2047 ರ ವರ್ಷ. ದೇಶಾದ್ಯಂತ 100 ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವದ ಸಂಭ್ರಮ ಮನೆಮಾಡಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇಡೀ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದ 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೀರಗಾಥಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಮೌನ ಮತ್ತು ಧೂಳು ಹಿಡಿದ ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ, ಇತಿಹಾಸದ ಕಣ್ಣು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸತ್ಯವೊಂದು ಅಡಗಿತ್ತು. ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ಯುವ ಸಂಶೋಧಕಿ ಆರತಿಗೆ ಆ ಸ್ಥಳದ ಕುರಿತು ಅಸಹನೀಯ ಕುತೂಹಲವಿತ್ತು. ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಕೊನೆಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾದ ಆಪರೇಷನ್ ವಿಜಯೋಲ್ಲಾಸಕ್ಕೆ ಸಹಸ್ರಾರು ವೀರರು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರೆಂದು ಮಾತ್ರ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಆಪರೇಷನ್ನ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದ ಮುಖ್ಯ ವೀರನ ಹೆಸರು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯೂ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಳಿಸಿ ಹಾಕಿದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಸುಳಿವು ವೀರವ್ರತ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವ, ಹೆಸರು ಹೇಳಲಾಗದವ.
ಒಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ಆರತಿ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಕಿರಿದಾದ ರಹಸ್ಯ ಕೊಠಡಿಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು. ಹಳೆಯ ನಕಾಶೆಗಳು, ಮಸುಕಾದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚಳವಿಲ್ಲದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಅಲ್ಲಿ ರಾಶಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದವು. ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಮರದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯೊಂದನ್ನು ತೆರೆದಾಗ, ಅವಳ ಕೈಗೆ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನಲುಗಿಹೋಗಿದ್ದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಚರ್ಮದ ಡೈರಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಡೈರಿಯ ಮೊದಲ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಬರೀ ಎರಡೇ ಪದಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು "ಅಗ್ನಿ".
ಡೈರಿಯು ಆಪರೇಷನ್ ವಿಜಯೋಲ್ಲಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನಿಗೂಢ ಸಂಕೇತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿತ್ತು. ಆ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ಆರತಿಗೆ ಮೂರು ದಿನಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು.
ಅದರಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದ ಸಾರಾಂಶ ಹೀಗಿತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಕೊನೆಯ ರಕ್ಷಣಾ ಕೋಟೆ ಲಂಡನ್ನಿನಿಂದ ಆಪರೇಟ್ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ಅವರು 'ಬ್ಲಾಕ್ ಲೈಟ್' ಎಂಬ ಗುಪ್ತ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರುಗಳ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರಾಜಕತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಭಯಾನಕ ಹುನ್ನಾರವಾಗಿತ್ತು. ಅಗ್ನಿಯೆಂಬ ಗುಪ್ತನಾಮದ ವೀರನು ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು, ತನ್ನ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ನುಗ್ಗಿ, ಬ್ಲಾಕ್ ಲೈಟ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ದಾಖಲೆಗಳಿರುವ ಸುರಕ್ಷಿತ ಭಂಡಾರವನ್ನು ಸ್ಫೋಟಿಸಬೇಕಿತ್ತು ಡೈರಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾದ ಘಟನೆಗಳು ರೋಮಾಂಚಕವಾಗಿದ್ದವು. 'ಅಗ್ನಿ'ಯ ತಂಡವು ದೆಹಲಿಯ ರಹಸ್ಯ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಮಾಂಡ್ ಸೆಂಟರ್ಗೆ ಸವಾಲಿನ ರಾತ್ರಿಯ ದಿನವೇ ನುಗ್ಗಿತು. ಆ ಕೊಠಡಿಯು ಶತಮಾನದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿತ್ತು.
ಶತ್ರುಗಳ ಕಣ್ಗಾವಲು ದೀಪಗಳು ಚಲಿಸುವ ಕತ್ತಿಯ ಅಲಗುಗಳಂತೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯೂ ಸಾವು ಮತ್ತು ಗೆಲುವಿನ ನಡುವಿನ ಪಂದ್ಯ ನನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲೂ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಇವೆ. ಸುರಕ್ಷಿತ ಭಂಡಾರದ ಬೀಗದ ಕೀಲಿ ನನ್ನ ಕೈಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಹೊರಬರುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ತಂಡದವರನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಯ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ.
