ಮಂಗಳೂರಿನ ಆ ಸುಡುವ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ. ರಸ್ತೆಗಳು ಬಿಸಿಯಿಂದ ಕಾದ ಹೆಂಚಿನಂತಾಗಿದ್ದವು. ಶರತ್ ತನ್ನ HF Deluxe ಬೈಕ್ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಟವೆಲ್ನಿಂದ ಬೆವರಿನ ಹನಿಗಳನ್ನು ಒರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ಅಂದು ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ ಅತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯಿಂದ ಸತತವಾಗಿ ಹತ್ತು ಡೆಲಿವರಿ ಮುಗಿಸಿದ್ದರೂ, ಅವನ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಒಂದು ಚೂರು ಅನ್ನ ಬಿದ್ದಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕರುಳು ಚುರುಗುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಇನ್ನೊಂದು ಆರ್ಡರ್ ಮುಗಿಸಿ ಆಮೇಲೆ ಊಟ ಮಾಡೋಣ ಎಂಬ ಹಠಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದವನಂತೆ ಮೊಬೈಲ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ.
ಸರಿಯಾಗಿ ಎರಡು ಗಂಟೆಗೆ ಒಂದು ಆರ್ಡರ್ ಬಂತು. ವಿಳಾಸ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದೀಪ್ಗೆ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಯಿತು. ಅದು ಮಂಗಳೂರು ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರವಿರುವ ಉಳ್ಳಾಲದ ಕಡೆಯ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯ ವಿಳಾಸ. ಆ ಹಾದಿ ಪೂರ್ತಿ ಕಾಡು ಮತ್ತು ತೋಟಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು. ಇಷ್ಟು ದೂರಕ್ಕೆ ಯಾರು ಫುಡ್ ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡಿರಬಹುದು? ಎಂದು ಅಂದುಕೊಂಡರೂ, ಕೆಲಸದ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಶರತ್ ಬೈಕ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಮಾಡಿದ.
ಬೈಕ್ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನಗರದ ಗದ್ದಲ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಚಿಲಿಪಿಲಿ ಕೇಳಿಸತೊಡಗಿತು. ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಡಿಕೆ ತೋಟಗಳ ಸಾಲು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಆ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಶರತ್ ನ ಬೈಕ್ ಸದ್ದು ಮಾತ್ರ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳ ರೈಡ್ ನಂತರ ಅವನು ಒಂದು ಹಳೆಯ ಹಂಚಿನ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಂತ. ಆ ಮನೆಯ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲಿದ್ದ ಪಾಚಿ ಮತ್ತು ಜಗಲಿಯ ಮೇಲಿದ್ದ ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆ ಆ ಮನೆಗೆ ಒಂದು ಪುರಾತನ ಕಳೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದವು. ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಒಂದು ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ ಮಾತ್ರ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡುತ್ತಿತ್ತು.
ಶರತ್ ಪಾರ್ಸೆಲ್ ಹಿಡಿದು ಯಾರಿದ್ದೀರಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ? ಎಂದು ಎರಡು ಬಾರಿ ಕೂಗಿದ. ಸದ್ದಿಲ್ಲ. ಅವನು ವಾಪಸ್ ಹೋಗಬೇಕು ಎನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಮನೆಯ ಒಳಗಿನಿಂದ ಹಳೆಯ ಮರದ ಬಾಗಿಲು ಸದ್ದಿನೊಂದಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು. ಸುಮಾರು ಎಂಬತ್ತು ವರ್ಷ ದಾಟಿದ ಒಬ್ಬ ವೃದ್ಧೆ, ಕೈಯಲ್ಲೊಂದು ಬಡಿಗೆ ಹಿಡಿದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತಾ ಹೊರಬಂದರು. ಅವರ ಬಿಳಿ ಕೂದಲೂ ಮತ್ತು ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟಿದ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಾಂತಿಯಿತ್ತು.
ಪಾರ್ಸೆಲ್ ತಂದಿದ್ದೀನಿ ಅಜ್ಜಿ, ಈ ಕಡೆ ಬನ್ನಿ ಎಂದ ಶರತ್. ಅಜ್ಜಿ ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ಪಾರ್ಸೆಲ್ ಕಡೆ ನೋಡಲೇ ಇಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಶರತ್ ನ ಬಾಡಿದ ಮುಖ ಮತ್ತು ಬೆವರಿನಿಂದ ನೆನೆದಿದ್ದ ಶರ್ಟ್ ಅನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ನಿಂತರು. ಮಗನೇ, ಮೊದಲು ಇಲ್ಲಿ ಜಗಲಿಯ ಮೇಲೆ ಬಂದು ಕುಳಿತುಕೋ. ಈ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೊಂದು ದೂರದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೀಯಾ, ಜೀವ ಹಣ್ಣಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ ನೋಡು ಎಂದರು ಅಜ್ಜಿ ಮಮತೆಯಿಂದ.
