સત્તાના અંધ ખેલ અને માનવતાનો મૂલ્ય
દુનિયાના ઇતિહાસ પર નજર કરીએ તો એક વાત વારંવાર સ્પષ્ટ થાય છે સત્તા જ્યારે અહંકાર સાથે જોડાઈ જાય, ત્યારે તે વિકાસ નહીં પરંતુ વિનાશનો માર્ગ ખોલે છે. કેટલાક શાસકો માટે સત્તા માત્ર જવાબદારી નથી રહેતી, પરંતુ પોતાની ઇચ્છાઓ અને અહંકારને સંતોષવાનો એક સાધન બની જાય છે. આ અંધ દોડમાં તેઓ માનવતાની કિંમત ભૂલી જાય છે, અને તેના પરિણામે આખી દુનિયા તેની ભારે કીમત ચૂકવે છે.
યુદ્ધ એ માત્ર બે દેશો વચ્ચેનો સંઘર્ષ નથી; તે લાખો નિર્દોષ લોકોના જીવનને ઉથલપાથલ કરી નાખે છે. જ્યારે બંદૂકો ગર્જે છે અને બોમ્બો વરસે છે, ત્યારે સૌથી વધુ નુકસાન સામાન્ય માણસને થાય છે એ માણસને જે ન તો રાજકારણ જાણે છે, ન સત્તાની રમત. બાળકો પોતાના સપનાઓ ગુમાવે છે અને ભયમાં જીવવા મજબૂર બને છે. માતા-પિતા પોતાના સંતાનોને ગુમાવીને જીવનભર માટે ખાલીપો અનુભવે છે. અનેક પરિવારો એક જ ક્ષણે તૂટીને ખંડેર બની જાય છે.
ઘર, જે માનવી માટે સૌથી સુરક્ષિત સ્થાન ગણાય છે, તે જ પળોમાં ધૂળમાં મળી જાય છે. લોકો બેઘર બની જાય છે, રસ્તાઓ પર શરણાર્થી તરીકે ભટકવા મજબૂર બને છે. ખાવા-પીવાની તંગી ઊભી થાય છે, અને માનવતાની મૂળભૂત જરૂરિયાતો પણ દુર્લભ બની જાય છે. આ બધું ત્યારે બને છે, જ્યારે સત્તાના મંચ પર બેઠેલા થોડાક લોકો પોતાના નિર્ણયો લે છે જેનો પ્રભાવ કરોડો લોકોના જીવન પર પડે છે.
વિચાર કરવાની બાબત એ છે કે શું કોઈને આટલો અધિકાર હોવો જોઈએ કે તે પોતાના અહંકાર માટે આખી માનવજાતને જોખમમાં મૂકે? શું સત્તા એ માટે આપવામાં આવી છે કે તે વિનાશ ફેલાવે, કે પછી એ માટે કે તે રક્ષણ અને કલ્યાણ કરે? દુર્ભાગ્યે, ઇતિહાસમાં ઘણીવાર આપણે પહેલો જવાબ જ સાચો સાબિત થતો જોયો છે.
પરંતુ, આ અંધકાર વચ્ચે પણ આશાનો દીવો બળી શકે છે. જ્યારે સમાજમાં જાગૃતિ આવે છે, જ્યારે લોકો શાંતિ અને ન્યાય માટે અવાજ ઉઠાવે છે, ત્યારે પરિવર્તન શક્ય બને છે. સાચ્ચા નેતૃત્વની ઓળખ એમાં છે કે તે લોકોના કલ્યાણને પ્રથમ સ્થાન આપે, ન કે પોતાના અહંકારને. વિશ્વને એવા નેતાઓની જરૂર છે, જે માનવતાને સમજતા હોય, સંવેદનશીલ હોય અને શાંતિને પ્રાથમિકતા આપે.
અંતે, પ્રાર્થના એટલી જ છે કે આ ધરતી પર શાંતિનો વિજય થાય, અને માનવ હૃદયમાં ફરીથી પ્રેમ, દયા અને કરુણાનો પ્રકાશ ફેલાય. સત્તાના અંધ ખેલને સમાપ્ત કરીને, એક એવી દુનિયા રચાય જ્યાં યુદ્ધ નહીં, પરંતુ સમજ અને સહઅસ્તિત્વનો માર્ગ અપનાવવામાં આવે. કારણ કે સાચી જીત કોઈને હરાવવામાં નથી, પરંતુ સૌને સાથે લઈને આગળ વધવામાં છે.
દુનિયાના તખ્ત પર બિરાજે અહંકારી રાજ,
સત્તાનો નશો ચઢ્યો, ભૂલ્યા માનવીપણું અને લાજ.
માનવતાના લોહીથી લખાય છે તેમની ગાથા,
યુદ્ધની જ્વાળામાં ભસ્મ થાય નિર્દોષોની વ્યથા.
બાળકની આંખોમાં સપના હવે કંપતો ડર,
માતાના હૃદયમાં ઊઠે શોકનો અફાટ દરિયો ભર.
પિતાના હાથ ખાલી, સંતાનો યાદોમાં વિખરાય,
ઘર ઘરમાં નિર્જનતા દુઃખના પડછાયા ફેલાય.
કોઈ રસ્તે ભટકે, કોઈ આકાશ નીચે વળે,
ભૂખ-તરસ વચ્ચે માનવતા ટુકડાઓમાં વિખરે.
ધૂળ બની જાય છે ઘર, સ્વજન, સ્નેહ અને સ્મૃતિ,
છતાં સત્તાધીશ કહે “આ તો રાજનીતિની યુક્તિ.”
કોણે આપ્યો અધિકાર આ ધરતીને રડાવવાનો?
કેમ ઈન્સાન ઊભો થયો ઈન્સાનને જ હરાવવાનો?
મૂઠીભર અહંકારી, અંધ ઘમંડમાં ચૂર,
એક ઇશારે દુનિયા કરી દે ચુરમૂર.
શાંતિના દીવા ઓલવાય એમની એક ફૂંકે,
ધરતી ધ્રૂજે, આકાશ રડે, ઈતિહાસ દુઃખથી ઝૂકે.
ક્યાં ખોવાઈ ગઈ છે એ લાગણી, એ ઇન્સાનિયત?
ક્યારે શમી જશે આ આગ, ક્યારે મળશે માનવતાને રાહત?
હે ઈશ્વર! વરસાવ તું કરુણાની અમૃતવર્ષા,
ભાંગી નાખ આ અહંકારની અંધારી વ્યવસ્થા.
ફરી માનવ હૃદયમાં માનવ માટે પ્રેમ જાગે,
શાંતિ, ન્યાય અને સ્નેહથી જગત ફરી હરખે લાગેઁ.