ಕೊನೆಯ ಪುಟದಲ್ಲಿ ನಡುಗುವ ಕೈಬರಹದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂತಿಮ ಟಿಪ್ಪಣಿಯಿತ್ತು. ನಾನು ಬ್ಲಾಕ್ ಲೈಟ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ನಾನೇ ನಾಶ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಹೆಸರು ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಾರದು. ನನ್ನ ಬಲಿದಾನದ ಉದ್ದೇಶವು ಬರೀ ಗೆಲುವಾಗಿರಲಿ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ವೈಭವವಲ್ಲ. ನನ್ನ ಕಥೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರವು ಉಸಿರಾಡಲಿ. ಈ ಡೈರಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಲಿ.
ಆರತಿಗೆ ಹೃದಯ ಮಿಡಿಯಿತು. ವಿಸ್ಮ್ರತ ವೀರನ ಸ್ಮರಣೆಯ ಹಿಂದಿನ ಕರಾಳ ಸತ್ಯವನ್ನು ಆಕೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ಅಗ್ನಿಯು ಬ್ಲಾಕ್ ಲೈಟ್ನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಕುರಿತ ಯಾವುದೇ ಸುಳಿವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲು ತನ್ನದೇ ಜೀವವನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ್ದನು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಆತ ಸೆರೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರೆ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅವನನ್ನು ಬಳಸಿ ಇಡೀ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ, ಅಗ್ನಿಯೇ ತನ್ನ ನಾಮವನ್ನು ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಿಂದ ಅಳಿಸಿಹಾಕಿ, ವಿಸ್ಮ್ರತ ವೀರನಾಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದನು. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೌರವಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಿಗಿಲೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದನು.
ಆರತಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಳು. ಆದರೆ, ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ ಡಾ. ವರ್ಮಾ ಆಕೆಯನ್ನು ತಡೆದರು. ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾಪಾಡಲಾಗಿದೆ ಆರತಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಈ ಸತ್ಯ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೀಗೇ ಇರಲಿ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಅಗ್ನಿಯು ತಾನಾಗಿಯೇ ಅಜ್ಞಾತನಾಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದನು. ಅವನ ಆಶಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
ಆದರೆ, ಆರತಿ ವೀರನ ತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಲೇಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಳು. ಆಕೆ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಆಕೆ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ದಾರಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿದಳು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವದ ಹಿಂದಿನ ದಿನ, ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಗುಪ್ತ ಸಭೆಯನ್ನು ಆರತಿ ಆಯೋಜಿಸಿದಳು. ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಡೈರಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಯ ಬಲಿದಾನದ ರೋಚಕ ಮತ್ತು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದಳು. ಬ್ಲಾಕ್ ಲೈಟ್ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ವಿಫಲಗೊಳಿಸಲು ಅಗ್ನಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಆಳವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು. ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಗ್ನಿಯ ಆಶಯದ ಮಹತ್ವ ಅರಿವಾಯಿತು. ಗೌಪ್ಯತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಭದ್ರತೆಗೂ ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ರಾಷ್ಟ್ರದ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಅಗ್ನಿಯ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ತ್ಯಾಗದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವುದು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರ ಒಂದು ಅಧಿಕೃತ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿತು.
ಆಪರೇಷನ್ ವಿಜಯೋಲ್ಲಾಸದ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದ ವೀರನು ದೇಶದ ಗೌರವಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಅಳಿಸಿಹಾಕಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದನು. ಆತನಿಗೆ ನಾವು ವೀರವ್ರತ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವ ಎಂದು ಗೌರವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆತನು ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗುರುತನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟ ಕಾರಣ, ಇಂದಿನಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ, ಆತ ಅಜ್ಞಾತನಾಗಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ ಮಹಾನ್ ತ್ಯಾಗದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ, ವಿಸ್ಮ್ರತ ವೀರನ ಸ್ಮರಣೆ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುವುದು. ನಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಜ್ಞಾತರಾಗಿ, ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಇದು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಗೌರವವಾಗಿದೆ.
ಆರತಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿತ್ತು. ಅಗ್ನಿಯ ಹೆಸರು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಆತನ ಕಥೆ ಸಾವಿರ ಪದಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆತ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಶಂಸೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಬದುಕಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದನು, ಮತ್ತು ಈ ಮೂಲಕ ಆತ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ವೀರನ ಪುನರ್ಜನ್ಮವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದನು. ವಿಸ್ಮ್ರತ ವೀರನ ಸ್ಮರಣೆ, ಒಂದು ಯುಗಪರ್ಯಂತ ಬದುಕುವಂತಹ ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ದೇಶಪ್ರೇಮದ ಕಥೆಯಾಯಿತು.
