ગઢ શિવાંજલિના કિલ્લાની અંધારી કોરીડોરમાં ન્યાય માટે લડનારા યોદ્ધાઓ એક ભયંકર જાળમાં ફસાઈ ગયા હતા. અનિરુદ્ધસિંહ, નંદલાલ, કાળુ અને મીરાં – ચાર યોદ્ધાઓની સામે જયસિંહના હજારો સૈનિકો અને વિશ્વાસઘાતી રતન ઊભા હતા.
જયસિંહ એક ખૂણામાં ઊભા રહીને આ દ્રશ્ય જોયું અને વિજયી હાસ્ય કર્યું.
ડકેત! તારું રાજ આજે અહીં પૂરું થાય છે. તું એકલો કાયદાને બદલી શકતો નથી!
અનિરુદ્ધસિંહ ('ડકેત')એ શાંતિથી પોતાના તીરકામઠાને ગોઠવ્યું. તેની આંખો રતન પર સ્થિર હતી, જેના ચહેરા પર શરમ અને ધન-લાલસાનું વિચિત્ર મિશ્રણ હતું.
રતન, અનિરુદ્ધસિંહે દુઃખ સાથે કહ્યું, "તેં સિંહાસન કરતાં પૈસાને વધુ મહત્ત્વ આપ્યું. પણ તને ખબર છે, આ અન્યાયનું ધન તારા જીવનને શાંતિ નહીં આપે.
રતને ગુસ્સામાં તલવાર ખેંચી. તારું ભાષણ બંધ કર! હું હવે સેનાપતિ છું! પકડો આ ડાકુઓને!
લડાઈ શરૂ થઈ.
સૈનિકો ચારે તરફથી ઘસી આવ્યા.
અનિરુદ્ધસિંહ અને નંદલાલ કિલ્લાની અંદરની ભૂલભુલામણીનો ફાયદો ઉઠાવીને લડવા લાગ્યા. અનિરુદ્ધસિંહ તીરકામઠાથી લાંબા અંતરથી સૈનિકોને રોકતો, જ્યારે નંદલાલ કાળુની મદદથી કટાર વડે નજીકની લડાઈ લડતો.
આ જ સમયે, મીરાંએ પોતાની ચપળતાનો ઉપયોગ કર્યો. તેણે દીવાલ પર લટકતી તેલની મશાલ નીચે પાડી. તેલ જમીન પર ફેલાયું અને આગ લાગી. અચાનક ફેલાયેલી આગ અને ધુમાડાના કારણે સૈનિકોની હરોળ તૂટી ગઈ.
નંદલાલ કિશન અને રાજમાતા,
અનિરુદ્ધસિંહે ધુમાડામાં બૂમ પાડી. તેઓ જોખમમાં છે! આપણે મહેલના મુખ્ય ભાગ તરફ જવું પડશે!
તેઓ મહેલના ગુપ્ત ભંડારના દરવાજાને તોડીને અંદર પ્રવેશ્યા.
અંદર, જયસિંહ રાહ જોઈને ઊભો હતો. તેણે ભંડારના હથિયારોથી સજ્જ પોતાના ખાસ અંગરક્ષકોને તૈયાર રાખ્યા હતા.
આવો, ડકેત! તને લાગતું હતું કે તું મને હરાવી શકીશ? તેં મારા ભત્રીજાને મારી નાખ્યો, તેં મારું સોનું લૂંટ્યું. હવે હું તારી માતા અને તારા મિત્રના બાળકને મારીને બદલો લઈશ! જયસિંહે હાસ્ય કર્યું.
અનિરુદ્ધસિંહ આ સાંભળીને આઘાત પામ્યો. કિશન! અને રાજમાતા!
નંદલાલનું હૃદય એક ધબકારો ચૂકી ગયું. તેનું બાળક હજી પણ ધર્મપુરમાં સુરક્ષિત હોવું જોઈતું હતું, પણ તેને ખબર પડી કે જયસિંહે કિશનને પકડવા માટે ગુપ્તચરો મોકલ્યા હતા.