ಶರತ್ ಮುಜುಗರದಿಂದ, ಇಲ್ಲ ಅಜ್ಜಿ, ನನಗೆ ಬೇರೆ ಕೆಲಸವಿದೆ, ಲೇಟ್ ಆಗುತ್ತೆ ಅಂದ. ಆದರೆ ಆ ಅಜ್ಜಿಯ ದನಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಆಜ್ಞೆಯೂ ಇತ್ತು, ಪ್ರೀತಿಯೂ ಇತ್ತು. ಅನ್ನ ಬಡಿಸುವವಳು ಕರೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಹೋಗಬಾರದು ಮಗನೇ. ಇವತ್ತು ನನ್ನ ಮಗನ ಹತ್ತನೇ ವರ್ಷದ ಪುಣ್ಯತಿಥಿ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಈ ದಿನ ಯಾರಾದರೂ ಒಬ್ಬರು ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಅನ್ನ ಉಣ್ಣಲಿ ಎಂದು ದೇವರಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಇವತ್ತು ದೇವರು ನಿನ್ನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾನೆ. ನೀನು ಉಣ್ಣದೆ ಹೋದರೆ ಮಗನ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಶಾಂತಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾ ಅಜ್ಜಿ ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕಿದರು.
ಶರತ್ ಗೆ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮೀರುವ ಶಕ್ತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಬೈಕ್ ಬಂದ್ ಮಾಡಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಹಾಕಿ ಒಳಗೆ ಹೋದ. ಮನೆ ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದರೂ ತುಂಬಾ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿತ್ತು. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಸಗಣಿ ಬಳಿದ ಸುಗಂಧ, ಅಡುಗೆ ಮನೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಹುಳಿ ಮತ್ತು ಬಿಸಿ ಅನ್ನದ ಘಮ ಶರತ್ ನ ಹಸಿವನ್ನು ಇಮ್ಮಡಿಗೊಳಿಸಿತು.
ಅಜ್ಜಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಣೆ ಹಾಕಿದರು. ಮುಕ್ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಬೆಳೆದಿರುವ ಬಾಳೆ ಎಲೆಯನ್ನು ಹರಡಿ, ಅದರ ಮೇಲೆ ನೀರು ಪ್ರೋಕ್ಷಿಸಿ ಅನ್ನ ಬಡಿಸಿದರು. ಬಿಸಿಬಿಸಿ ಅನ್ನದ ಮೇಲೆ ಹಸುವಿನ ತುಪ್ಪ, ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಘಮಘಮಿಸುವ ಸಾರು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿ ಪಲ್ಯ. ಶರತ್ ಮೊದಲ ತುತ್ತು ಬಾಯಿಗಿಟ್ಟಾಗ ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಮಾಡಿ ಬಡಿಸಿದ ಅನ್ನದ ನೆನಪಾಗಿ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿ ಬಂತು. ಕಳೆದ ಐದಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹೊಟೇಲ್ ತಿಂಡಿ ಮತ್ತು ಅವಸರದ ಊಟಕ್ಕೆ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿದ್ದ ಅವನ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ, ಇಂದು ಅಮೃತದಂತಹ ಅನ್ನ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು.
ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅಜ್ಜಿ ಮಗನ ಕಥೆ ಹೇಳಿದರು. ನನ್ನ ಮಗ ರಾಘು ನಿನ್ನ ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದ ಮಗನೇ. ಬೈಕ್ ಅಂದ್ರೆ ಅವನಿಗೂ ತುಂಬಾ ಪ್ರಾಣ. ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿ ಮನೆಗೆ ಬರುವಾಗ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ತೀರಿಹೋದ. ಅವನು ಸಾಯುವ ಮೊದಲು ಸರಿಯಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕೊರಗು ಇಂದಿಗೂ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಈ ದಿನ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಅನ್ನ ಬಡಿಸಿದರೆ ನನ್ನ ಮಗ ಉಂಡ ಹಾಗೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದೇನೆ ಎಂದರು.
