Description

લોથલ (આશરે ઈ.સ.પૂર્વે 2400–1900), જે સિંધુ ખીણ સંસ્કૃતિનું મહત્વનું બંદર શહેર હતું, ત્યાંના ઈંટકામ વિશે આજ સુધી થયેલા પુરાતત્ત્વીય અભ્યાસ પરથી કેટલીક બાબતો જાણી શકાય છે. પરંતુ એક મહત્વની વાત એ છે કે લોથલમાં વપરાયેલા મોર્ટારનું ચોક્કસ રાસાયણિક સૂત્ર મળ્યું નથી, તેથી કેટલાક દાવાઓ માત્ર અનુમાન છે.લોથલમાં મોર્ટારમાં શું વપરાતું હતું?પુરાતત્ત્વીય પુરાવા મુજબ:ચીકણી માટી (Clay) – સૌથી વધુ વપરાતો બાઇન્ડર.ઈંટો વચ્ચે ચીકણી માટીનો પાતળો સ્તર લગાડવામાં આવતો.ઘણી રહેણાંક ઇમારતોમાં આ જ મુખ્ય મોર્ટાર હતો.ચૂનો (Lime)લોથલમાં ચૂનાનો ઉપયોગ કેટલીક ખાસ જગ્યાઓ પર થતો હોવાના સંકેતો મળે છે.પરંતુ સમગ્ર શહેરમાં ચૂનાનું મોર્ટાર સામાન્ય હતું એવો પુરાવો નથી.જિપ્સમ (Gypsum)કેટલીક જગ્યાએ જિપ્સમ પ્લાસ્ટર અથવા