નંદલાલ ગુસ્સાથી જયસિંહ તરફ ધસ્યો. જો મારા બાળકને કંઈ થયું છે, તો તને મારી સિદ્ધ કટાર પણ નહીં બચાવી શકે!
નંદલાલ અને અનિરુદ્ધસિંહ જયસિંહ અને તેના અંગરક્ષકો સામે લડતા હતા. બહારની ખુલ્લી જગ્યામાં કાળુ અને મીરાં સૈનિકોને રોકવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યા હતા.
અનિરુદ્ધસિંહનું લક્ષ્ય જયસિંહ હતો. તે એક જ છલાંગમાં જયસિંહની નજીક પહોંચી ગયો. જયસિંહે તેની તલવાર ઉગામી, પણ અનિરુદ્ધસિંહ તેના કરતાં વધુ ઝડપી હતો. તેણે જયસિંહના હાથ પર જોરદાર તીર માર્યું. તલવાર જયસિંહના હાથમાંથી છૂટી ગઈ.
નંદલાલ આ દરમિયાન કિશન અને રાજમાતાની શોધમાં મહેલના ગુપ્ત ખંડ તરફ દોડ્યો.
રતન હજી પણ કિલ્લામાં અનિરુદ્ધસિંહને પકડવા માટે સૈનિકોનું નેતૃત્વ કરી રહ્યો હતો. પરંતુ કાળુ અને મીરાંના હુમલાઓથી તે પીછેહઠ કરવા મજબૂર થયો.
રતન! તું પાછો આવ! અનિરુદ્ધસિંહે બૂમ પાડી.
આ લડાઈમાં તું શું ગુમાવી રહ્યો છે, તે તું જોઈ શકતો નથી?
રતન ગુસ્સામાં અનિરુદ્ધસિંહ તરફ ધસ્યો.
હું તને મારીને મારું સ્થાન લઈશ!
નંદલાલ ગુપ્ત ખંડમાં પહોંચ્યો, જ્યાં તેણે કિશન અને રાજમાતા લક્ષ્મીબાને બંધાયેલી હાલતમાં જોયા. તેમની આસપાસ જયસિંહના બે ખાસ અંગરક્ષકો ઊભા હતા.
નંદલાલ એક પળનો વિલંબ કર્યા વિના અંગરક્ષકો પર હુમલો કર્યો. તેની કટારે તે બંનેને ઘાયલ કર્યા અને તે કિશનને મુક્ત કરવા દોડ્યો.
આ જ સમયે, રતન અને અનિરુદ્ધસિંહની લડાઈ ચરમસીમાએ પહોંચી.
હવે પાછો વળ, રતન! હું તને મારવા નથી માંગતો!
અનિરુદ્ધસિંહે રતનને છેલ્લી તક આપી.
રતન ન માન્યો. તેણે તલવાર ઉગામી અને અનિરુદ્ધસિંહ તરફ હુમલો કર્યો. અનિરુદ્ધસિંહે પોતાનો બચાવ કર્યો, પણ તે પૂરતો નહોતો. રતનની તલવાર અનિરુદ્ધસિંહના ખભા પર ઘા કરીને નીકળી ગઈ.
હું તને જીવતો નહીં છોડું! રતને ફરી હુમલો કરવા માટે તલવાર ઊંચી કરી.
પણ આ વખતે, કાળુએ પાછળથી દોડીને રતનના માથા પર જોરદાર લાકડી ફટકારી. રતન બેભાન થઈને જમીન પર ઢળી પડ્યો. કાળુએ પોતાના મિત્ર શેઠના મિત્રને બચાવવા માટે ફરી એકવાર જીવનું જોખમ ઉઠાવ્યું.