ಶರತ್ ಗೆ ಈಗ ಒಂದು ವಿಷಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ತಾನು ಆ ಹೋಟೆಲ್ನಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಅಂದುಕೊಂಡರೂ ಯಾಕೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ? ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬೈಕ್ ಟೈರ್ ಗಾಳಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ ಎಂದು ಯಾಕೆ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಿದೆ? ಇದೆಲ್ಲವೂ ಆ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷಗಳ ವಿಳಂಬಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದ ನಾಟಕ. ಆ ವಿಳಂಬವೇ ಅವನನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಈ ಅಜ್ಜಿಯ ಮನೆಗೆ ತಲುಪಿಸಿತ್ತು. ಇದನ್ನೇ ಮನುಷ್ಯರು ಅನ್ನದ ಋಣ ಎನ್ನುವುದು. ಎಲ್ಲಿ ಯಾರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅನ್ನ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೋ, ವಿಧಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.
ಊಟ ಮುಗಿಸಿ ಕೈ ತೊಳೆದ ಶರತ್ ಗೆ ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಿ ಬಂದಿತ್ತು. ಅವನು ತನ್ನ ಜೇಬಿನಿಂದ ಹಣ ತೆಗೆಯಲು ಹೋದಾಗ ಅಜ್ಜಿ ಗದರಿಸಿದರು. ಮಗನಿಗೆ ಬಡಿಸಿದ ಅನ್ನಕ್ಕೆ ತಾಯಿ ಯಾವತ್ತೂ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ ಮಗನೇ. ನೀನು ಇವತ್ತು ಬಂದು ನನ್ನ ಕೈಯಾರೆ ಉಂಡಿದ್ದೀಯಲ್ಲ, ಅದೇ ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಆಸ್ತಿ. ಹೋಗಿ ಬಾ, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹುಷಾರಾಗಿ ಹೋಗು ಎಂದು ಹರಸಿದರು.
ಶರತ್ ಆ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದಾಗ ಅವನ ಬದುಕಿನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವೇ ಬದಲಾಗಿತ್ತು. ಅವನು ತನ್ನ ಬೈಕ್ ಹತ್ತಿ ವಾಪಸ್ ಬರುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಫೋನ್ ಕರೆ ಬಂತು. ಅದು ಆ ಪಾರ್ಸೆಲ್ ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡಿದ ಗ್ರಾಹಕನ ಕರೆ.
ಸರ್, ಕ್ಷಮಿಸಿ. ನಾನು ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ವಿಳಾಸ ಕೊಡುವಾಗ ತಪ್ಪು ಅಡ್ರೆಸ್ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ನನಗೆ ಈಗ ಆ ಪಾರ್ಸೆಲ್ ಬೇಡ, ನೀವೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಮಾಡಿ ಅಂದ ಆತ.
ಶರತ್ ಮುಗುಳ್ನಗುತ್ತ ಸರಿ ಸರ್ ಎಂದು ಕಟ್ ಮಾಡಿದ.
ಶರತ್ ಅಂದು ಸಂಜೆ ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ. ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಯಿತು ನಾವು ಏನೇ ಸಂಪಾದಿಸಿದರೂ, ಏನೇ ಸಾಧಿಸಿದರೂ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಮಗೆ ಸಿಗುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ತುತ್ತು ಅನ್ನ ಮಾತ್ರ. ಆ ಒಂದು ತುತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಹೆಸರು ಬರೆಯದಿದ್ದರೆ ನಾವು ಎಷ್ಟೇ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಹಣ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಅದು ನಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಅವನು ತನ್ನ ಡೈರಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಬರೆದ ಮನುಷ್ಯ ಕೇವಲ ಅನ್ನದ ಋಣದ ಹಿಂದೆ ಓಡುವ ಸಣ್ಣ ಜೀವಿ. ನಾವು ಅಂದುಕೊಂಡಂತೆ ಏನೂ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ನಡೆಯುವುದೆಲ್ಲವೂ ಮೊದಲೇ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಋಣದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು. ಅಂದು ಆ ಅಜ್ಜಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಿಂದ ಅನ್ನ ನನ್ನನ್ನು ಇವತ್ತು ಹೊಸ ಮನುಷ್ಯನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.
ರಾತ್ರಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮಿನುಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಶರತ್ ತನ್ನ HF Deluxe ಬೈಕ್ನ ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ಮುಟ್ಟಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದ. ಈ ಬೈಕ್ ಕೇವಲ ಡೆಲಿವರಿ ಮಾಡುವ ವಾಹನವಲ್ಲ, ಅದು ಅವನನ್ನು ಒಂದೊಂದು ದಿನ ಒಂದೊಂದು ಋಣದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ರಥವಾಗಿತ್ತು.