#બાબા બંદા સિંહજી બહાદુર
ભાગ 2 ગુરદાસ નંગલનો ઘેરો સહનશક્તિની અગ્નિપરીક્ષા
૧. વ્યૂહરચના: ગુરદાસ નંગલની પસંદગી
સરહિંદના વિજય પછી, મુગલ બાદશાહ ફારુખસિયરે પોતાની તમામ શક્તિ બાબા બંદા સિંહને રોકવા માટે લગાડી દીધી હતી. બાબાજીએ ગુરદાસપુર પાસેના ગુરદાસ નંગલ ગામમાં ભાઈ દુનીચંદની હવેલીને પોતાનું મુખ્ય મથક બનાવ્યું. આ કોઈ મજબૂત કિલ્લો નહોતો, પણ બાબાજીએ તેને અભેદ્ય બનાવ્યો.
ખાઈનું નિર્માણ: બાબાજીએ રાતોરાત હજારો સાથીઓની મદદથી હવેલીની આસપાસ એક ૨૦ ફૂટ ઊંડી અને પહોળી ખાઈ ખોદાવી. આ ખાઈમાં નજીકની નહેરનું પાણી છોડવામાં આવ્યું. આ રણનીતિને કારણે મુગલ ઘોડેસવાર સેના સીધો હુમલો કરી શકતી નહોતી.
કિલ્લાની ગોઠવણ: હવેલીની કાચી દીવાલો પર તેજતર્રાર તીરંદાજો અને બંદૂકધારીઓને તૈનાત કરવામાં આવ્યા. આ નાનકડી ગઢી હવે એક એવા કેન્દ્રમાં ફેરવાઈ ગઈ હતી જ્યાંથી ૭૦૦ (સાતસો) સિંહો લાખોની મુગલ સેના સામે ટકવાના હતા.
૨. ઘેરાબંધીનો પ્રારંભ (એપ્રિલ ૧૭૧૫)
અબ્દુસ સમદ ખાન અને તેના પુત્ર ઝકરિયા ખાને જ્યારે આ હવેલીને ઘેરી, ત્યારે તેમને લાગ્યું કે આ તો બે-ચાર દિવસની રમત છે. પણ પહેલા જ આક્રમણમાં મુગલોને મોટો ફટકો પડ્યો.
પ્રથમ આક્રમણની નિષ્ફળતા: મુગલોએ જ્યારે ખાઈ પાર કરવાની કોશિશ કરી, ત્યારે હવેલીમાંથી સિંહોએ એવો ગોળીબાર અને તીરંદાજી કરી કે મુગલોની લાશોથી ખાઈ ભરાઈ ગઈ.
માનસિક દબાણ: બાબાજી પોતે દિવાલ પર ઉભા રહીને સૈન્યનું સંચાલન કરતા. મુગલોમાં ડર બેસી ગયો કે બાબાજી પાસે 'કરામત' (જાદુઈ શક્તિ) છે. મુગલ સેનાપતિઓએ બાદશાહને પત્ર લખ્યો કે, "આ લોકો મરવા માટે તૈયાર છે, પણ હારવા માટે નહીં."
૩. મધ્યકાળ: રજદ્વારી અને છૂપી લડાઈ (મે થી ઓગસ્ટ ૧૭૧૫)
આ ચાર મહિના દરમિયાન, કિલ્લાની બહાર મુગલોએ પાંચ માઈલ સુધી ઘેરો મજબૂત કર્યો. કોઈ પણ પ્રકારનું રાશન અંદર ન પહોંચે તેની કડક તકેદારી રખાઈ.
રાત્રિના હુમલા (Night Raids): કિલ્લાની અંદર રાશન ઓછું થવા લાગ્યું હતું. એટલે બાબાજીના પસંદગીના યોદ્ધાઓ રાત્રિના અંધકારમાં કિલ્લાની બહાર નીકળતા. તેઓ મુગલ છાવણીઓમાં ત્રાટકતા, સૈનિકોને કાપી નાખતા અને તેમની પાસેથી અનાજ, ઘોડા અને હથિયારો છીનવીને ફરી કિલ્લામાં ઘૂસી જતા.
મુગલોની લાચારી: મુગલ બાદશાહ ફારુખસિયર દર અઠવાડિયે રિપોર્ટ માંગતો, પણ જવાબમાં માત્ર "હજુ ઘેરો ચાલુ છે" તેવું જ મળતું. મુગલ સૈનિકો એટલા ગભરાઈ ગયા હતા કે તેઓ હવેલીની ૨૦૦ વાર નજીક જવાની પણ હિંમત નહોતા કરતા.
