મહાભારત એ માત્ર એક પૌરાણિક મહાકાવ્ય નથી, પરંતુ માનવ સ્વભાવ, નેતૃત્વ અને વ્યૂહરચનાનો અનંત અરીસો છે. જો આજના કોર્પોરેટ જગતમાં નજર કરીએ, તો મહાભારતના આ પાત્રો કંપનીના જુદા જુદા હોદ્દાઓ અને સંસ્કૃતિનું આબેહૂબ પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
આ પ્રાચીન મહાકાવ્યના મહાન પાત્રો અને આધુનિક કોર્પોરેટ વર્લ્ડમાં તેમના સંભવિત રોલ્સનું સંપૂર્ણ મૅપિંગ નીચે મુજબ છે:
| પ્રાચીન પાત્ર | આધુનિક કોર્પોરેટ રોલ | મુખ્ય કાર્ય અને લાક્ષણિકતાઓ |
|---|---|---|
| શ્રી કૃષ્ણ | બોર્ડ મેન્ટર / ચીફ સ્ટ્રેટેજિસ્ટ | પડદા પાછળ રહીને સાચી દિશા દર્શાવનાર, કટોકટીમાં માર્ગદર્શન આપનાર અને સંકટ મોચક. |
| ધૃતરાષ્ટ્ર | પ્રમોટર / પક્ષપાતી ચેરમેન | પુત્રમોહમાં આંધળા થઈને ગવર્નન્સ અને કાયદાઓનો ભંગ કરનાર લીડર. |
| ભીષ્મ પિતામહ | સીનિયર ફાઉન્ડિંગ ડાયરેક્ટર | પ્રોટોકોલ અને વચનોથી બંધાયેલા જૂના યુગના લીડર, જે સિસ્ટમ ખોટી હોવા છતાં રાજીનામું નથી આપી શકતા. |
| યુધિષ્ઠિર | CEO (Ethical Leader) | ઈથિક્સ, કમ્પ્લાયન્સ અને પારદર્શિતામાં માનતા નીતિમાન લીડર. |
| દુર્યોધન | રાઈવલ CEO / આક્રમક પ્રમોટર | ગમે તે ભોગે માર્કેટ શેર અને સત્તા મેળવવા માંગતો અહંકારી કોર્પોરેટ હેડ. |
| અર્જુન | CTO / સ્ટાર પર્ફોર્મર | ફોકસ અને ટેકનિકલ સ્કીલ્સમાં નિપુણ, કંપનીની ગ્રોથનું મુખ્ય એન્જિન. |
| ભીમ | COO (Operations & Logistics) | ગ્રાઉન્ડ લેવલ ઓપરેશન્સ, સપ્લાય ચેઈન અને ક્રાઈસિસ મેનેજમેન્ટનો કિંગ. |
| નકુલ અને સહદેવ | ડેટા એનાલિસ્ટ્સ / રિસ્ક મેનેજમેન્ટ | માર્કેટ ટ્રેન્ડ્સ, ફ્યુચર રિસ્ક અને ફાઈનાન્સિયલ પ્લાનિંગ સંભાળનાર નિષ્ણાતો. |
| કર્ણ | સેલ્ફ-મેડ ટેલેન્ટ / સ્ટાર એક્ઝિક્યુટિવ | સ્કિલ હોવા છતાં યોગ્ય ઓળખ ન મળવાથી રોંગ સાઈડની કંપનીમાં જોડાઈ ગયેલો લીડર. |
| શકુનિ | માર્કેટ મેનિપ્યુલેટર / ઈનસાઈડર ટ્રેડર | કોર્પોરેટ પોલિટિક્સ, સ્ટોક મેનિપ્યુલેશન અને ષડયંત્રનો માસ્ટરમાઈન્ડ. |
| દ્રૌપદી | કો-ફાઉન્ડર / VP - Corporate Affairs | ગ્રેસ, બોલ્ડનેસ અને લીડરશિપનું પ્રતીક, જે ખોટા નિર્ણય સામે અવાજ ઉઠાવે છે. |
| વિદુર | Chief Risk & Compliance Officer | કંપનીમાં થઈ રહેલી ગેરરીતિઓ સામે ચેતવણી આપનાર ઈમાનદાર આઈટી/લીગલ હેડ. |
| યુયુત્સુ | વિસલબ્લોઅર / એથિકલ ચેન્જ એજન્ટ (Whistleblower) | ખોટી કંપની કે કલ્ચર વિરુદ્ધ અવાજ ઉઠાવીને સત્યનો સાથ આપવા વિરોધી જૂથ (Pandavas Side) સાથે જોડાઈ જનાર બળવાખોર પણ ઈમાનદાર એમ્પ્લોયી.
| દ્રોણાચાર્ય | Head of L&D (Corporate Trainer) | શ્રેષ્ઠ ટેલેન્ટ તૈયાર કરનાર ટ્રેનર, પણ પક્ષપાત અને કોર્પોરેટ પોલિટિક્સથી મુક્ત નથી. |
| અભિમન્યુ | ઈનોવેટિવ સ્મોલ બિઝનેસ હેડ / સ્ટાર્ટઅપ ફાઉન્ડર | પ્રોજેક્ટ કે માર્કેટમાં એન્ટ્રી લેવાની પૂરી જાણકારી ધરાવતો, પણ યોગ્ય એક્ઝિટ સ્ટ્રેટેજી વગર ફસાઈ જતો યુવાન લીડર. |
| કુંતી | વાઈસ ચેરપર્સન / કલ્ચરલ એડવાઈઝર | ઈન્ટરનલ કલ્ચર, ટીમને એકજૂથ રાખવી અને મુશ્કેલ સ્થિતિમાં નૈતિક નિર્ણયો લેવડાવનાર સત્તા. |
| ઘટોત્કચ | ફ્રીલાન્સ કોન્ટ્રેક્ટર / થર્ડ-પાર્ટી વેન્ડર | મોટી કટોકટી વખતે ટૂંકા ગાળા માટે બોલાવવામાં આવતો સ્કેલેબલ રિસોર્સ, જે કામ પૂર્ણ કરીને જતો રહે છે. |
| અશ્વત્થામા | ડિસ્રપ્ટિવ રિસર્ચર / અનપ્રેડિક્ટેબલ એમ્પ્લોયી | અત્યંત ક્ષમતાવાન હોવા છતાં નિયંત્રણ બહારનો ગુસ્સો અને નકારાત્મકતા ધરાવતો ટીમ મેમ્બર, જે પ્રોજેક્ટને નુકસાન પહોંચાડે છે. |
| સંજય | Chief Communications Officer / MIS પ્રેઝન્ટર | ગ્રાઉન્ડ ઝીરો પરથી તટસ્થ રીતે બોર્ડરૂમ સુધી સાચા અહેવાલો અને ડેટા પહોંચાડનાર સંચાર નિષ્ણાત. |
કોર્પોરેટ સંસ્કૃતિમાં આ પાત્રો દર્શાવે છે કે યોગ્ય નેતૃત્વ, કમ્પ્લાયન્સ અને નૈતિકતાના અભાવે ગમે તેટલી મોટી કંપની કે સામ્રાજ્ય પતન તરફ જઈ શકે છે. યોગ્ય વ્યક્તિને યોગ્ય સ્થાન આપવું એ જ સફળ કોર્પોરેટ વ્યૂહરચના છે.