જ્યારે અનિરુદ્ધસિંહ ઘાયલ થયો, ત્યારે તેનો ગુસ્સો ભભૂકી ઊઠ્યો. તેણે જયસિંહ તરફ જોયું, જે હજી પણ વિશ્વાસઘાત અને અત્યાચારનું પ્રતીક હતો.
તારા જેવા લોકો ગઢ પર રાજ કરવાને લાયક નથી અનિરુદ્ધસિંહે બૂમ પાડી.
અનિરુદ્ધસિંહે પોતાની તલવાર ઉપાડી અને છેલ્લો પ્રહાર કર્યો. જયસિંહને હરાવીને તે જમીન પર પડ્યો.
અનિરુદ્ધસિંહે જયસિંહના માથા પર તલવાર મૂકી.
વેપારીએ ડાકુઓને માર્યા, પણ તને હું મારીશ નહીં. તારો ન્યાય લોકોની અદાલતમાં થશે!
સવારે, સૂર્યોદય થતાં, કિલ્લાના મુખ્ય દરવાજા ખોલવામાં આવ્યા. જયસિંહ અને વિશ્વાસઘાતી રતન (જેને અનિરુદ્ધસિંહે માફી આપીને ગામ લોકોના હવાલે કર્યો હતો) ને બંધાયેલી હાલતમાં ગઢના ચોકમાં લાવવામાં આવ્યા.
ગઢના લોકો, જેઓ ડકેતના વિજયના સમાચાર સાંભળીને કિલ્લા તરફ ધસી આવ્યા હતા, તેઓ આ દ્રશ્ય જોઈને ભાવુક થઈ ગયા.
નંદલાલ, બાળક કિશન અને રાજમાતા લક્ષ્મીબા સાથે, અનિરુદ્ધસિંહની બાજુમાં ઊભો હતો.
રાજમાતાએ અનિરુદ્ધસિંહના ઘા પર હાથ મૂક્યો અને કહ્યું, બેટા, તેં ધર્મનું રક્ષણ કર્યું છે. આજે તું માત્ર રાજા નથી, પણ તું લોકોનો રક્ષક છે.
ગઢના લોકોએ અનિરુદ્ધસિંહને સિંહાસન પર બેસાડ્યો. તેણે તરત જ ગરીબો પરના બધા કરવેરા માફ કરી દીધા અને આદેશ આપ્યો કે જયસિંહે લૂંટેલું સોનું તેના સાચા માલિકોને પાછું આપવામાં આવે.
નંદલાલે અનિરુદ્ધસિંહને તેની કટાર આપી.
મારું વચન પૂરું થયું, ડકેત. શિવધાર જંગલ હવે ડાકુઓથી મુક્ત છે.
અનિરુદ્ધસિંહે કટારને આદરપૂર્વક લીધી. વેપારી, તારું સાહસ અને તારો સંકલ્પ હંમેશા આ ગઢના ઇતિહાસમાં યાદ રહેશે. તું મારો મિત્ર અને આ ગઢનો સૌથી મોટો હિતેચ્છુ છે.
અનિરુદ્ધસિંહ હવે રાજા બની ગયો હતો, પણ તેણે પોતાનો કાળો માસ્ક ફેંકી દીધો નહોતો. તેણે તેને સિંહાસનની બાજુમાં મૂક્યો.
આ ગઢના લોકોને વચન આપું છું કે જ્યાં સુધી હું રાજ કરીશ, ત્યાં સુધી હું માત્ર રાજા નહીં, પણ ગરીબો અને ન્યાય માટે લડનારો 'ડકેત' પણ બની રહીશ!
નંદલાલ તેના બાળક અને કાળુ સાથે ધર્મપુર પાછો ફર્યો. તે હવે માત્ર વેપારી નહોતો, પણ 'જંગલના રસ્તાનો રક્ષક' તરીકે આદર પામતો હતો. તેણે ધન કમાવવાનું ચાલુ રાખ્યું, પણ હવે તે અન્યાય સામે લડવા માટે હંમેશા તૈયાર રહેતો.
અંત.
