂજારીના કપાયેલા હાથની આંગળીઓ ગઝની તરફ ચીંધાતી અને હવામાં એક જ અવાજ ગુંજતો "રે અતતાયી! તું પથ્થર લાવ્યો છે, પણ આત્મા તો અહીં જ રહી ગયો છે. તારું મૃત્યુ આ સોનાના ભાર નીચે જ થશે!"
રણમાં પાણી ખૂટી ગયું. ગઝનીના ઘોડાઓ તરસથી ટપોટપ મરવા લાગ્યા. રસ્તામાં મળેલા ભોમિયાઓએ ગઝનીને એવા ખારાપાટમાં ઉતારી દીધો જ્યાં દૂર-દૂર સુધી માત્ર ઝાંઝવાના જળ હતા. ગઝનીના લશ્કરમાં પાગલપણું સવાર થયું. સૈનિકો પાણી માટે એકબીજાના ગળા કાપવા લાગ્યા. જે સોના માટે તેમણે હજારો નિર્દોષોના લોહી વહાવ્યા હતા, એ જ સોનું હવે તેમને રણમાં બોજ લાગવા માંડ્યું. ગઝનીએ જોયું કે તેના સૌથી વહાલા સૈનિકો તરસના માર્યા લોહી પીતા હતા. આ દ્રશ્ય એ પૂજારીના લોહીના અભિષેકનો કુદરતી બદલો હતો.
૩. જાટોનો ગેરીલા હુમલો અને પાશવી સંઘર્ષ
સિંધના રણમાંથી માંડ નીકળેલા ગઝનીના લશ્કર પર સિંધ અને પંજાબના 'જાટ' યોદ્ધાઓએ કાળ બનીને હુમલો કર્યો. અંધારી રાત્રે જાટ યોદ્ધાઓ ઓચિંતો છાપો મારતા અને ગઝનીના સૈનિકોના માથા વાઢી નાખતા. ગઝની પાસે હવે નહોતી બચી કોઈ મર્યાદા કે નહોતી બચી કોઈ શક્તિ. તેની અડધી સેના રણમાં દફનાઈ ગઈ હતી.
કહેવાય છે કે ગઝની જ્યારે પોતાની રાજધાની પાછો પહોંચ્યો, ત્યારે તે માનસિક રીતે ભાંગી પડ્યો હતો. તેને ડર લાગતો હતો કે સોમનાથનું એ શિવલિંગ તેના મહેલની દીવાલોમાંથી બહાર આવશે. તેની આંખો સામે હંમેશા રત્નેશ્વરની એ તેજસ્વી આંખો તરવરતી હતી. વિજયનો ઉન્માદ હવે પસ્તાવાના ઝેરમાં ફેરવાઈ ગયો હતો.
૪. સોમનાથનું પુનરુત્થાન: રાખમાંથી બેઠું થતું નગર
બીજી તરફ, પાટણના બચેલા લોકો જ્યારે રાખના ઢગલા વચ્ચે પાછા ફર્યા, ત્યારે ચારેબાજુ કરુણતા હતી. રત્નેશ્વરના પુત્ર મધુકર અને શિષ્યોએ ગર્ભગૃહમાંથી રત્નેશ્વરના અવશેષો એકઠા કર્યા. તેમના દેહને અગ્નિદાહ આપવામાં આવ્યો ત્યારે સમુદ્રની લહેરોએ પણ ગંભીર નાદ કર્યો.
પરંતુ, રત્નેશ્વરનું બલિદાન એળે નહોતું ગયું. ગુજરાતના રાજા ભીમદેવ સોલંકી અને માળવાના રાજા ભોજે સંકલ્પ કર્યો "જેટલું આ મંદિર તૂટયુ , એટલી વધુ ભવ્ય રીતે ઊભું કરશું ." હજારો કારીગરો, પથ્થર તોડનારા અને શિવભક્તો ફરીથી એકઠા થયા. રત્નેશ્વરના બલિદાનની વાત હવે એક ગાથા બની ગઈ હતી જે દરેક કારીગરના હથોડાના ઘામાં સંભળાતી હતી.
નવું મંદિર જ્યારે બનીને તૈયાર થયું, ત્યારે તેની ભવ્યતા પહેલા કરતા પણ અદભૂત હતી. ગર્ભગૃહમાં ફરીથી જ્યોતિર્લિંગની સ્થાપના થઈ. જ્યારે પ્રથમ આરતી થઈ અને શંખનાદ ગુંજ્યો, ત્યારે પાટણના લોકોની આંખોમાં આંસુ હતા. તેમને લાગતું હતું કે આરતીના પ્રકાશમાં રત્નેશ્વર પૂજારી હજુ પણ ત્યાં ઉભા રહીને મહાદેવની સેવા કરી રહ્યા છે.
૫. ઉપસંહાર: ઇતિહાસની અમર જ્યોત
સોમનાથનો ઇતિહાસ એ માત્ર પથ્થરના મંદિરનો ઇતિહાસ નથી, એ રત્નેશ્વર જેવા હજારો અજ્ઞાત પૂજારીઓના બલિદાનની કથા છે. ગઝની જેવા આક્રમણખોરો આવ્યા અને ગયા, ઇતિહાસે તેમને 'લૂંટારા' તરીકે યાદ રાખ્યા, પણ પૂજારી રત્નેશ્વર, હમીરજી ગોહિલ અને વેગડાજી ભીલ જેવા વીરો આજે પણ લોકોના હૃદયમાં 'દેવ' સમાન પૂજાય છે.
આજે પણ જ્યારે પ્રભાસ પાટણના કિનારે સમુદ્ર ગર્જના કરે છે, ત્યારે એ ગર્જનામાં એ પૂજારીનો પડઘો સંભળાય છે જેણે મહાદેવ માટે પોતાનું સર્વસ્વ હોમી દીધું હતું. 'પૂજારી' વાર્તા માત્ર એક વ્યક્તિની નથી, પણ એ અટલ ભારતીય શ્રદ્ધાની છે જે ક્યારેય કોઈ તલવાર કે હથોડાથી તૂટી શકી નથી.
વાર્તા અહીં પૂર્ણ થાય છે.
સમાપ્ત 🙏
#MansiDesaiShastriNiVartao
#માનસીદેસાઈશાસ્ત્રીનીવાર્તાઓ
#Aneri
#SuspensethrillerStory
#Suspensetrailerstory
#Booklover
#Suspense
#Storylover
#Suspensestory
#Viralstory