૪. અંતિમ તબક્કો: ભૂખનો ભયાનક આતંક (સપ્ટેમ્બર થી નવેમ્બર ૧૭૧૫)
આ સમયગાળો ઇતિહાસનો સૌથી કાળો અને કરુણ સમયગાળો છે. હવેલીની અંદર અનાજનો છેલ્લો દાણો પણ ખતમ થઈ ગયો હતો.
અમાનવીય આહાર: જ્યારે અનાજ ન રહ્યું, ત્યારે યોદ્ધાઓએ પશુઓ માટે રાખેલું ઘાસ ખાધું. ઇતિહાસકાર ખફી ખાન લખે છે કે, જ્યારે ઘાસ પણ ખૂટ્યું, ત્યારે તેમણે ઝાડના પાંદડા ખાધા. પાંદડા પછી ઝાડની છાલ ઉકાળીને પીધી.
અતુલ્ય મનોબળ: ૮૦ દિવસથી જેણે અન્ન જોયું નહોતું, તેવા યોદ્ધાઓ પણ કિલ્લાની દીવાલ પર બંદૂક લઈને ઉભા રહેતા. તેમની આંખો ઉંડી ઉતરી ગઈ હતી, શરીર હાડપિંજર થઈ ગયા હતા, પણ હાથમાં શસ્ત્ર પકડવાની તાકાત તેમના 'વાહેગુરુ' સ્મરણમાંથી આવતી હતી.
ઇનકારની તાકાત: મુગલોએ લાલચ આપી કે "બહાર આવી જાવ, જમવાનું આપીશું," પણ બાબાજીએ જવાબ આપ્યો, "અમે ભૂખ્યા મરીશું, પણ ગુલામી નહીં સ્વીકારીએ."
૫. ડિસેમ્બર ૧૭૧૫: વિશ્વાસઘાત અને પતન
૮ મહિનાના અંતે, કિલ્લાની અંદર લડવા માટે એક પણ સૈનિકમાં ઊભા થવાની શક્તિ નહોતી રહી. સેંકડો સાથીઓ ભૂખના કારણે શહીદ થઈ ચૂક્યા હતા.
દગાની નીતિ: અબ્દુસ સમદ ખાને જોયું કે આ સિંહો ભૂખથી મરી જશે પણ શરણે નહીં આવે. તેણે કુરાનના સોગંદ ખાધા કે "તમે બહાર આવો, અમે કોઈની હત્યા નહીં કરીએ અને તમને સુરક્ષિત જવા દઈશું."
ધરપકડ: ૭ ડિસેમ્બર ૧૭૧૫ ના રોજ જ્યારે દરવાજા ખુલ્યા, ત્યારે મુગલ સેનાએ તમામ વચનો તોડી નાખ્યા. તેમણે બાબા બંદા સિંહને ૨૦ સૈનિકોની વચ્ચે લોખંડની સાંકળોથી જકડી લીધા. બાકીના ૭૦૦ (સાતસો) સાથીઓને કટ્ટર અત્યાચારીઓની જેમ બાંધી દેવામાં આવ્યા.
૬. દિલ્હી તરફનું કુચ: અપમાનનું સરઘસ
આ ૮ મહિનાના ઘેરાનો બદલો લેવા મુગલોએ અત્યંત નીચ રસ્તો અપનાવ્યો.
ભયાનક દ્રશ્ય: ૨૦૦૦ શીખોના માથા કાપીને નેજા (લાકડીઓ) પર લટકાવવામાં આવ્યા. ૭૦૦ કેદીઓને ગધેડા પર ઊંધા બેસાડવામાં આવ્યા.
બાબાજીનું તેજ: બાબાજીને લોખંડના પાંજરામાં પૂરીને હાથી પર રાખવામાં આવ્યા. તેમની બાજુમાં એક જલ્લાદ નગ્ન તલવાર લઈને ઉભો રહેતો. આટલા અત્યાચાર પછી પણ બાબાજીના ચહેરા પરની શાંતિ જોઈને દિલ્હીની જનતા આશ્ચર્યમાં હતી.
#MansiDesaiShastriNiVartao
#માનસીદેસાઈશાસ્ત્રીનીવાર્તાઓ
#Aneri
#SuspensethrillerStory
#Booklover
#Storylover
#Viralstory
